tanınmış bir markanın sahibi davacının, benzerlik ve karıştırılma ihtimali oluşturan tescilli rakip markanın sınai mülkiyet kanunu 6/1 uyarınca hükümsüzlüğünü talep ettiği bilirkişi raporlu dava.

Tanınmış bir markanın sahibi davacının, benzerlik ve karıştırılma ihtimali oluşturan tescilli rakip markanın Sınai Mülkiyet Kanunu 6/1 uyarınca hükümsüzlüğünü talep ettiği bilirkişi raporlu dava.

Özet: Bu dava, davacının uzun yıllardır kullandığı ve tanınmış hale getirdiği bir markanın, davalı tarafından benzer mal ve hizmetler için tescil edilen, ortalama tüketici nezdinde ciddi karıştırılma ihtimali barındıran ve haksız rekabete yol açan markasının hükümsüz kılınması talebine ilişkindir; dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu, davacı ve davalı markalarının benzerliğini, aynı/benzer mal ve hizmetleri kapsadığını, ilişkilendirme dahil karıştırılma ihtimali taşıdığını ve Sınai Mülkiyet Kanununun 6/1 maddesi uyarınca hükümsüzlük koşullarının oluştuğunu teyit etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/179 Esas

KARAR NO : 2026/31

DAVA : Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/11/2024

KARAR TARİHİ : 25/03/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava dilekçesinde özelte;

Davacının 20 yılı aşkın bir süredir "..." ibareli markayı kullanarak faaliyet gösterdiğini, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... Sınıflarda ... tarih ve ... sayı ile tescilli markanın sahibi olduğunu, yıllardır verdiği emek ve yaptığı yatırımlar sonunda "..." markası tanınmış bir marka haline getirdiğini, ... ilinde ve ... ilinde şubeleri bulunan, bünyesinde çok sayıda kişiye istihdam sağlayan Türkiye'nin farklı yerlerinden birçok kişiyi ağırlamış olan hatta aralarında ünlü isimlerin

de yer aldığı geniş bir müşteri kitlesine sahip olması nedeni ile ... markasının tanınır bir marka olduğu, davalının ... Sınıflarda tescilli olan 23.11.2020 tarih ve ... sayılı "... " markası adı altında faaliyet gösterdiğini, davalının aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler kullanmak suretiyle davacı ile haksız rekabet ettiğini, davalı markasının davacı markasının tescilli olduğu sınıflarla aynı/aynı tür ve benzer olan

sınıflarda tescilli olduğunu, markaların esas unsurlarının aynı olduğunu, ortalama dikkat ve algılama yeteneğine sahip tüketici nezdinde davalıya ait marka ile müvekkilerine ait markanın ciddi bir şekilde karıştırılma ihtimali bulunduğunu, davalı markasında yer alan "..." ibaresinin herhangi bir ayırt ediciliğinin bulunmadığını, davalı adına kayıtlı 23.11.2020 başvuru tarihli 07.07.2021 tescil tarihli ... tescil nolu "... " markasının hükümsüzlüğüne ve markanın sicilden terkinini, bunun mümkün olmaması halinde davalı markasından "..." ifadesinin çıkarılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf, davaya cevap vermemiştir.

21.08.2025

tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının ... tescil sayılı ... markası ile davalının... tescil sayılı ... markasının benzer olduğunu ve aynı/benzer mal ve hizmetleri kapsadığını, markalar arasında ilişkilendirme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunduğunu, davalı markasının tescilli olduğu ... Sınıftaki “İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri. Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Çaylar, buzlu çaylar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” ile 43. Sınıftaki “Geçici konaklama hizmetleri, geçici konaklama ile ilgili rezervasyon hizmetleri, düğün salonu kiralama hizmetleri, konferans ve çeşitli toplantılar için yer sağlama hizmetleri.” açısından SMK md.6/1 uyarınca hükümsüzlük koşullarının oluştuğu yönünde görüş ve kanaatlerini sunmuşlardır.

KANAAT VE GEREKÇE

Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davacı ve davalı adına tescilli marka sicil kayıtları celp olunmuştur.

Dava, davalıya ait ... tescil numaralı markanın davacıya ait markalara benzerlik, ve karıştırma ihtimali sebepleriyle hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda rapor tanzimi için bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi 21/08/2025 tarihli ayrıntılı ve gerekçeli raporunda; "SMK m.6/1 uyarınca benzerlik ve karıştırılma ihtimali nedeniyle hükümsüzlük şartlarının mevcut olduğu hususlarını tespit ve rapor etmiştir.

