Yargıtay 5. Ceza Dairesi, rüşvet, nitelikli dolandırıcılık ve görevi kötüye kullanma suçlamalarıyla ilgili davada, katılan kurumların suçtan doğrudan zarar görmediği gerekçesiyle temyiz taleplerini reddederek, sanıkların beraat ve mahkumiyet hükümlerini incelemiştir.
Özet: Yargıtay, çeşitli rüşvet, dolandırıcılık, gerçeğe aykırı belge düzenleme ve görevi kötüye kullanma suçlarından yargılanan sanıklar hakkındaki davada, PTT, Bakanlık ve SGK gibi kurumların "suçtan doğrudan zarar görmediği" gerekçesiyle usulsüz verilen katılma kararlarının kendilerine temyiz hakkı vermediğini belirterek bu kurumların temyiz başvurularını reddetmiş; yerel mahkemenin sanıklar hakkında verilen beraat ve düşme kararlarını, toplanan kanıtları ve savunmaları değerlendiren takdirini yerinde bularak onamış, ancak rüşvet alma suçunda düşme kararı verilmesi nedeniyle avukatlık hizmetinin bölünemeyeceği ilkesi doğrultusunda avukatlık ücreti hususunun gözetilmesi gerektiğini belirtmiştir.
5. Ceza Dairesi         2021/10745 E.  ,  2026/1241 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2011/18 Esas, 2016/89 Karar
SUÇLAR : ... dışındaki diğer sanıklar hakkında rüşvet alma ve rüşvet verme ile nitelikli dolandırıcılık, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında sağlık mesleği mensuplarının gerçeğe aykırı belge düzenlemesi, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında görevi kötüye kullanma
HÜKÜMLER : Sanıklar ... hakkında rüşvet alma, ... ve ... hakkında rüşvet verme suçlarından mahkumiyet, sanık ... hakkında açılan kamu davasının ölüm nedeniyle düşürülmesine, sanıklar ..., ... ve ...'ın üzerlerine atılı diğer suçlar ve bu sanıklar ile ... dışındaki diğer sanıklara atılı tüm suçlardan beraat
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin reddi, onama, bozma
EK TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama, bozma
Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;
Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.02.2017 tarihli, 2015/5-95 Esas, 2017/71 sayılı ve benzer Kararlarında da belirtildiği üzere "suçtan zarar görme" kavramının "suçtan doğrudan doğruya zarar görmüş bulunma hali" olarak anlaşılması gerektiği, dolaylı veya muhtemel zararların davaya katılma hakkı vermeyeceği, bu nedenle sanıklar hakkında tüm suçlardan açılan kamu davalarından PTT'nin, nitelikli dolandırıcılık ve sağlık mesleği mensuplarının gerçeğe aykırı belge düzenlemesi suçlarından açılan kamu davaları ile kamu görevlisi olmayan sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında rüşvet alma, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında ise rüşvet verme suçlarından açılan kamu davalarından Bakanlığın, sanık ... dışındaki sanıklar hakkında rüşvet alma ve rüşvet verme ile görevi kötüye kullanma suçlarından açılan kamu davalarından da SGK'nın 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 237. maddesine göre doğrudan zarar görmediği, bu itibarla kamu davalarına katılma haklarının bulunmadığı, mahkemece usulsüz olarak verilen katılma kararlarının da temyiz hakkı vermeyeceği anlaşıldığından, katılanlar her bir kurum için vekillerinin bahsi geçen suçlardan verilen hükümlere yönelik temyiz istemlerinin ve sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... müdafiinin süresinden sonra vaki vekalet ücretine yönelik temyiz isteminin 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un (5320 sayılı Kanun) 8/1. maddesi de gözetilerek 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 317. maddesi uyarınca ayrı ayrı REDDİNE, incelemenin katılan Bakanlık vekilinin sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında rüşvet alma, sanık ... hakkında görevi kötüye kullanma suçundan açılan kamu davasının ölüm nedeniyle düşürülmesi ile sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında görevi kötüye kullanma suçundan kurulan beraat hükümlerine, katılan SGK vekilinin nitelikli dolandırıcılık ve sağlık mesleği mensuplarının gerçeğe aykırı belge düzenlemesi suçlarından kurulan beraat hükümlerine, O yer Cumhuriyet savcısının tüm hükümlere, sanıklar ..., ... ve ... müdafiilerinin müvekkilleri hakkında kurulan mahkumiyet hükümlerine, sanıklar ... ve ... müdafiilerinin ise bu sanıklar hakkında kurulan beraat hükümlerine ilişkin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarıyla sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:
Sanık ... hakkında beraat kararları verilirken hüküm fıkralarında soyisminin Akça olarak gösterilmesi mahallinde düzeltilebilir yazım hatası kabul edilmiştir.
Sanık ... dışındaki diğer sanıklar hakkında nitelikli dolandırıcılık ve sağlık mesleği mensuplarının gerçeğe aykırı belge düzenlemesi suçlarından kurulan beraat hükümleri ile sanık ... hakkında kurulan kamu davasının ölüm nedeniyle düşürülmesi hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelemesinde;
Sanıkların leh ve aleyhindeki toplanan tüm kanıtları inceleyip, irdeleyen ve iddiaların reddine ilişkin sebepleri karar yerinde ayrı ayrı gösteren, savunmaları tercih nedenlerini açıklayan, aleyhteki kanıtları hükümlülükler için yeterli görmeyen mahkemenin beliren takdir ve kanaati karşısında tebliğnamedeki bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiş, sanıklar ... ve ... hakkında rüşvet alma suçundan açılan kamu davalarında isnat edilen eylemlerin görevinin gereklerine uygun davranmak için çıkar sağlama suçunu oluşturacağı kabul edilerek düşme kararı verildiği, böylece sanıkların yüklenen tüm suçlardan beraat etmedikleri ve avukatlık hizmetinin bölünemeyeceği hususları göz önünde bulundurularak, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümlerinin 14/4. maddesi gereği sanıklar lehine vekalet ücreti takdirinin mümkün olmadığı kabul edilmiş, yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sanık ... hakkında görevi kötüye kullanma suçundan verilen kamu davasının ölüm nedeniyle düşürülmesi hükmü yönünden sair temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.
