Nüfus kaydı düzeltilmesi istemine ilişkin davalarda, farklı ilk derece asliye hukuk mahkemeleri arasındaki yetki uyuşmazlığının, ilgili kişinin yerleşim yeri adresine göre Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğunun belirlenmesi kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, nüfus kaydının düzeltilmesi talepli bir davada, Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin davalıların merkezi nüfus idaresi sistemindeki adresini İzmir olarak belirterek yetkisizlik kararı vermesi, Karşıyaka 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin ise davacının nüfus kaydındaki adresini Büyükçekmece/İstanbul olarak göstererek yine yetkisizlik kararı vermesi üzerine ortaya çıkan yargı yeri uyuşmazlığını çözüme kavuşturmaktadır; uyuşmazlık, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davalarının, düzeltmeyi isteyen şahsın yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılması gerektiği prensibine dayanarak, dava tarihi itibarıyla yerleşim yeri adresinin Büyükçekmece/İstanbul olduğu tespit edildiğinden, Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili mahkeme olduğuna hükmetmektedir.
5. Hukuk Dairesi         2025/13742 E.  ,  2026/4292 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2025/240 Esas, 2025/276 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.05.2025 Tarihli ve 2025/188 Esas, 2025/237 Karar Sayılı Kararı
Nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin merkezî nüfus idaresi sistemindeki yerleşim yeri adresinin ... Mah. 6342 Sok. 21/5 .../İzmir olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Karşıyaka 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.06.2025 Tarihli ve 2025/240 Esas, 2025/276 Karar Sayılı Kararı Nüfusta kaydı değiştirilmesi istenen davacının nüfus kaydındaki adresinin Büyükçekmece/İstanbul olduğu, böylelikle yetkili mahkemenin Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:
“Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin dava tarihi itibariyle yerleşim yeri adresinin Büyükçekmece/İstanbul olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,09.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.