kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak terkini davasında bölge adliye mahkemesinin istinaf ret kararının davacı idarece temyiz edilmesi.

Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak terkini davasında bölge adliye mahkemesinin istinaf ret kararının davacı idarece temyiz edilmesi.

Özet: Bu hukuki metin, kamulaştırma bedelinin tespiti davasında ilk derece mahkemesinin kabul kararının, istinaf üzerine bölge adliye mahkemesince kaldırılarak yeniden yargılamaya gönderilmesi ve tekrar kabul edilmesinin ardından, bölge adliye mahkemesince başvuruların esastan reddedilmesini ele almaktadır. Davacı idare, bilirkişi raporundaki eksiklikler, emsal seçimi, taşınmazın vasfının hatalı belirlenmesi, faiz hesaplamasındaki yanlışlıklar ve vekalet ücreti taleplerinin karşılanmaması gibi nedenlerle kararı temyiz etmiş olup, metin davacının bu temyiz talepleri ve davanın önceki yargılama süreçlerini özetlemektedir.

5. Hukuk Dairesi 2025/11741 E. , 2025/17953 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/3055 Esas, 2025/1263 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kandıra 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/21 Esas, 2021/518 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi karan kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili ..., ... köyü 2223 (yeni 1 53... ) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava tarihinden 4 ay sonrası olan tarihten karar tarihine kadar faiz işletilmesinin hatalı olduğunu, yargılamanın uzamasına müvekkili kurumun sebebiyet vermediğini, müvekkili kurum lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporuna karşı yaptıkları itirazların değerlendirilmediğini, taşınmazın tarla vasfında olduğunu ve belediye hizmetlerinden yararlanmadığını, arsa vasfında değerlendirilerek bedelinin fahiş çıkmasına sebebiyet verildiğini, emsal seçiminin hatalı olduğunu, emsal olarak alınan satışların kimler arasında yapıldığının belli olmadığını, özel amaçlı satış olması ihtimaline karşı bu hususun da bilirkişi raporunda açıkça belirtilmesi gerektiğini, bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın değeri belirlenirken değeri yüksek taşınmazların emsal olarak alınmasının bedel arttırma amacına yönelik olduğunu, dava konusu taşınmazın metrekare birim değeri belirlenirken objektif kriterler dikkate alınmadan soyut bir takım değerlendirilmede bulunulduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının eksik inceleme sebebiyle kaldırılarak müvekkili idare lehine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişilerce düşük bedelli satışlar emsal alınmak suretiyle kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini, taşınmazın bulunduğu konum, imar durumu, büyüklüğü, ağaç bulunup bulunmadığı ve ağacın nevinin ayrı ayrı değerlendirmeye alınması gerektiğini, ayrıca tapu dairesinde gerekli araştırmalar yapılarak kamulaştırma tarihine en yakın tarihli satışların karşılaştırılması suretiyle emsal seçimi yapılması gerektiğini, hükmün bedel yönünden kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak bulunan metrekare birim değerinin Daire ve Yargıtay denetiminden geçen bölgedeki diğer taşınmaz bedelleri ile uyumlu olduğu, ilk karar tarihi itibarıyla tespit edilen ve ödenmesine karar verilen 148.346,54 TL'ye 03.07.2018 tarihinden 18.03.2019 tarihine kadar, bakiye kamulaştırma bedeli olan 167.719,22 TL kamulaştırma bedeline ise 03.07.2018 tarihinden 27.07.2021 tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerekirken, toplam kamulaştırma bedeli olan 316.065,76 TL'ye 02.07.2018 tarihinden 27.07.2021 tarihine kadar faiz işletilmesi doğru değil ise de bu hususta tarafların açık istinafı bulunmadığından eleştirilmekle yetinilmiş, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; isinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususlan tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.

3. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

4. Davacı idare vekilinin istinaf dilekçesinde açıkça faiz hükmünün hatalı kurulduğunun ve tüm bedele ilk karar tarihine kadar faiz işletilmesi gerektiğinin belirtildiği hâlde, yanılgılı değerlendirme ile faiz hususunun istinaf talebine konu edilmediğinin belirtilmesi; ilk karar tarihi itibarıyla tespit edilen ve ödenmesine karar verilen 148.346,54 TL'ye 03.07.2018 tarihinden 18.03.2019 tarihine kadar, bakiye kamulaştırma bedeli olan 167.719,22 TL kamulaştırma bedeline ise 03.07.2018 tarihinden 27.07.2021 tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerekirken, toplam kamulaştırma bedeli olan 316.065,76 TL'ye 02.07.2018 tarihinden 27.07.2021 tarihine kadar faiz işletilmesi hatalı olduğundan bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararı ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinin hükümden çıkartılması, yerine "ilk karar tarihi itibarıyla tespit edilen ve ödenmesine karar verilen 148.346,54 TL'ye 03.07.2018 tarihinden 18.03.2019 tarihine kadar, bakiye kamulaştırma bedeli olan 167.719,22 TL kamulaştırma bedeline ise 03.07.2018 tarihinden 27.07.2021 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine" cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.