Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı sonrası yeniden ele alınan istirdat davasında, enerji şirketinin teminat mektubu bozulma tehdidiyle ödediği haksız sistem kullanım bedelinin iadesi yargılaması.
Özet: Davacı şirket, teminat mektubunun paraya çevrilmesi tehdidi altında, elektrik piyasası sistem kullanım bedeli olarak ödemek zorunda kaldığı 785.587,30 TLnin, müvekkili şirket sorumluluğunda olmayan, üçüncü taraf kaynaklı iletişim arızaları ve 2023 depremi gibi mücbir sebeplerden doğan hukuka aykırı bir ceza olduğunu belirterek, bu meblağın iadesini talep etmektedir.
T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/136 Esas - 2026/131
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM KURMAYA YETKİLİ T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO : 2025/136 EsasKARAR NO : 2026/131 DAVA : İstirdat davası DAVA TARİHİ : 06/03/2024KARAR TARİHİ : 17/02/2026KARAR YAZIM TARİHİ : 12/03/2026Mahkememizden verilen 16/07/2024 tarih ve 2024/165 esas 2024/505 karar sayılı kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 05/02/2025 tarih, 2024/1822 esas 2025/115 karar sayılı ilamıyla Kaldırılmasına karar verilmiş olmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak, yapılan yargılama sonunda;DAVA:Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, ... İletim Anonim Şirketi tarafından ...Polyester Sanayi Anonim Şirketi'ne 27.11.2023 tarihli, E-28666775-855.01-2173829 sayılı "Ödenmeyen Fatura Bedeli" konulu yazı gönderildiğini, bu yazıda ... tarafından ...adına düzenlenen Ekim 2023 (kısmi) dönemine ilişkin 785.587,30 TL sistem kullanım ve sistem işletim fatura bedelinin vadesi geçtiği halde ödenmediğini, bahsi geçen yazının ...'ya tebliğinden itibaren 8 (sekiz) gün içinde ödeme yapılmaması durumunda Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği'nin Ortak Hükümler başlıklı Yedinci Bölümü'nün Teminatlar başlıklı 24. maddesi ile Sistem Kullanım Anlaşması'nın Teminat Alınması başlıklı 16. maddesine istinaden teminat mektuplarının paraya çevrileceğinin bildirildiğini, ...'ın göndermiş olduğu yukarıda bahsedilen yazı üzerine Müvekkili Şirket, daha önce ...tarafından ...'a teslim edilen 0613MW009615 numaralı, 17.01.2023 tarihli, 2.630.315,10 TL meblağlı kesin ve süresiz teminat mektubunun nakde çevrilmesinin tehdidi altında, 29.11.2023 tarihinde 785.587,30 TL tutarında ödeme yaptığını, bu ödeme, teminat mektubunun bozulma tehdidi altında yapılmış olup Davalı Şirket tarafından ...'ya yansıtılmış olan bedelin Müvekkili Şirket'in herhangi bir sorumluluğu olmaması sebebiyle hukuka uygunluğu olmadığı gibi hakkaniyete de aykırı olduğunu, dolayısıyla haksız ve hukuka aykırı olarak Müvekkili Şirket'e kesilen cezanın, teminat mektubunun bozulma tehdidi altında ödenmiş olması sebebiyle ... tarafından iade edilmesini talep etme zorunluluklarının hasıl olduğunu, müvekkili şirket üzerine düşen tüm yükümlülükleri mücbir sebep şartlarına rağmen yerine getirmeye çalışmış ve davalı şirket'e bu hususta gerekli tüm bildirimleri yaptığını, bu nedenle, ... tarafından sözleşmeden kaynaklı olduğu iddia edilerek müvekkilg şirket'e kesilen ceza haksız ve hukuka aykırı olduğundan müvekkilg şirket tarafından yapılan ödemenin iadesinin gerektiğini, ..., ihtiyaç duyduğu elektrik enerjisini Davalı Şirket'e ait iletim hatları üzerinden temin ettiğini, bu iş ilişkisinden doğan hak ve yükümlülükler taraflar arasında imzalanan İletim Sistemi Sistem Kullanım Anlaşması ile belirlendiğini, anlaşma doğrultusunda ...’nın RTU donanımları kullanarak ... ...sistemi üzerinden sürekli olarak veri akışı sağlaması gerektiğini, RTU donanımlarının ...sistemine bağlantısı ise Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi'nin