SMK'nun 25.md'si hükümsüzlük hallerini düzenlemektedir. Buna göre 5.md'deki mutlak red; ve 6.md'deki nisbi red sebepleri hükümsüzlük sebebidir.

SMK'nun 6/1 md'sine göre, tescil başvurusu yapılan bir markanın tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

Karıştırılma ihtimali ortalama tüketicilerin her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyor ise doğrudan karıştırma ihtimali; eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırd ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırma ihtimalinden söz edilecektir.

Somut olayda Davacıya ait ... sayılı marka, mavi zemin üzerinde siyah renklerle yazılı ... sözcüğü ve onun alt kısımda yer alan kayık şeklinden oluşmaktadır. Davalının ... sayılı markası, beyaz zemin üzerinde siyah renkte ve büyük harflerle yazılı ... sözcüklerinden oluşmaktadır.

her iki taraf markasının ... sözcüğünü asli unsur olarak içerdiği ve markaların görsel, işitsel ve kavramsal açıdan ve bütünsel izlenimde benzer olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Sınıfsal olarak davacı markalarından ... tescil numaralı marka ile davalıya ait tescil numaralı ... markasının sınıfları ... sınıfta ortak bulunmaktadır.

Taraf markalarının .... sınıfta bir kısım emtialarda ayniyet içerdikleri, dağıtım kanallarının ortaklığı, kullanım alan amaçları, birbirleri ile rekabet etme olanakları, birbirlerini tamamlama imkanları, benzer ihtiyaçları gidermeleri, son kullanıcı ve tüketici benzerliği ve benzer alıcı çevresine hitap etmeleri hep birlikte değerlendiğinde sınıfsal benzerliğin bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Taraf markalarının tescilli olduğu mal ve hizmetler yönünden hitap ettikleri tüketici kitlesi "ortalama tüketici" olarak kabul edilmelidir. Ortalama tüketici satın aldığı söz konusu mal ve hizmetler yönünden özel bir eğitim, bilgi ve dikkat düzeyi bulunmayan, ürünü satın alma sürecine ortalama düzeyde zaman ayıran tüketicidir.

Yinee taraf markalarının tescilli olduğu hizmet ve emtialar yüksek fiyatlı olmayan, nadir tüketilmeyen ürünlerdir. Buna göre bu ürünlerin "kolayda mallar" olarak nitelendirilmesi mümkündür. Y.11. H.D'nin 14/03/2017 tarih ve ...E., ... K.sayılı ilamına göre; "kolayda mallar, diğer mallara nazaran daha sık alınan, görece düşük fiyatlı mallardır. Bu malların satın alınmasında refleksler, malları satın almadan önce herhangi bir plan yapmamak ve bu malları düzenli olarak satın almak şeklindedir. Söz konusu kriterler ışığında taraf markalarının tescilli oldukları 3.sınıf bakımından ortalama tüketiciye hitap eden kolayda mallar üzerinde kullanıldığı, karıştırma ihtimalinin de buna göre değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Taraf markalarının sınıfsal, görsel ve işitsel benzerlikleri yüksek düzeydedir. Bununla birlikte anlamsal olarak farklılaşmaktadırlar. Markaların benzer olarak nitelendirilebilmeleri için görsel, işitsel ve anlamsal benzerliğin bir arada mutlaka bulunması gerekli değildir. Bunlardan bir tanesinin varlığı bile markaların benzer olarak algılanmasına sebep olabilir. Davaya konu markalarda sınıflar arasındaki yüksek benzerlik, hedef kitlenin ortalama tüketici, sunulan ürünlerin kolayda mallar olması hususları birlikte nazara alındığında, tespiti yapılan işitsel ve görsel benzerlikler karıştırma ihtimalinin varlığı için yeterli kabul edilmelidir.

Tüm bu nedenlerle davalıya ait markanın hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davanın KABULÜ ile,

TPMK nezdinde davalıya ait ... tescil numaralı "... " markasının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 732,0-TL karar harcından peşin yatırılan 427,60-TL'nin mahsubu ile kalan 304,40-TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına hesap olunan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,

4- Davacı tarafından yapılan 18.000-TL bilirkişi ücreti, 1.705-TL posta gideri olmak üzere toplam 19.705-TL ve 855,20-TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 20.560,20-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6- Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/03/2026

Katip ...

Hakim ...