Yargıtay, Azerbaycan mahkemesi kararı tenfizi davasında davalının kamu düzeni ve savunma hakkı ihlali iddialarını reddederek kararı onadı.
Özet: Bu Yargıtay kararı, davacı tarafından Azerbaycan mahkemesinde verilen ödünç akdinden kaynaklanan alacak kararının tenfizi talebine ilişkindir; davalı tarafın kararın kamu düzenine ve Türk hukukuna aykırı olduğu, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiği yönündeki itirazlarına karşın, ilk derece mahkemesi ile bölge adliye mahkemesinin tenfiz şartlarının gerçekleştiği ve savunma hakkı ihlalinin bulunmadığı yönündeki kabul kararlarının, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 54. maddesindeki koşullar çerçevesinde usul ve yasaya uygun bulunarak onanmasına hükmetmiştir.
3. Hukuk Dairesi         2025/2601 E.  ,  2025/6206 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 46. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/559 E., 2025/479 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziosmanpaşa 6. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/151 E., 2025/5 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, taraflar arasında kurulan ödünç akdinden doğan alacağın tahsili yönünde hüküm içeren .... Cumhuriyeti .... ilçe mahkemesinin 18/06/20 19... (002)-1539-2019 sayılı kararının 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu 50. vd maddeleri gereğince tenfizini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; taraflar arasında ödünç akdi kurulmadığını, aksi halde dahi yabancı mahkeme kararının kamu düzenine, Türk Hukukuna aykırı olup taraf teşkili sağlanmadan hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilerek verildiği beyanıyla; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu mahkeme kararının Azerbeycan hukukuna uygun kesinleşmiş bir mahkeme kararı olduğu, yabancı mahkemenin Azerbaycan Cumhuriyeti MPM Medeni Usul Kanunu'nun 147. maddesine göre davalıların katılımı olmadan yargılama yapılmasının mümkün olduğunun belirtildiği gerekçesiyle davanın kabulüyle .... Cumhuriyeti ..... İlçe Mahkemesinin 18.06.2019 tarihli 2(002)-1539-2019 sayılı kararının 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (MÖHUK) 50 ve devamı maddeleri gereğince davalı yönünden tenfizine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinafa başvurmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; MÖHUK 54. maddede belirtilen şartların gerçekleştiği ve davalı tarafın savunma hakkının ihlali kapsamında değerlendirilecek bir hususa rastlanmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; borçlu olmadığını, yabancı mahkeme kararını kamu düzenine aykırı olup hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilerek hüküm kurulduğu savunarak usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkindir.
1. MÖHUK 54. maddesinde düzenlenen tenfiz şartları; Türkiye Cumhuriyeti ile ilamın verildiği devlet arasında mütekabiliyet esasına dayanan bir anlaşma veya o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilamların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiili uygulamanın bulunması, ilamın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması, kendisine karşı tenfiz istenen tarafın savunma hakkına ilişkin usuli işlemlere uyulmuş olması, Türklerin kişi hallerine ilişkin davalarda Türk kanunlar ihtilafı kaidelerinin gösterdiği hukukun uygulanmış olmasıdır.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.