Ancak;
Sanık ... hakkında görevi kötüye kullanma suçundan açılan kamu davasının 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddesi uyarınca ölüm nedeniyle düşmesi yerine düşürülmesine karar verilmesi,
Kanuna aykırı, katılan Bakanlık vekili ve O yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi de gözetilerek 1412 sayılı Kanun'un 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun'un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan "düşürülmesine" ibaresinin "düşmesine" şeklinde değiştirilmesi suretiyle sair yönleri usul ve kanuna uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK, delilleri takdir ve gerekçeleri gösterilmek suretiyle sanık ... dışındaki diğer sanıklar hakkında nitelikli dolandırıcılık ile sağlık mesleği mensuplarının gerçeğe aykırı belge düzenlemesi suçlarından kurulan beraat hükümleri usul ve kanuna uygun olduğundan yerinde görülmeyen katılan SGK vekili, O yer Cumhuriyet savcısı ile sanıklar ... ve ... müdafiilerinin temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin DOĞRUDAN ONANMASINA,
Sanıklar hakkında rüşvet alma, rüşvet verme ve görevi kötüye kullanma suçlarından kurulan mahkumiyet ve beraat hükümleri ile sanık ...'nın üzerine atılı tüm suçlardan kurulan beraat hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelemesinde ise;
Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminden temin edilen güncel nüfus kayıt örneğine göre sanık ...'nın hükümden sonra 30.04.2020 tarihinde öldüğünün tespit edilmiş olması karşısında, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 02.10.2024 tarihli ve 2021/228 Esas, 2024/281 sayılı Kararı da gözetilerek, adı geçen sanık hakkında açılan kamu davalarının 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 64/1. maddesi uyarınca düşmesine karar verilmesinde zorunluluk bulunduğu,
Diğer yandan rüşvet alma suçuna ilişkin 5237 sayılı Kanun'un 05.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önceki rüşveti tanımlayan 252/3. maddesinde "Rüşvet, bir kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı olarak bir işi yapması veya yapmaması için kişiyle vardığı anlaşma çerçevesinde bir yarar sağlamasıdır." denilerek sadece nitelikli rüşvete yer verildiği, kamu görevlisinin yapması gereken işi yapması ya da yapmaması gereken işi yapmaması için yarar sağlanmasının veya kişilerin bu şekildeki iş için kamu görevlisine çıkar temin etmelerinin rüşvet tanımından çıkarıldığı, eylemin, görevin gereklerine aykırı olarak bir işin yapılması veya yapılmaması için menfaat temin edilmesi durumunda rüşvet, kamu görevlisinin yapması gereken bir işi yapması ya da yapmaması gereken işi yapmaması için yarar sağlanması durumunda ise 6352 sayılı Kanun'dan önceki haliyle 5237 sayılı Kanun'un 257/3. maddesinde düzenlenen "görevinin gereklerine uygun davranmak için çıkar sağlama" suçunu oluşturacağı gözetildiğinde; rüşvet tekliflerine konu eylemlere ilişkin nitelikli dolandırıcılık ve sağlık mesleği mensuplarının gerçeğe aykırı belge düzenlemesi suçlarından isabetli şekilde verilen beraat kararları onandığından, rüşvet alma suçu ile ilgili kamu görevlisi olan sanıkların meşru zeminde bulunduklarının kabulü gerekeceği, buna bağlı olarak kamu görevlisi olan sanıklar hakkındaki isnatların sübutu halinde suç tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı Kanun'un mülga 257/3. maddesinde düzenlenen görevinin gereklerine uygun davranmak için çıkar sağlama, kamu görevlisi olmayan sanıklara yüklenen rüşvet verme eylemlerinin ise aynı Kanun'un 40/2. maddesi uyarınca özgü suç niteliğindeki bu suça azmettirme veya yardım etme olacağı, bu suç ile sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ün üzerlerine atılı 5237 sayılı Kanun'un 257/1. maddesinde düzenlenen görevi kötüye kullanma suçunun anılan maddelerde öngörülen cezalarının üst sınırlarına göre 5237 sayılı Kanun'un 66/1-e maddesinde belirtilen 8 yıllık asli dava zamanaşımı süresine tabi oldukları, zamanaşımını kesen son işlemlerin beraat hükümleri yönünden 21.04.2011, 29.04.2011, 22.06.2011, 01.02.2012, 03.03.2012, 17.05.20 12... .12.2012 tarihli sorgular, mahkumiyet hükümleri bakımından ise 01.03.2016 tarihli hükümler olduğu, bu tarihler ile inceleme günü arasında asli dava zamanaşımı süresinin gerçekleştiği anlaşıldığından, hükümlerin 5237 sayılı Kanun'un 7/2 ve 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddeleri de gözetilmek suretiyle 1412 sayılı Kanun'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA ancak bu hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun'un 322/1, 5237 sayılı Kanun'un 64/1 ve 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddeleri gereğince sanık ... hakkındaki kamu davalarının ölüm, diğer sanıklar hakkındaki kamu davalarının ise zamanaşımı nedeniyle ayrı ayrı DÜŞMESİNE 05.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.