sağladığı kiralık kanal üzerinden sağlandığını, ..., ihtiyaç artışı sebebiyle yeni donanımlar temin edip devreye alma sürecini başlattığını, bu süreçte söz konusu yeni donanımların ... ...sistemine eklenmesi gerektiğini, ...sistemine eklenen donanımların sağlıklı bir şekilde çalıştığının teyidi ise RTU sistemlerinin “Point-to-Point” testine tabi tutulmasıyla sağlandığını, ... İletişim ve Bilgi Sistemleri Dairesi Başkanlığı tarafından ...'ya gönderilen 09.11.2022 tarihli, E-87424279-151.04-1527025 sayılı yazılı bildirimde ...Transformatör Merkezi (TM) güncel tek hat şeması göz önüne alınarak ...TM Teleinformasyon Planı'nın ... tarafından güncellendiğinin belirtildiğini, bu bildirim üzerine Müvekkili Şirket tarafından 25.01.2023 tarihinde ...'a gönderilen yazı ile gerekli revizyon çalışmalarının tamamlandığı belirtilerek, Point-to-Point testleri için gerekli çalışmalara başlanması ...'tan talep edildiğini, ancak kararlaştırılan tarihten 1 (bir) hafta önce ...-... haberleşmesi koptuğundan söz konusu testler gerçekleştirilemediğini, arıza ile ilgili olarak Müvekkili Şirket tarafından sorumluluk alanı içerisinde bulunan bölgede saha kontrolleri yapılmış ve ilgili arızanın ...içerisindeki donanım ve altyapıdan değil, ...dışındaki bir nedenden kaynaklandığının anlaşıldığını, ...dışındaki ilgili haberleşme kanalını tedarik eden kurum olan Türk Telekom'a resmi arıza ihbar yolu olan kmh@turktelekom.com.tr üzerinden 30.01.2023 tarihinde mail göndermek suretiyle arıza kaydı açıldığını, arızanın giderilmeye çalışıldığı süreçte 06.02.2023 tarihinde deprem afeti yaşanmış olup bu süreçte arızanın giderilmesine yönelik takip çalışmaları da aksadığını, bundan bağımsız olarak ... otomatik mail sistemi tarafından 10.07.2023 tarihinde bir e-mail gönderilmiş olup bu e-mailin ekinde ... tarafından kesilen ceza faturası muhteviyatı bulunması üzerine Müvekkil Şirket ... tarafından kesilen cezadan haberdar olduğunu, iş davaya konu arıza müvekkili şirket'in kusuru dışında ortaya çıkmış olup arızanın giderilmesi için gerekli işlemler yapılmış ancak mücbir sebep dolayısıyla arıza giderilemediğini, bu sebeple müvekkili şirket'e yansıtılan ceza hukuka aykırı olduğunu, Hazine ve Maliye Bakanlığı (gelir idaresi başkanlığı) tarafından ilan edilen mücbir sebep hali henüz sona ermeden işbu davaya konu arıza giderilmiş olup müvekkile şirket'e yansıtılan cezaların hukuka aykırı olduğunu, müvekkili Şirket'in işbu davaya konu arıza bakımından herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı Türk Telekom yetkililerinin kendi bünyeleri içerisinde yaptıkları yazışmalardan dahi anlaşıldığını, nitekim, bu yazışmalarda arızanın Türk Telekom'dan kaynaklandığı ortaya çıktığını, ...sisteminde yaşanan arızadan ötürü "Point-to-Point" testlerinin geçilememesi nedeniyle ... tarafından ...'ya yansıtılan ceza hukuka aykırı olduğunu, zira, yaşanan arıza Müvekkili Şirket'in herhangi bir kusuru olmadan ortaya çıktığını ve Müvekkili Şirket bu arızanın giderilebilmesi için elinden gelen gayreti gösterdiğini, arızanın sebebi olan bakır kablo hırsızlığının bertaraf edilebilmesi amacıyla fiber optik altyapıya geçiş işlemleri ...tarafından başlatıldığını, ancak ortaya çıkan mücbir sebep niteliğinde olan deprem afeti sebebiyle Türk Telekom ekiplerinin deprem bölgesinde iştigal etmelerinden ötürü arıza giderilemediğini, bu süreçte ..., Türk Telekom'a ekseriyetle durumla ilgili başvurularda ve bilgi talebinde bulunulduğunu, Türk Telekom yetkililerinin kendi içlerinde yaptıkları yazışmalarda da kusurun Türk Telekom'da olduğuna dair beyanlarının mevcut olduğunu, öte yandan, ... ile ...arasındaki Anlaşma'nın 9. maddesinin F fıkrasına göre arızanın giderilmesinin takibinin test