Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin, ciro sonrası tahrif edildiği iddia edilen çekten kaynaklanan menfi tespit davası gerekçeli kararı.
Özet: Davacı, aleyhine haksızca başlatılan icra takibine konu çekin davalıya borcu olmamasına rağmen piyasaya sürüldüğünü iddia ederek menfi tespit davası açmıştır; iddiaya göre, keşideciden aldığı çeki ödeme güçlüğü nedeniyle keşideciye iade ederken ciro iptalini unutarak yırtık halde teslim etmiş, ancak bu çekin keşide tarihi ve miktarının bilgisi dışında tahrif edilerek yeniden dolaşıma sokulması üzerine hakkında icra takibi başlatılmış ve mali itibarı zedelenmiştir; davacı, çek üzerindeki tahrifatın araştırılmasını, imza ve yazı incelemesi yapılmasını, haksız icra takibinin tedbiren durdurulmasını ve konulan hacizlerin kaldırılmasını talep etmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2026/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/10/2024
KARAR TARİHİ : 16/04/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili aleyhine ... İcra Müdürlüğü 2024/... esas sayılı dosya ile haksız ve hukuka aykırı olarak icra takibi açıldığı, anılan icra takibine konu olan çek çek olduğunu, müvekkilimin davalıya herhangi bir borcu olmadığını, bu sebeple 2024/... dosya numarası ile arabuluculuk başvurusu da yapmış bulunmakta olduğunu, ancak olumsuz sonuçlandığını, müvekkili ile ... ... Oto Tamir Ve Bakım Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yetkilisi ... arasında hem uzun süren dostluk hem de ticari ilişki mevcut olduğu, ticari ilişki sebebiyle ... müvekkiline 05/03/2024 keşide tarihli ve ... seri nolu 1.300.000,00TL bedelli çeki teslim ettiği, müvekkilim davaya konu çekin arka yüzünü Mart 2024 tarihinde ciro ederek Mart 2024 tarihinde ... ... Bankası ... Şubesine takas amacıyla teslim ettiği, bu hususa ilişkin evrakı dilekçe ekinde dosyaya sunduğunu, ayrıca ilgili bankadan da celbini talep etiğini, müvekkilimin bankaya takas amacıyla çeki teslim edilmesi nedeniyle ... Bankası tarafından da çekin fotokopisi çekildiğini, yani çek tahrif edilmeden önce bankaya takas amacıyla sunulduğunda keşide tarihinin 05/03/2024 olduğu açıkça belli olacağını, ..., müvekkiline çeki süresinde ödeyemeyeceğini beyan etmiş, müvekkili de ...'in yakın arkadaşı olması ve aralarında ticari ilişki de olması sebebiyle arkadaşına ait ... ... Oto isimli şirketin ticari itibarının sarsılmaması amacıyla söz konusu çeki 11.03.2024 tarihinde saat 10.24 de takas sisteminden çıkardığını, bu hususa ilişkin ... Bankasına ait "yukarıda belirtilen çek takastan iade olarak müşteriye teslim edilmiştir" ibaresi ile tutanak tutularak müvekkile iade edildiğini, akabinde müvekkiline ... belirli tarihlerde çekin ödemesini yaptığını, çekin ödemesinin müvekkilime yapıldığına dair dekontları sayın mahkemeye delil olarak sunmakta olduklarını, bu duruma istinaden de müvekkili söz konusu çeki, yakın arkadaşlık ve güven ilişkisi içerisinde hareket ettiği yakın arkadaşına "ciro iptal" yazmayı unutarak ...'e teslim ettiğini, müvekkili çeki ...'ya teslim ederken çeki üstten soy ismine kadar ve alttan da barkod numarasına kadar yırttığı, ancak arkasındaki ciroyu iptal etmeyi arkadaşına güven duyduğu için unutmuş olduğu, mevcut hali ile çeki ...'e teslim ettiği, çekte mevcut yırtıklar ile birlikte çek komple yırtılmıştır ve daha sonra para bantı ile çekin arka yüzünden komple bantlanarak geçersiz olduğu halde kullanıldığını, müvekkili ...'in talebi ile bankadan alıp yine ...'e teslim ettiği çekin ... ya da başka bir kimse tarafından yeniden çek üzerindeki keşide tarihi ve miktarı değiştirilerek ve müvekkilimizin bilgisi ve rızası dışında piyasaya sürülen çeke dayalı olarak davalı tarafından ... İcra Müdürlüğünden 2024/... esas sayılı dosya ile müvekkilim aleyhine icra takibi başlatılmıştır ve müvekkilimin taşınır taşınmaz mal varlığı ile tüm banka hesaplarına ve alacaklı olduğu icra dosyalarına haciz konularak müvekkilim mağdur edildiğini, müvekkilimin ticari hayatı bu şekilde geri dönülemez şekilde zedelenmiş ve ticari itibarı kayba uğradığı, bankalar nezdindeki kredi limitleri ve hazır kredileri de iptal edilmek suretiyle müvekkilimin ticari hayatı ve ödemeleri sekteye uğradığını, müvekkilim bu konu ile alakalı olarak ...'e defalarca ulaşmaya çalışmıştır ancak kendisine ulaşamadığını, çek üzerindeki imzaların da keşideci ... 