5. Hukuk Dairesi, Türk Medeni Kanununun 432. maddesi uyarınca koruma amaçlı özgürlük kısıtlaması talebinde Batman ve İstanbul Sulh Hukuk Mahkemeleri arasındaki yetki uyuşmazlığını, ilgilinin dava tarihindeki yerleşim yerini esas alarak çözümlemiştir.
Özet: Bu hukuki evrak, akıl hastalığı nedeniyle koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması istemiyle açılan bir davada iki farklı sulh hukuk mahkemesi arasında ortaya çıkan yetki uyuşmazlığını ele almaktadır; bir mahkeme kısıtlı adayının yerleşim yerinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verirken, diğer mahkeme acil nitelikteki bu tür davalarda adres değişikliğinin sürekli yetkisizlik kararı verilmesine yol açmaması gerektiğini ve dosyanın tevzi edildiği ilk mahkemenin durumu araştırması gerektiğini belirtmiş, nihayetinde üst mahkeme, dava tarihi itibarıyla kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin ilk mahkemenin bulunduğu ilçe olduğunu tespit ederek yetki uyuşmazlığını çözüme kavuşturmuştur.
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/662 Esas, 2025/740 Karar I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLARA. Batman 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 15.04.2025 Tarihli ve 2025/1 Esas, 2025/775 Karar Sayılı KararıYapılan kolluk araştırması sonucuna göre kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin Eyüp/İstanbul olduğunun bildirildiği gibi koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına karar verilmesinde önemli olan en seri şekilde karar vermek olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.B. İstanbul 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 08.07.2025 Tarihli ve 2025/662 Esas, 2025/740 Karar Sayılı KararıZorunlu yatış ve tadavi istemli davalarda zorunlu tedavisi talep olunan kişinin bulunduğu adresin dava açıldıktan sonra değiştiğinden bahisle yetkisizlik kararı verilemeyeceği, öyle ki kişinin açık adresinin dahi kesin ve net bir şekilde kolluk tutanağı ile tespitinin sağlanmadığı, sağlansa dahi işbu dava dosyasının tevzi edildiği ilk mahkeme tarafından yapılması gereken işin adresin bulunduğu kolluk birimine müzekkereler yazılarak kişinin en yakın hastaneye zorunlu yatış ve tedavisinin gerekip gerekmediği hususunun tespiti, gerekiyor ise yatışının sağlanmasının istenmesi olduğu, kişinin bulunduğu adresin sürekli değişmesi halinde tekraren yetkisizlik kararı verilmesi şeklinde bir yol izlenmesinin, acele işlerden olan işbu talebin hızlı çözülmesine hizmet edecek bir hukuki ve usuli yaklaşım olmadığı, bu itibarla açık adres dahi tespit etmeksizin kolluğun muğlak tutanağına dayanarak yetkisizlik kararı kararı veren Batman 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin yetkisizlik kararı gerekçesinin bu yönüyle de yerinde olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.II. GEREKÇEA. UyuşmazlıkUyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 432 nci maddesi uyarınca koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması istemine ilişkindir.B. İlgili Hukuk1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukukî dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.2. 4721 sayılı Kanun'un “Koşulları” başlıklı 432 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:“Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu Madde bağımlılığı, ağır tehlike arzeden bulaşıcı hastalık veya serserilik sebeplerinden biriyle toplum için tehlike oluşturan her ergin kişi, kişisel korunmasının başka şekilde sağlanamaması hâlinde, tedavisi, eğitimi veya ıslahı için elverişli bir kuruma yerleştirilir veya alıkonulabilir. Görevlerini yaparlarken bu sebeplerden birinin varlığını öğrenen kamu görevlileri, bu durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadırlar.” 3. 4721 sayılı Kanun'un “Yetki” başlıklı 433 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir:“Yerleştirme veya alıkoymaya karar verme yetkisi, ilgilinin yerleşim yeri veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bulunduğu yer vesayet makamına aittir.” C. DeğerlendirmeDosya kapsamından, kısıtlı adayının dava tarihi itibarıyla yerleşim yeri adresinin Merkez/Batman olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Batman 1. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.III. KARARAçıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun'un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Batman 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 09.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.