yapılmasını gerektirdiği durumlarda bir aylık süre verileceği ve bu süre içerisinde test yapılamaması durumunda herhangi bir cezai işlem uygulanmayacağı hüküm altına alındığını, her ne kadar ... tarafından mücbir sebep halinin sona ermesi akabinde cezanın yansıtıldığı beyan edilmişse de arıza 18.07.2023 tarihinde yani mücbir sebep halinin sona erdiği 31.07.2023 tarihinden önce giderildiğini, ancak buna rağmen, ... tarafından Müvekkili Şirket'e gönderilen 27.11.2023 tarihli yazıda kesilen cezanın ödenmemesi halinde Anlaşma gereği teslim edilen teminat mektubunun nakde çevrileceğinin belirtilmesi sebebiyle teminat mektubunun nakde çevrilmesi tehdidi altında olarak haksız ve hukuka aykırı olan ceza bedeli Müvekkili Şirket tarafından ödendiğini, bununla birlikte belirtmemiz gerekir ki; 18. Bölge Müdürlüğü tarafından ...'ya gönderilen 20.07.2023 tarihli yazıda Müvekkil Şirket'e 1 aylık ek süre verilmiş olmasına ve arızanın giderilmiş olmasına rağmen işbu davaya konu ceza Müvekkili Şirket'e yansıtıldığını, ayrıca, işbu davaya konu arızanın Türk Telekom sorumluluğunda olması ve davanın sonucunun kendilerini ilgilendirecek olması sebebiyle davanın Türk Telekom'a ihbar edilmesini talep ettiklerini, hal böyleyken, Müvekkili Şirket tarafından hiçbir kusuru bulunmadan ortaya çıkan arıza sebebiyle ve bu arızanın giderilebilmesi için gerekli işlemlerin yapılmış olmasına rağmen, taraflar arasındaki Anlaşma hükmüne aykırı ve mücbir sebep ilan edilen süre içerisindeki döneme ilişkin olarak kesilen cezanın teminat mektubunun nakde çevrilmesi tehdidi altında yapılan ödemenin Müvekkil Şirket'e iade edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP :Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, söz konusu davanın öncelikle ve re'sen; görev, yetki, süre, idari merci tecavüzü, ehliyet, hukuki yarar yokluğu, derdestlik, kesin hüküm yönlerinden incelenmesini ve hukuka aykırı yön tespiti halinde davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, her şeyden önce, dava konusu uyuşmazlığın çözümünde idari yargı mercilerinin görevli olduğunu, davanın (yargı yolu) görev yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:Mahkememizin 22/07/2024 tarihli kararı ile ; davanın davalı şirketin düzenlediği sistem kullanım ve sistem işletim ceza bedelinin haksız ve hukuka aykırı olduğu ve teminat mektubunun paraya çevrilmesi tehdidi altından ödendiğinden faizi ile tahsili için açılan istirdat davası olduğu, Davacının sistem kullanım anlaşması gereğince davalı tarafından düzenlenen ceza fatura bedelini davalıdan istemekte haklı olup olmadığı, mahkememizin görevli olup olmadığı hususundadır. 02.12.2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7257 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi ile, 6446 sayılı Kanun'un "İletim faaliyeti" başlıklı 8 inci maddesinin ikinci fıkrasına (ç) bendinden sonra gelmek üzere (d) bendi eklenmiş ve "İletim sisteminin normal işletme koşulları içerisinde işletilmesi ile işletme güvenliği ve bütünlüğü üzerinde risk oluşturan durumlara ilişkin olarak bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında düzenlenen sistem kullanım ihlallerinin takibini yapmak, ihlal durumu tespit edilen tüzel kişilere sistem kullanım anlaşmasında düzenlenen cezai şartları ve diğer yaptırımları uygulamak" ...’ın görev ve yükümlülükleri arasına alınmıştır.Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 39 uncu maddesi ile, 6446 sayılı Kanun'a eklenen "EK MADDE 3" ile, 6446 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendinin uygulamasından kaynaklanan uyuşmazlıkların idari yargıda görüleceği düzenlenmiş, 7257 sayılı Kanun'un 46 ncı maddesi ile de bu Kanun'un yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Buna göre bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarında düzenlenen sistem kullanım ihlâllerine yönelik ceza-i şartlara ilişkin uyuşmazlıkların idari yargı yolunda görüleceğine ilişkin düzenlemenin açık hükmü karşısında, dava idari yargı görev alanına girdiğinden mahkememizce davanın usulden reddine karar verilmiştir. Kararın istinaf edilmesi üzerine, ... BAM 23 Hukuk Dairesinin 2024/1822 esas 2025/118 esas sayılı kararı ile özetle; Haziran ve Temmuz 2023 tarihlerine ilişkin ceza faturalarının toplamının dava değerinin altında kalmasından dava konusu faturanın ekim 2023 (kısmi döneme ) ilişkin 785.587,30 TL bedelli sistem kullanım ve sistem işletim faturası olduğu anlaşılması kapsamında, dava konusu faturanın sistem kullanım ve sistem işletim bedeline ilişkin olması halinde idari yargıda görülecek uyuşmazlıklardan olmadığı, faturanın dosya kapsamına kazandırılması sistem kullanım ve sistem işletim bedeline ilişkin olması halinde adli yargının, ceza faturası niteliğinde olduğunun tespiti halinde idari yargının görevli olduğuna karar verilmesi gerektiğinden bahisle mahkememiz kararı kaldırılmış , mahkememizce esasa girilerek yeniden yargılama yapılmıştır. Kaldırma kararı sonra sonrası taraflara faturaları ve belgeleri sunması için süre verilmiş, dosya kapsamında ... BAM 23. Hukuk Dairesinin kaldırma kararında belirtilen hususları da tespit eder kök ve ek raporlar alınmıştır. Alınan raporda davacı tarafından sunulan tüm ödeme belgeleri de değerlendirildiğinde davacının sistem kullanım ve işletim faturalarına ilişkin bedelleri uyuşmazlık dönemi içinde ödediği, ancak 11/07/2023 tarihli 339.601,48 TL ve haziran 2023 dönemindeki 359.883,37 TL tutarındaki temmuz 2023 ayına ait sistem kullanım ceza bedellerini ve gecikme cezalarını ödemediği, davacı yanca uyuşmazlık dönemi en son düzenlenen 31/10/2023 tarihli ekim 2023 7.234.307,00 TL tutarlı sistem kullanım işletim fatura bedeli ödenmekle, davalı ...'ın daha önce düzenlenen ceza faturaları ve gecikme zamlarının ödenmemiş olması nedeni ile 785.587,29 TL'nin mahsup edildiği, davacıya yazılı bildirim yapıldığı ve davacı tarafından 29/11/2023 tarihte ödendiği, 29/11/2023 tarihinde yapılan ödemenin Haziran ve Temmuz 2023 aylarına ait sistem kullanım ceza ücreti ve gecikme cezasına ilişkin olduğu 28/11/2025 tarihli ek rapor ile tespit edilmiş olup, ... BAM 23 Hukuk Dairesinin kaldırma kararına belirtildiği üzere dava konusu uyuşmazlık sistem kullanım ceza bedelinden kaynaklı olduğundan ve idari yargı görevli olduğundan mahkememizce aynı şekilde idari yargı görevli olduğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;1-Davanın idari yargının görevine giren dava niteliğinde olduğundan, uyuşmazlık adli yargının görevine girmediğinden, HMK'nun 114/b ve 115/2 maddesi gereğince davada yargı yolunun caiz olmaması dava şartı bulunmadığından DAVANIN USULDEN REDDİNE,2-Davacının idare mahkemesine dava açmakta MUHTARİYETİNE,3.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 732,00 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 13.415,87 TL'den indirilmesi ile arta kalan 12.683,87 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 4.-Bakanlık bütçesinden karşılandığı anlaşılan arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. ve 14. bendi ile Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca,usule ilişkin karar verilmekle arabuluculuk ücretinin nihai karar sonrasında görevli mahkemece değerlendirilmesine5.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,6.-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 7.-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/02/2026 ¸ *Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.