Yargıtay içtihadı uyarınca, İİK 89/3 haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davasında ticari ilişki ve tacir sıfatına bakılmaksızın asliye hukuk mahkemesi görevlidir.
Özet: İki ilk derece mahkemesinin, İİK madde 89/III uyarınca gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan üçüncü şahıs menfi tespit davasında görevsizlik kararı vermesi üzerine oluşan yargı yeri uyuşmazlığında, Yargıtay içtihadı doğrultusunda yapılan değerlendirmede; tarafların tacir olması, ticari ilişkinin veya borcun temelindeki senedin niteliğinin önemsiz olduğu, uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması ve taraflar arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması nedeniyle asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu belirlenmiştir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ37. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: 2026/563 KARAR NO : 2026/977KARAR TARİHİ: 28/04/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ: 28/02/2025NUMARASI : 2023/907 2025/211DAVANIN KONUSU: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi TespitTaraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 20. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:K A R A Rİstanbul Anadolu20. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...tarafların tamamı tacir olduğu gibi dava dilekçesi ile cevap dilekçelerinden de anlaşıldığı üzere olayın münhasıran ticari işletmeyi ilgilendirdiği açıktır. TTK.nun 3 vd. maddeleri gereği görevsizlik kararı verilerek ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "... İİK 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığı..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.Dava, İİK 89/3. maddesi gereği davacıya gönderilen üçüncü haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar sayılı BAM Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin içtihadında, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir.Her ne kadar daha önceki kararlarda Dairemizce farklı yönde değerlendirme yapılmış ve aksi yönde kararlar verilmiş olsa da, uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin Yargıtay kararı uyarınca yapılan değerlendirmede, İİK 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına ve görevli mahkemenin, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle, asliye hukuk mahkemesi olduğuna göre, davaya bakmak görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait bulunmaktadır.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince İstanbul Anadolu20. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 28/04/2026 gününde oy birliğiyle karar verildi.KANUN YOLU: Kesin olmak üzere