yargıtay 11. hukuk dairesi, bedelsiz marka devri karşılığı kararlaştırılan isim hakkı gelirlerinin ödenmemesi kaynaklı tazminat talebinde zamanaşımı itirazını değerlendirerek karar vermiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, bedelsiz marka devri karşılığı kararlaştırılan isim hakkı gelirlerinin ödenmemesi kaynaklı tazminat talebinde zamanaşımı itirazını değerlendirerek karar vermiştir.

Özet: Bu hukuki evrak, davacıların marka devir sözleşmeleri kapsamında bedelsiz olarak devrettikleri markalara karşılık, davalıların kararlaştırılan isim hakkı ve bayilik gelirlerini ödemediği iddiasıyla açtığı alacak davasıyla ilgilidir; ilk derece mahkemesi, davalı şirketin ticari defterlerini sunmaması üzerine emsal sözleşme verilerini kullanarak ve yapılan dört bayilik anlaşmasının iki yıllık gelirini hesaplayarak davacıların kısmen haklı olduğuna hükmetmiş, toplamda belirlenen alacak miktarının ilk dava talebi olan 71.000 TLlik kısmı için zamanaşımı itirazlarını reddederken, ıslahla artırılan kısım için davalılardan birinin zamanaşımı defini kabul ederek davanın bu bölümünü zamanaşımı nedeniyle reddetmiştir.

11. Hukuk Dairesi 2025/4274 E. , 2026/1298 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2025/505 Esas, 2025/825 Karar

HÜKÜM: Davanın kısmen kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2024/68 E. - 2024/226 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 03.03.2026 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılmış olup hazır bulunan davacılar vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan marka devir sözleşmeleri gereği markaların bedelsiz olarak davalı şirkete devredildiğini, markaların bedelsiz devrine karşılık olarak bir edim mahiyetinde karşı tarafın iki yıl süreyle alınacak isim hakkı gelirlerini müvekkiline vereceğinin kararlaştırıldığını, müvekkillerinin sözleşmeden kaynaklanan edimleri yerine getirdiklerini, ancak karşı tarafın müvekkillerine karşı yüklendiği edimlerini yerine getirmediği gibi, devraldığı markaların bedelini de ödemediğini, kötü niyetli tutum ve davranışlar içerisine girerek sözleşmeye aykırı davrandığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 71.000,00 TL'nin 04.02.2007 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, bunun mümkün olmaması ve yahut davalı tarafın bu talebe karşı çıkarak yerine getirmekten kaçınması halinde bedelsiz olarak uhdelerine geçirdikleri markaların bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine karar verilmesini talep etmiş, bedel arttırım dilekçesi ile dava konusu taleplerini 2.437.386,12 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar ... Sanayi ve .... Ltd. Şirketi ile ... vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkisiz Mahkemede açıldığını, yetkili.... ve ... Hukuk Mahkemesi olduğunu, müvekkillerine husumet yöneltilemeyeceğini, aktif taraf ehliyetlerinin bulunmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, davacıların iddialarının haksız ve dayanaksız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın dayanağı olan ihtarname ve dava dilekçesinde belirtilen 04.02.2005 tarihli protokolde müvekkilinin imzasının bulunmadığını savunarak müvekkili hakkındaki davanın husumetten reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 04.02.2005 tarihli protokolde "..." markasıyla ilgili isim hakkı için açılan davalardan elde edilecek gelirlerin ...’na ait olacağı, bu tarihten itibaren 2 yıl süre ile verilecek bayiliklerde isim hakkı alınacak olursa bu gelirin de ...’na ait olacağının kararlaştırıldığı, davalı şirket tarafından protokolün imzalandığı 04.02.2005 tarihinden iki yıllık sürenin sona erdiği 04.02.2007 tarihine kadar 4 adet şirket ile bayilik sözleşmesi yapıldığının belirlendiği, davalı şirket ticari defter ve belgelerini kesin süreye rağmen bilirkişi incelemesi için Mahkemeye sunmadığından bu franchising sözleşmelerinden ne kadar gelir elde ettiklerinin tespit edilemediği, İstanbul 4. ...’nin 2012/9 E. sayılı dosyasına davalı şirket tarafından sunulan franchise sözleşmelerinde 5 yıl için 30.000,00 euro ücret belirlendiğinin tespit edildiği, bu tutar üzerinden incelenen dönemde yapılan ve bedeli tespit edilemeyen dört franchising sözleşmesi için 2 yıllık bedelin hesaplanması gerektiği, 5 yıl için 30.000,00 euro bedel belirlendiğinden her bir sözleşme için iki yıllık franchise bedelinin 12.000,00 euro olacağı, dava tarihindeki kura göre hesap yapıldığında 4 adet franchise bedelinin iki yıl için 113.280,00 TL olduğu, franchise bedeli tespit edilen...Şirketi'nin ödediği 24.534,00 TL ile birlikte davacılara toplam 137.814,00 TL ödenmesi gerektiği, davacı tarafça 25.03.2013 tarihli dava dilekçesi ile davalılar aleyhine 71.000,00 TL bedel yönünden dava ikame edildiği, daha sonra davacı tarafça 28.02.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile talebin 2.437.386,12 TL'ye artırıldığı, davalı ...'un ıslaha karşı zamanaşımı definde bulunduğu, diğer davalı Şirketin zamanaşımı yönünden bir itirazının bulunmadığı, dava dilekçesinde talep edilen 71.000,00 TL yönünden her iki davalı yönünden de zamanaşımının kesileceği ancak bu miktarı aşan kısım yönünden zamanaşımının işlemeye devam edeceği, bu kapsamda ıslah tarihi olan 28.02.2023 tarihi itibariyle 71.000,00 TL'yi aşan kısım için davalı ... yönünden zamanaşımı dolayısıyla davacının talep hakkı bulunmadığı, davalı ...'nun dayanak sözleşmede imzası olmaması nedeniyle husumeti bulunmadığı gerekçeleriyle, davalı ... hakkında açılan davanın husumet nedeniyle usulden reddine, davalılar ... ile ... hakkında açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 137.817,00 TL alacağın 71.000,00 TL'sinin davalılar ... ile ...'tan dava tarihi olan 25.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, bakiye 66.817,00 TL'si için ıslah tarihi olan 28.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı ...'nden alınarak davacılara ödenmesine, davacıların fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekili ile davalı şirket ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf yoluna başvuran davalıların istinaf itirazlarının yerinde olmadığı, davacılar vekilinin istinaf itirazlarının değerlendirilmesinde, davanın belirsiz alacak mahiyetinde olduğu, bu itibarla arttırılan kısımla ilgili de zamanaşımının söz konusu olamayacağı, bedeli tespit edilemeyen 4 adet franchise sözleşmesi için davalı şirketin ibraz ettiği 30.000,00 euroluk emsal sözleşme bedelinin dikkate alınması doğru ise de protokolde 2 yıllık sürede verilecek franchise bedellerinin davacılara ait olacağı belirlendiği için 4 sözleşme için 30.000, 00... : 120.000,00 euorunun dava tarihindeki TL karşılığı dikkate alınması gerekirken 2 yıllık sözleşme bedekline göre hesap yapılmasının doğru olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davalı ... hakkında açılan davanın husumet nedeniyle usulden reddine, davalılar ... ile ... hakkında açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 307.734,00 TL'nin dava tarihi olan 25.03.2013 tarihinden itibaren davalılar ... ile ...'tan işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, davacıların fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, marka devir protokolünden kaynaklı alacak talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin ve davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalı ...'tan alınarak davacılara verilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine, 05.03.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.