Trafik kazasında yüzde yüz kusurlu ölen sürücünün yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı talebinin zorunlu trafik sigortası kapsamı ve üçüncü kişi tanımı üzerine yüksek mahkeme kararı.
Özet: Bu hukuki evrakta, davacıların tek taraflı trafik kazasında %100 kusurlu olarak kendi ölümüne neden olan sürücü desteklerinin sigorta şirketinden talep ettiği destekten yoksun kalma tazminatı davası ele alınmıştır; Yargıtay, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları uyarınca, sigortalı sürücünün üçüncü kişi sayılmaması ve tam kusuruna isabet eden destek tazminatının teminat kapsamında olmaması nedeniyle, sigorta şirketinin destek zararlarından sorumlu olmadığına hükmederek davanın reddedilmesi gerektiğine karar vermiş, bu doğrultuda ilk derece mahkemesinin davanın tamamen reddine ilişkin kararının ardından, davacılar vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazları incelenmiştir.
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/375 E., 2021/596 K.İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacılar vekili dava dilekçesinde; 22.03.2016 günü davacıların desteği olan ... sevk ve idaresindeki aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası neticesinde vefat ettiğini beyanla fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak toplam 15.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiş, bedel artırım dilekçesiyle talebini 229.100,32 TL'ye yükseltmiştir.II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesi'nin 08.12.2016 tarih ve 2016/321 E., 2016/778 K. sayılı kararı ile davacı ... yönünden davanın kısmen kabulü ile 1.938,40 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, diğer davacılar yönünden davanın kabulü ile davacı ... için 173.826,34 TL, davacı ... için 15.641,06 TL, davacı ... için 28.413,90 TL, davacı ... için 9.280,62 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 12.12.2017 tarih ve 2017/1038 E.-2017/1752 K. sayılı kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİA. Bozma Kararı Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.Daire'nin 25.12.2019 tarih ve 2018/727 E.-2019/12519 K. sayılı bozma ilamında; "Muris ile davalı ... arasında düzenlenen poliçenin teminat başlangıç ve bitiş tarihleri 09.06.2015/2016 tarihleri olup, davalı ... şirketinin sorumluluğunun kapsamı ise 01.06.2015 tarihinde, yani poliçenin teminat başlangıç tarihi olan 09.05.2016 tarihinden önce yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’na göre belirlenecektir.Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine ve A.5. maddesinin (ç) bendine göre ancak üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla oluşan destek zararları, destekten yoksun kalma (ölüm) teminatı kapsamındadır. Bunun sonucu olarak, sigortacının destek zararlarından sorumlu olması için, motorlu aracın işletilmesi sırasında ölen kişinin mutlaka üçüncü bir kişi olması gerekir. Somut olayda ise işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu sürücü murisin üçüncü kişi olarak kabulü mümkün değildir.Yine Genel Şartların A.6. maddesi (d) bendine göre destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber, destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin teminat kapsamı dışında tutulması nedeniyle, somut olayda %100 kusuru ile kendi ölümüne neden olan sürücü sigortalı murisin tam kusuruna isabet eden destek tazminatı sigorta teminatı kapsamında değildir. Poliçenin teminat başlangıcı 04.07.20115 tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanunu’nda sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber, destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin sigorta teminatı kapsamında olduğuna ilişkin bir düzenleme olmadığı teminat içi hallerin gösterildiğine göre, açıklanan gerekçelerle davacı eşin davalı ... şirketinden destek tazminatı talep etme hakkı bulunmadığından ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi, bu karara karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesi’nce reddedilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir. " gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Kararİlk Derece Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılamada davanın reddine karar verilmiştir. VI. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacılar vekili temyiz dilekçesinde; davacı ... yönünden hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu, Ayşegül yönünden dava tümden reddedildiğinden maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir. B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık; trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin (AAÜT) 13. maddesi "Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7/2 maddesi, 10/3 maddesi ile 12/1 maddesi, 16/2 maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez. Maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez. Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur." hükmünü haizdir. Mahkemece, davacı ... yönünden maddi tazminat davasının tümden reddine karar verildiğine göre AAÜT gereğince davalı yararına maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, nispi vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekir ise de bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirir nitelikte görülmediğinden, 6100 sayılı HMK'nın 370/2 maddesi uyarınca hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.VII. KARAR Yukarıda açıklanan sebeplerle davacı ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının davalı lehine vekalet ücreti takdirine yönelik kısmında yer alan “20.564,35 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “5.141.60 TL” ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,Dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 09.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.