'e ait olup olmadığı hususunun da ... bu dava ile tartışılması gereken bir konu olduğunu, sayın mahkemeden çek üzerindeki keşideci ile çekte tahrifat yapıldıktan sonra atılan imzalar arasında imza ve yazı incelemesi yapılmasını hatta yazı yaşı incelemesi yazılarak iki yazı arasındaki tarih farkının da bu suretle bilirkişi marifetiyle saptanmasını talep ettiklerini, müvekkilimin bu duruma ilişkin olarak; çekin keşide tarihinin ve miktarının hukuka aykırı olarak değiştirilip piyasaya sürülmesi olayı ile ilgili olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığına 2024/... soruşturma numaralı şikayeti de mevcut olduğunu, İlgili dosyanın da celp edilmesini talep ettiklerini, açıklanan ve resen gözetilecek sebeplerle davanın kabulü ile, öncelikle teminatlı ya da teminatsız olarak ... İcra Dairesi 2024/... esas sayılı dosyanın müvekkil bakımından dava süresince tedbiren durdurulmasını ve 2024/... esas sayılı dosyadan müvekkilin banka hesaplarına konulan hacizlerin dava süresince teminatlı ya da teminatsız olarak tedbiren kaldırılmasını, dava sürecinden sonuna kadar icra veznesine yatırılacak bedelin davalıya ödenmemesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı alınmasını, ... İcra Dairesi 2024/... esas sayılı dosyanın müvekkil bakımından iptali ile müvekkilimin borçlu olmadığının tespiti ile çekte tahrifat yapıldığının tespiti ile çek vasfının olmayışının tespiti ve yargılama giderleri ile icra takibinin haksız ve kötü niyetle gerçekleştirilmesinden kaynaklanan davalıdan %20 oranında kötü niyet tazminatının tahsil edilmesi ve vekalet ücretinin davalı tarafın üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı tarafından 15/07/2024 keşide tarihli, ... seri numaralı ve ... ... şubesinden temin edilmiş çekin müvekkile borca karşılık verildiğini, ödeme gününde ödeme yapılmaması üzerine ... İcra Dairesi'nin 2024/... sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığını, ödeme emrinin 26/07/2024 tarihinde davacının eşi ... Hanım'a usulüne uygun tebliğ edildiğini, davacının icra takibine süresinde itiraz etmeyerek borcu kabul ettiğini, borca itiraz etmeyip menfi tespit davası açmasının kötü niyetli olduğunu, icra takibi kesinleştiğinde davacıya ait araçların tespit edildiğini ancak haciz işleminin geç yapılması nedeniyle davacının mal kaçırdığını, müvekkilinin çeki davacıdan aldığını ve davacının ... ile olan ticari ilişkisinin müvekkiline bağlamadığını, davacının ...'e çeki geri verdiğine dair iddialarının gerçeği yansıtmadığını, TTK'nin 18/2 Maddesine uyarınca ''Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir ... adamı gibi hareket etmesi gerekir.'' tacir olan davacının basiretli bir ... adamı gibi davranması gerektiğini, davacının kendi beyanlarıyla basiretli davranmadığını ikrar ettiğini, kıymetli evrakta mücerretlik ilkesi gereği senedin temel borç ilişkisinden bağımsız olduğunu, davacının çeki takasa sokup geri almasının ticari risk olduğunu, çekin yırtılmasına rağmen ciro iptali yazılmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının ...'in borca batık olduğunu iddia ederek borcu onun üzerine yıkmaya çalıştığını, davacının ...'e ulaşamadığını iddia etmesine rağmen onun suç duyurusunda bulunduğunu bilmesinin çelişkili olduğunu, davacının icra takibine itiraz etmeyip borcu ödeme konusunda pazarlık görüşmeleri yaptığını, tüm bu hususlar dikkate alındığında davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas sayılı icra takibi ve takibe konu çek, banka kayıtları, ödeme dekontları, ticaret sicil kayıtları, ... ... Oto Tamir Ve Bakım Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. yetkilisine ait imzalarının bulunduğu belge asılları, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2024/... Soruşturma sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava;... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas sayılı dosyasında, kambiyo senedinden kaynaklı takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır. Mahkememizce, ... