Yargıtay 5. Ceza Dairesinden edimin ifasına fesat, ihaleye fesat ve görevi kötüye kullanma suçlarında zamanaşımı nedeniyle düşme ile istinaf kanun yolu incelemesi zorunluluğunu vurgulayan karar.
Özet: Yüksek Mahkeme, ağır ceza mahkemesince bazı sanıklar hakkında ilk kez 2021de verilen edimin ifasına fesat karıştırma ve icrai davranışla görevi kötüye kullanma hükümlerinin, Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlamasından sonra verildiği gerekçesiyle, istinaf kanun yoluna tabi olduğunu ve dosyanın bu hükümler yönünden incelenmeksizin iadesine karar verirken; diğer sanıklar hakkındaki ihaleye fesat karıştırma ve görevi kötüye kullanma suçlamalarında ise, derhal beraat kararı verilmesini gerektirecek bir durum bulunmadığı sürece, yargılama sırasında zamanaşımının gerçekleşmesi durumunda kamu davasının düşmesine karar verilmesi zorunluluğunu vurgulayarak ilgili usul kurallarını hatırlatmıştır.
5. Ceza Dairesi         2021/5328 E.  ,  2026/1237 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2018/41 Esas, 2021/18 Karar
SUÇLAR : Edimin ifasına fesat karıştırma, ihaleye fesat karıştırma, icrai davranışla görevi kötüye kullanma, ihmali davranışla görevi kötüye kullanma
HÜKÜMLER : Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında edimin ifasına fesat karıştırma suçundan beraat, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma, ..., ..., ..., ... ve ... hakkında ise icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşmesine
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama
Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;
... Ağır Ceza Mahkemesi tarafından verilen 24.01.2013 tarihli ve 2006/236 Esas, 2013/28 sayılı Kararda sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında edimin ifasına fesat karıştırma, ..., ... ve ... hakkında da icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından açılan kamu davaları ile ilgili olarak herhangi bir hüküm kurulmadığı, yargılama konusu bu eylemlerin Dairemizin 01.11.2017 tarihli ve 2014/254 Esas, 2017/4622 sayılı Kararı kapsamında temyiz incelemesinden geçmediği ve adı geçen sanıklar yönünden edimin ifasına fesat karıştırma suçundan verilen beraat hükümleri ile icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçundan verilen kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşmesine dair hükümlerin 20.01.2021 tarihinde ilk kez kurulduğu nazara alındığında;
5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 25 ve geçici 2. maddeleri uyarınca kurulan Bölge Adliye Mahkemelerinin 07.11.2015 tarihli ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan karar uyarınca tüm yurtta 20.07.2016 tarihinde göreve başladığı, bu itibarla sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında edimin ifasına fesat karıştırma, ..., ... ve ... hakkında da icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından 20.01.2021 tarihinde ilk kez verilen hükümlerin, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 272. maddesi uyarınca istinaf kanun yoluna tabi olduğu, aynı Kanun'un 264/1. maddesinde yer verilen; "Kabul edilebilir bir başvuruda kanun yolunun veya merciin belirlenmesinde yanılma, başvuranın haklarını ortadan kaldırmaz" şeklindeki düzenleme de dikkate alınarak kanun yolu incelemesinin Bölge Adliye Mahkemesince yapılması gerektiği anlaşıldığından ve istinaf yasa yolu incelemesinden sonra temyizi halinde ilgili hükümler yönünden temyiz incelemesi için Dairemize tebliğname düzenlenmek suretiyle iade edilmesinin temini gerektiğinden anılan hükümler yönünden dava dosyasının İNCELENMEKSİZİN İADESİNE, 5271 sayılı Kanun'un 223/9. maddesinde, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 253/6. maddesine paralel bir şekilde "Derhal beraat kararı verilebilecek hallerde durma, düşme veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemeyeceği" hüküm altına alınmış olup, anılan maddenin gerekçesinde de "fiilin suç oluşturmaması veya yeni bir yasal düzenleme ile suç olmaktan çıkarılması gibi herhangi bir araştırmayı gerektirmeyen hallerde derhal beraat kararı verilebileceği"nin belirtilmesine, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 24.06.2016 tarihli ve 126–207 sayılı Kararı başta olmak üzere yerleşmiş uygulamasında "zamanaşımının gerçekleşmesi durumunda derhal beraat kararı verilmesini gerektiren haller hariç öncelikle beraat değil, zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilmesi, aksi halde, yani derhal beraat kararı verilmesini gerektiren hallerde ise zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilmemesi gerektiği" görüşünün benimsenmesine, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 18.12.2012 tarihli ve 864-1861; 26.06.2012 tarihli ve 978-2 50... .01.2007 tarihli ve 254-5 sayılı Kararları başta olmak ve Özel Dairelerce de benimsenmiş olan birçok kararında da açıkça vurgulandığı gibi yargılama yapılmasına engel olup, davayı düşüren hallerden biri olan dava zamanaşımının yargılama sırasında gerçekleşmesi durumunda, yerel mahkeme ya da Yargıtay tarafından resen zamanaşımı kuralı uygulanarak kamu davasının düşmesine karar verilmesinin zorunlu olmasına göre; eylemin suç oluşturmaması veya yeni bir yasal düzenleme ile suç olmaktan çıkarılması gibi herhangi bir araştırmayı gerektirmeyen bir hal, başka bir deyişle derhal beraat kararı verilmesini gerektiren bir durum bulunmadığından zamanaşımının gerçekleşmesi nedeniyle mahkemece resen ve diğer iddialardan önce davanın düşmesine karar verilmesi zorunluluğuna riayet edilerek, sanıklardan ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma ile icrai davranışla görevi kötüye kullanma, ..., ..., ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma, ... hakkında ise ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından verilen zamanaşımı nedeniyle düşme kararlarına karşı sanıklar müdafiilerinin temyizinde hukuki yarar bulunmadığından, adı geçen sanıklar müdafiilerinin anılan hükümlere yönelik temyiz istemlerinin 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un (5320 sayılı Kanun) 8/1. