yargı çevresinin değişmesi üzerine bölge adliye mahkemeleri arasında çıkan istinaf inceleme yetkisi uyuşmazlığının, 5235 sayılı kanun ek madde 1 gereğince önceki incelemeyi yapan mahkemede çözümlenmesi.

Yargı çevresinin değişmesi üzerine bölge adliye mahkemeleri arasında çıkan istinaf inceleme yetkisi uyuşmazlığının, 5235 sayılı Kanun Ek Madde 1 gereğince önceki incelemeyi yapan mahkemede çözümlenmesi.

Özet: Bu hukuki metin, Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden kaynaklanan bir davanın istinaf incelemesini hangi bölge adliye mahkemesinin yapması gerektiği konusunda İzmir ve Denizli Bölge Adliye Mahkemeleri arasında yaşanan yetki uyuşmazlığını incelemektedir; İzmir BAM, 5235 sayılı Kanunun Ek Madde 1i uyarınca aynı davada daha önce istinaf başvurularını karara bağladığı için sonraki incelemelerin de kendisi tarafından yapılması gerektiğini savunurken, Denizli BAM ise istinafa konu kararın verildiği tarihte Denizli BAMın faaliyete geçmiş olması ve İzmir BAMın bu spesifik dosya için daha önce bir inceleme yapmamış olması nedeniyle kendi yetkisizliğine hükmederek, yargı çevrelerinin değişimi ve önceki istinaf incelemelerinin etkisi üzerine kanun maddelerinin farklı yorumlanmasından doğan bir yetki çatışmasını ortaya koymaktadır.

5. Hukuk Dairesi 2025/13312 E. , 2026/4732 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/1177 Esas, 2025/1537 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 08.07.2025 Tarihli ve 2025/1512 Esas, 2025/1215 Karar Sayılı Kararı

Davanın, Bodrum 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/672 Esas (Eski Esas) sayısıyla açıldığı, mahkemenin 11.11.2022 tarihli kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesine gönderildiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 08/02/2023 tarihli ve 2023/209 Esas, 2023/303 Karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yine ilk derece mahkemesinin 2023/86 Esas sayılı 18.04.2023 tarihli kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine dosyanın yeniden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesine gönderildiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin 07.06.2023 tarihLİ ve 2023/1074 Esas, 2023/1121 Karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği hal böyle olunca, Daire faaliyete geçmeden önce dosyada verilen kararın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi tarafından inceleme konusu yapıldığı, dolayısıyla 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) ek 1 inci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca sonraki istinaf incelemelerinin de, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi tarafından yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 18.07.2025 Tarihli ve 2025/1177 Esas, 2025/1537 Karar Sayılı Kararı

İstinafa konu kararın verildiği tarihten önce Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 'nin faaliyete geçmiş olması ve Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/641 Esas sayılı dosyasında İzmir Bölge Adliye Mahkemesince evvelce yapılmış bir istinaf incelemesinin bulunmaması nedeniyle uyuşmazlığa konu karara yönelik istinaf başvurusunu inceleme görevinin Denizli Bölge Adliye Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki davada istinaf incelemesinin yapılacağı bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı KHK 136 ncı maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

1.Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesince 11.11.2022 tarihli ve 2022/672 Esas, 2022/589 Karar sayılı kararıyla görevsizlik kararı verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesince 08.02.2023 tarihli ve 2023/209 Esas, 2023/303 Karar sayılı kararıyla; " mahkemece yapılacak iş; davacıya ait abonelik dosyası ve kaçak elektrik kullanımına dair tutanak ve kurum belgeleri dosyaya kazandırıldıktan ve abonelik türü belirlendikten sonra mesken aboneliği ise şimdiki gibi tüketici mahkemelerinin görevli olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesi; ticarethane grubu abonelik ise tacir araştırması yapılarak davacının’’ tacir ‘’ olması halinde Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi; değilse genel mahkeme sıfatıyla yargılamaya devam edilerek işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik araştırma ile görevsizlik kararı verilmesinin doğru görülmediği" gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

2. Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesince 18.04.2023 tarihli ve 2023/86 Esas, 2023/219 Karar sayılı kararıyla görevsizlik kararı verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesince 07.06.2023 tarihli ve 2023/1074 Esas, 2023/1121 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

3. Muğla Asliye Ticaret Mahkemesince 09.04.2025 tarihli ve 2023/641 Esas, 2025/379 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesince karşılıklı yetkisizlik kararı verilmiş, dosya yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir.

3. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır ise de, söz konusu istinaf incelemesine konu dosyada Muğla Asliye Ticaret Mahkemesince 09.04.2025 tarihli ve 2023/641 Esas, 2025/379 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, karar tarihi itibarıyla Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyette olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,23.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.