Acele kamulaştırma sonrası idarenin süresi içinde bedel tespiti davası açmaması nedeniyle 2942 sayılı Kanun 31/b şerhinin tapu kaydından terkinine ilişkin nihai karar.
Özet: Kamulaştırma Kanununun 31/b maddesi gereğince taşınmaz tapu kaydına konulan şerhin terkini talebiyle açılan davada, davalı idarenin şerhin konulduğu tarihten itibaren altı ay içinde kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası açmaması üzerine mülkiyet hakkını kısıtlayan bu şerhin kaldırılmasına karar verilmiş; bu karar, davalı idarenin istinaf ve temyiz başvuruları sonucunda hukuka uygun bulunarak kesinleşmiştir.
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/4026 Esas, 2025/164 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaali Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2023/385 Esas, 2024/146 KararTaraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin maliki olduğu .. ili, ..., .. Mahallesi 1 02... parsel sayılı taşınmaza davalı idarenin talebi üzerine 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince (hisseye yönelik) şerh konulduğunu, müvekkilinin mülkiyet hakkını kısıtlayan ve hatalı olarak konulan bu şerhin terkinini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; 4650 sayılı kanunla değişik 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesinde devir ve temlik yasağının ne kadar süreyle geçerli olduğuna ilişkin herhangi bir hüküm öngörülmediğini, zira 10 uncu madde davasının ve tescil işlemlerinin ne zaman biteceğinin (mahkemelerin iş yükü, taraf sayısının çok olması, tebliğ yapılamaması veyahut tapu müdürlüklerinde oluşan iş yükü vs. gibi) her somut olaya göre değiştiğini, Kanun'un 31/b maddesinde öngörülen yasak kamulaştırmanın tapuya tesciline kadar idareler için koruyucu bir imkan oluşturduğunu, eksik incelemeyle usul ve kanuna aykırı olan yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin de karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı idare tarafından 04.02.2022 tarihinde dava konusu taşınmaz için acele kamulaştırma davası açıldığı ve mahkemece acele el koyma kararı verildiği, taşınmazın tapu kaydına davalı idare tarafından talep edilmesi neticesinde 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi uyarınca şerh konulduğu, ancak şerhin konulduğu tarihten itibaren altı ay içerisinde davalı idarece 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi uyarınca kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil istemli dava açılmadığı, tapu kaydında 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi uyarınca mülkiyet hakkını kısıtlayacak ve taşınmazın devrini engelleyecek şekilde konulmuş olan şerhin yer alması nedeniyle davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu, belirtilen nedenle 2942 sayılı Kanun'un 7/son maddesinde öngörülen koşulların gerçekleştiği anlaşıldığından Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,24.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.