Mirasın gerçek reddi beyanının tespiti ve tescili istemli davada ortaya çıkan yetki uyuşmazlığında, çekişmesiz yargı işi niteliğiyle başvuranın yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.
Özet: Bu hukuki evrak, mirasın gerçek reddi talebine ilişkin iki sulh hukuk mahkemesi arasında yaşanan yetki uyuşmazlığını incelemektedir; bir mahkeme murisin son yerleşim yerini gerekçe göstererek yetkisizlik kararı vermişken, diğeri mirasın reddi davalarında kesin yetki kuralı olmadığını belirterek yetkisizlik kararı vermiştir, ancak yüksek mahkeme mirasın gerçek reddi isteminin çekişmesiz yargı işi niteliğinde olduğunu ve bu tür işlerde talepte bulunan ilgilinin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunu değerlendirerek, mirasçıların ikamet ettiği yer mahkemesini yetkili kılmıştır.
5. Hukuk Dairesi         2025/13527 E.  ,  2026/4271 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2025/880 Esas, 2025/1045 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. İstanbul 21. Sulh Hukuk Mahkemesinin 04.08.2025 Tarihli ve 2025/755 Esas, 2025/787 Karar Sayılı Kararı Murisin merkezî nüfus idaresi sistemindeki son yerleşim yeri adresinin .... Mah. .... Sk. No:47 .../Ordu olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Ordu 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 18.08.2025 Tarihli ve 2025/880 Esas, 2025/1045 Karar Sayılı Kararı
Dosya kapsamında mirasın reddini talep edenlerin adresinin Sultangazi/İstanbul olduğu, mirasın gerçek reddi davalarında ret beyanının yapılacağı mahkeme yönünden kesin yetkisinin söz konusu olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 609 uncu maddesi uyarınca mirasın gerçek reddi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un 609 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:
“Süresi içinde yapılmış olan ret beyanı, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğüne yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, uyuşmazlığın mirasın gerçek reddi istemine ilişkin olup mirasın reddi beyanının tespiti ve tescili isteminin çekişmesiz yargı işlerinden olduğu, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın İstanbul 21. Sulh Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul 21. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,09.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.