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Kanun'un 317. maddesi gereğince ayrı ayrı REDDİNE, başvurularının kapsamına göre incelemenin; sanık ... müdafiinin müvekkili hakkında edimin ifasına fesat karıştırma suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik vekalet ücretine hasren, katılan ... vekilinin ise sanıklardan ... ve ... hakkında edimin ifasına fesat karıştırma suçundan kurulan beraat, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma, ... ve ... hakkında icrai davranışla görevi kötüye kullanma, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçlarından verilen kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşmesi hükümlerine yönelik temyiz itirazlarıyla sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:
09.10.2006 tarihli iddianame ile sanıklardan ..., ..., ... ve ... hakkında edimin ifasına fesat karıştırma, ... hakkında ise icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından açılan kamu davaları açısından zamanaşımı süresi içinde mahallinde hüküm kurulması mümkün görülmüştür.
I- Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma, ... ve ... hakkında icrai davranışla görevi kötüye kullanma, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçlarından verilen kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşmesi hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelemesinde,
... İl Sağlık Müdürlüğünde idari ve mali işler müdürü olan ... ile aynı müdürlükte idari müdür yardımcısı olarak görev yapan ...'ün, sanık ...'i anılan müdürlükçe yapılan ihalelere girmemesi hususunda tehdit ettiklerinden bahisle haklarında icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçundan kamu davaları açılmışsa da, ... tarafından savcılığa ibraz edilen 29.12.2005 tarihli şikayet dilekçesinde, ... İl Sağlık Müdürlüğünce yapılan ... Prefabrik Sağlık Evi yapım işi ihalesini kazandığını, adı geçen müdürlükte görevli ... ve ... ile dava dışı ...'in cebir ve tehditle ihaleden kendi isteğiyle çekildiğine dair bir belge imzalattırdıklarını, bu işe ilişkin olarak adı geçenlerin ihaleye fesat karıştırdıklarını belirttiği, 09.10.2006 tarihli iddianamede sanıklar hakkında şikayete konu ... Prefabrik Sağlık Evi yapım işi ihalesine fesat karıştırıldığına dair bir isnat yer almadığı gibi ...'in dava konusu ihalelere girmemesi hususunda sanıklarca tehdit edildiğine dair bir iddianın da bulunmaması karşısında, sanıklar hakkında 30.04.2013 tarihli ve 28633 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6459 sayılı İnsan Hakları ve İfade Özgürlüğü Bağlamında Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 12. maddesi ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 235. maddesine eklenen 3-(a) fıkra ve bendinin tatbikinin mümkün olmadığı belirlenerek yapılan incelemede;
Bozmaya uyularak gereği yerine getirilmek, delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen zamanaşımı nedeniyle düşme hükümleri usul ve kanuna uygun olduğundan, yerinde görülmeyen katılan vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,
II- Sanıklardan ... hakkında edimin ifasına fesat karıştırma suçundan kurulan beraat ve ihaleye fesat karıştırma suçundan verilen kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesi, ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan kurulan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesi ve ... hakkında edimin ifasına fesat karıştırma suçundan kurulan beraat hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelemesinde ise,
Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi üzerinden temin edilen güncel nüfus kayıtlarına göre hükümlerden sonra sanıklardan ...'in 18.02.2023, ...'nin ise 19.10.2023 tarihlerinde vefat ettikleri, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 02.10.2024 tarihli ve 2021/288 Esas, 2024/281 Karar sayılı ilamı doğrultusunda 5237 sayılı Kanun'un 64/1. maddesi uyarınca sanıklar hakkında açılan kamu davalarıyla ilgili düşme kararları verilmesinde zorunluluk bulunması ile ...'ye isnat edilen edimin ifasına fesat karıştırma suçunun 5237 sayılı Kanun'un 236/1. maddesinde öngörülen cezasının üst sınırına göre aynı Kanun'un 66/1-d maddesinde belirtilen 15 yıllık asli dava zamanaşımı süresine tabi olduğu, zamanaşımını kesen son işlem olan 11.05.2007 tarihli sorgu ile inceleme günü arasında bu sürenin gerçekleştiği anlaşıldığından, hükümlerin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi de gözetilmek suretiyle 1412 sayılı Kanun'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA ancak bu hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun'un 322/1, 5237 sayılı Kanun'un 64/1 ve 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddeleri uyarınca sanıklardan ... ve ... hakkında açılan kamu davalarının ölüm, ... hakkında açılan kamu davasının ise zamanaşımı nedeniyle ayrı ayrı DÜŞMESİNE 04.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.