Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, kamulaştırmasız el atılan eğitim tesis alanı taşınmazın imar planı sebebiyle oluşan bedelinin emsal karşılaştırmasıyla davalı idareden tahsilini onadı.
Özet: İmar planında uzun yıllardır eğitim tesis alanı olarak ayrılan ancak fiilen el atılmayan bir taşınmaz için açılan kamulaştırmasız el atma bedeli davasında, imar planının hayata geçirilmemesi sebebiyle kamulaştırmasız el atma koşullarının oluştuğu kabul edilmiş; arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yöntemiyle değer biçilerek bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde ve ilk derece mahkemesinin tescil hatası düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmasında hukuka aykırılık görülmemiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/8872 E.  ,  2026/5529 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2857 Esas, 2025/837 Karar
DAVA TARİHİ : 02.01.2023
KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 11. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/1 Esas, 2023/393 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Bursa ili, ..., Mahallesi, 24 37... parsel sayılı taşınmazda davacının hissesinin bulunduğunu, taşınmazın tamamının ...Belediyesi Uygulama İmar Planı kapsamında Eğitim Tesis Alanı'nda kaldığını belirterek kamulaştırmasız el atma tazminatı bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; açılan davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, yeni düzenlemeye göre düzenleme ortaklık payı kesintisini % 45'e tamamlamak üzere ilave kesintiden sonra kalan kısmının kamulaştırma bedelinin yüksekliği hususunun değerlendirilmesi gerektiğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında '' Eğitim tesis alanında '' kaldığı, taşınmazda fiili el atmanın bulunmadığı ancak, taşınmaza fiilen el atılmamış ise de uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi sebebiyle taşınmazda kamulaştırmasız el atmadan dolayı tazminat koşullarının oluştuğu ve Milli Eğitim Bakanlığının dava konusu taşınmaza ihtiyacı olduğuna ilişkin 17.11.2023 tarihli yazısı da gözetilerek el atmanın varlığı davalı idare yönünden kabul edilerek, arsa niteliğindeki taşınmaza; dava tarihinden öncesine ait özel amacı olmayan taşınmaz satışı esas alarak, emsal ile eksik- üstün yanları karşılaştırılmak suretiyle emsal incelemesi yöntemine göre değer biçilmesi isabetsizlik görülmediği belirtilerek dava konusu taşınmazın tüzel kişiliği olmayan davalı bakanlık lehine tescili hatalı olduğundan kamu düzeni gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin belirlenmesine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup istinaf dilekçesinde ileri sürülmeyen hususlar temyiz sebebi yapılamayacağından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
01.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.