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas sayılı icra takip dosyasının celp ve incelenmesinde; davalı vekili tarafından, 13/08/2024 tarihinde, davacı ve dava dışı ... ... Oto Tamir Ve Bakım Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine, ... ... Şubesine ait, keşidecisinin ... ... Oto Tamir Ve Bakım Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olan 15/07/2024 keşide tarihli ve ... seri nolu 800.000,00TL bedelli çekin tahsili amacıyla, 790.730,00-TL asıl alacak, 31.390,30-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 822.120,30-TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı, takibin kesinleştiği görülmüştür. Dava, takip tarihinden sonra açılan ve takip nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır. Dava dışı ... ... Oto Tamir Ve Bakım Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen takip dayanağı çekte, davacı borçlu lehtar ve ciranta, davalı alacaklı ise ciranta olarak yetkili hamil olup, çekin davalı tarafça bankaya ibrazı ile karşılıksız işlemi yapılarak banka sorumluluk bedelinin ödendiği, akabinde davaya konu çekin davalı tarafça takibe konu edildiği görülmüştür. Davacı taraf, lehtar ve ciranta olarak yer aldığı davaya konu çekte imza inkarında bulunmayıp, özetle, davaya konu çekin, keşideci ... ... Oto Tamir Ve Bakım Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yetkilisi ... ile arasındaki ticari ilişki sebebiyle verildiğini, çekin arka yüzünü Mart 2024 tarihinde ciro ederek ... ... Bankası ... Şubesine takas amacıyla teslim ettiği, ...'in çeki süresinde ödeyemeyeceğini beyan etmesi, ...'in yakın arkadaşı olması ve aralarında ticari ilişki de olması sebebiyle şirketin ticari itibarının sarsılmaması amacıyla söz konusu çeki 11.03.2024 tarihinde takas sisteminden çıkardığını, akabinde ...'in belirli tarihlerde çekin ödemesini yaptığını, bu duruma istinaden de söz konusu çeki, yakın arkadaşlık ve güven ilişkisi içerisinde hareket ettiği yakın arkadaşı ...'e "ciro iptal" yazmayı unutarak teslim ettiğini, çeki teslim ederken üstten soy ismine kadar ve alttan da barkod numarasına kadar yırttığı, ancak arkasındaki ciroyu iptal etmeyi arkadaşına güven duyduğu için unutmuş olduğunu, daha sonra çekin bantlanarak geçersiz olduğu halde kullanıldığını, çekin ... ya da başka bir kimse tarafından yeniden çek üzerindeki keşide tarihi ve miktarı değiştirilerek bilgisi ve rızası dışında piyasaya sürüldüğünü ve davalı tarafından ... İcra Müdürlüğünden 2024/... esas sayılı dosya ile aleyhine icra takibi başlatıldığını belirterek borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı tarafça, davaya konu çekte keşide tarihi ve bedelde yapılan paraf yönünden tahrifat iddiası sebebiyle, Mahkememizce keşideci şirket yetkilisi adına atılan paraf imza incelemesi yönünden şirket yetkilisinin farklı kurumlarda bulunan imza incelemesine esas imzalarının bulunduğu belge asıllarının celbedildiği görülmüş, ayrıca şirket yetkilisine çıkarılan tebligata ve ihzar müzekkeresine rağmen kendisine ulaşılamadığı için davaya konu çekteki paraf imzaları yönünden beyanının ve tatbike medar imza örneklerinin alınamadığı görülmüştür. Davacı vekilinin talebi doğrultusunda, dosya kapsamında mevcut deliller yönünden davaya konu çekteki paraf imzalar yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, ancak bilirkişi ücreti yatırılmadığından dosyanın bilirkişiye tevdi edilemediği görülmüştür. Tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; Kambiyo senedi niteliğinde olan çek, düzenlenmesine esas teşkil eden temel ilişkiden bağımsız, karşı edimin ödenmesi şartına bağlanamayan, kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi taahüdünü içeren mücerret (soyut) bir borç ilişkisini ifade etmektedir. Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu yazılı delillerle ispat etmekle yükümlüdür. Bu itibarla, davacı iddialarının HMK’nın 201. maddesi uyarınca yazılı delille ispatlaması gerekmekte olup, dosya kapsamı itibariyle davacının iddialarını usulüne uygun yazılı delillerle de ispat edemediği anlaşılmakla, Mahkememizce, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiş, ayrıca davaya konu icra takibi yönünden verilmiş ihtiyati tedbir kararı bulunduğundan, yasal şartlar oluşmakla davacı aleyhine kötü niyet tazminatına da hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;.
1-Davanın REDDİNE,
2-Yasal şartlar oluşmakla, takip konusu asıl alacağın % 20'si oranında 158.146,00-TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
3-Harçlar yasası gereği alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcının peşin ve tamamlama harcı olarak alınan toplam 14.040,30-TL harçtan mahsubu ile bakiye 13.308,30-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana İADESİNE,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-6325 Sayılı Kanun 18/A-11,13 maddesi uyarınca 3.600,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT göre belirlenen 129.318,05-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/04/2026
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır