ihaleye fesat, rüşvet ve suç örgütü davasında zamanaşımının uygulanması, derhal beraat kararı koşulları ve temyiz taleplerinin reddi hallerinin değerlendirilmesi.

İhaleye fesat, rüşvet ve suç örgütü davasında zamanaşımının uygulanması, derhal beraat kararı koşulları ve temyiz taleplerinin reddi hallerinin değerlendirilmesi.

Özet: Bölge adliye mahkemesinin, ilk derece mahkemesince verilen örgüt kurma ve örgüte yardım etme suçlarından beraat kararlarını zamanaşımı nedeniyle kamu davalarının düşmesine çevirip istinaf başvurularını esastan reddetmesiyle, sanıkların bu kararlara yönelik temyiz talepleri hukuki yarar yokluğundan reddedilmiş; ayrıca ihaleye fesat karıştırma mahkumiyetleri ile görevin gereklerine uygun davranmak için çıkar sağlama suçuna azmettirme hükümlerine karşı yapılan istinaf ret kararları, yasal gereklilikler ve zamanaşımı durumları dikkate alınarak ya temyiz edilemezlik ya da hukuki yarar yokluğu nedenleriyle reddedilerek, derhal beraat halleri dışında zamanaşımında düşme kararı verilmesinin önceliği vurgulanmıştır.

5. Ceza Dairesi 2021/14658 E. , 2026/1247 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesi

SAYISI : 2017/800 Esas, 2020/1694 Karar

SUÇLAR : İhaleye fesat karıştırma, rüşvet alma, rüşvet verme, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme

HÜKÜMLER : İstinaf başvurularının doğrudan ve hükümlerin düzeltilerek esastan reddi

EK KARAR : Temyiz istemlerinin reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin reddi, onama, bozma

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümlerin ve ek Kararların temyizi üzerine yapılan ön incelemede;

Tebliğnamede sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma ile örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme suçlarından İlk Derece Mahkemesince kurulan beraat hükümlerinin, açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmek suretiyle hükümlerin düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar ile sanıklar ..., ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan İlk Derece Mahkemesince kurulan beraat hükümlerine yönelik istinaf başvurularının esastan reddine dair karar yönünden de görüş bildirilmiş ise de, anılan kararlara yönelik herhangi bir temyiz istemi bulunmadığı anlaşılmıştır.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 223/9. maddesinde, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanun'un 253/6. maddesine paralel bir şekilde; "derhal beraat kararı verilebilecek hallerde durma, düşme veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemeyeceği" hüküm altına alınmış olup, anılan maddenin gerekçesinde de "fiilin suç oluşturmaması veya yeni bir yasal düzenleme ile suç olmaktan çıkarılması gibi herhangi bir araştırmayı gerektirmeyen hallerde derhal beraat kararı verilebileceği"nin belirtilmesine, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 24.06.2016 tarihli ve 126–207 sayılı Kararı başta olmak üzere yerleşmiş uygulamasında, "Zamanaşımının gerçekleşmesi durumunda derhal beraat kararı verilmesini gerektiren haller hariç öncelikle beraat değil, zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilmesi aksi halde yani derhal beraat kararı verilmesini gerektiren hallerde ise zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilmemesi gerektiği" görüşünün benimsenmesine, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 18.12.2012 tarihli ve 864-1861; 26.06.2012 tarihli ve 978-250 ile 23.01.2007 tarihli ve 254-5 sayılı Kararları başta olmak ve Özel Dairelerce de benimsenmiş olan birçok kararında da açıkça vurgulandığı gibi yargılama yapılmasına engel olup, davayı düşüren hallerden biri olan dava zamanaşımının yargılama sırasında gerçekleşmesi durumunda, yerel mahkeme ya da Yargıtay tarafından resen zamanaşımı kuralı uygulanarak kamu davasının düşmesine karar verilmesinin zorunlu olmasına göre eylemin suç oluşturmaması veya yeni bir yasal düzenleme ile suç olmaktan çıkarılması gibi herhangi bir araştırmayı gerektirmeyen bir hal başka bir deyişle derhal beraat kararı verilmesini gerektiren bir durum bulunmadığından zamanaşımının gerçekleşmesi nedeniyle mahkemece resen ve diğer iddialardan önce davanın düşmesine karar verilmesi zorunluluğuna riayet edilerek, İlk Derece Mahkemesince sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma ile örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme suçlarından kurulan beraat hükümlerine ve sanıklar ... ile ... hakkında görevinin gereklerine uygun davranmak için çıkar sağlama suçuna azmettirmeden kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik istinaf başvuruları üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilen, beraat hükümlerinin kaldırılarak kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmek suretiyle hükümlerin düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin kararlara karşı adı geçen sanıklar müdafiilerinin temyizinde hukuki yarar bulunmadığından temyiz istemlerinin, keza 5271 sayılı Kanun’un 286/2-a maddesinde yer verilen; “İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları"nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile ihaleye fesat karıştırma suçunun aynı Kanun’un 286/3. maddesi kapsamında da bulunmadığı dikkate alındığında, sanık ... müdafiinin bu suçtan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik istinaf başvurularının esastan reddine dair karara karşı temyiz isteminin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince sanıklardan ..., ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik istinaf başvurularının esastan reddine, ... ve ... hakkında görevinin gereklerine uygun davranmak için çıkar sağlama suçuna azmettirmeden kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik istinaf başvurularının zamanaşımının gerçekleştiğinden bahisle kamu davalarının düşmesine karar verilerek hükümlerin düzeltilerek esastan reddine ve ..., ..., ..., ... ve ... ... hakkında rüşvet alma ve rüşvet verme suçlarından kurulan beraat hükümlerine yönelik istinaf başvurularının esastan reddine dair kararlar ile sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... müdafiilerinin temyiz taleplerinin reddine dair ek Kararların, 5271 sayılı Kanun'un 286 ve 296/2. maddeleri uyarınca temyiz edilebilir olduğu, katılan vekilinin sanıklardan ..., ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik istinaf başvurularının esastan reddine, ... ve ... hakkında görevinin gereklerine uygun davranmak için çıkar sağlama suçuna azmettirmeden kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik istinaf başvurularının zamanaşımının gerçekleştiğinden bahisle kamu davalarının düşmesine karar verilerek hükümlerin düzeltilerek esastan reddine ve ..., ..., ..., ... ve ... ... hakkında rüşvet alma ve rüşvet verme suçlarından kurulan beraat hükümlerine yönelik istinaf başvurularının esastan reddine dair kararları, sanıklar ... ve ... müdafiilerinin müvekkilleri hakkındaki ihaleye fesat karıştırma suçundan verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik istinaf başvurularının esastan reddine, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... müdafiilerinin temyiz taleplerinin reddine dair ek Kararları temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz istemlerinin reddini gerektirir başkaca bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKİ SÜREÇ

A. İlk Derece

Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.10.2016 tarihli ve 2014/171 Esas, 2016/243 sayılı Kararı ile sanık ... hakkında rüşvet verme, sanıklar ..., ..., ... ve ... ... hakkında ise rüşvet alma suçlarından beraatlerine, sanıklar ... ve ... hakkında rüşvet verme suçundan açılan kamu davalarında sanıkların eylemlerinin görevinin gereklerine uygun davranmak için çıkar sağlama suçuna azmettirme olduğunun kabulü ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 257/3 ve 43. maddeleri uyarınca 2'şer yıl 6'şar ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına, sanıklar ..., ... ve ... hakkında da zincirleme ihaleye fesat karıştırma suçundan aynı Kanun'un 235 ve 43. maddeleri uyarınca 6'şar yıl 3'er ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına hükmolunmuştur.

B. İstinaf

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin 22.12.2020 tarihli ve 2017/800 Esas, 2020/1694 sayılı Kararı ile sanıklar ..., ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan İlk Derece Mahkemesince kurulan mahkumiyet, sanık ... hakkında rüşvet verme, sanıklar ..., ..., ... ve ... ... hakkında rüşvet alma suçlarından İlk Derece Mahkemesince kurulan beraat hükümlerine yönelik istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280/1-a maddesi uyarınca esastan reddine, sanıklar ... ve ... hakkında ise görevinin gereklerine uygun davranmak için çıkar sağlama suçuna azmettirmeden İlk Derece Mahkemesince kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik istinaf başvurularının kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmek suretiyle hükümlerin düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin 25.02.2021 tarihli ve 2017/800 Esas, 2020/1694 sayılı ek Kararı ile sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... müdafiilerinin adı geçenler hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik istinaf başvurularının esastan reddine dair kararlara yönelik temyiz istemleri 5271 sayılı Kanun'un 296/1. maddesi gereğince hükümlerin kesin nitelikte olduğundan bahisle reddedilmiştir.

II. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Katılan Hazine Vekilinin Temyiz İstemi

Sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... ... hakkında rüşvet suçundan verilen beraat hükümlerinin hatalı olduğuna, sanıkların atılı suçtan cezalandırılmalarına, sanıklar ..., ... ve ...'nin ihaleye fesat karıştırma suçundan mahkumiyetlerine karar verilirken cezalarında indirim yapılmasının hatalı olduğuna, sanıklar ... ve ...'nun ise sübut bulan atılı rüşvet suçundan cezalandırılmaları gerektiğine ve sair hususlara ilişkindir.