İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla satılan fabrika ve teçhizatın geç teslimi ile eksikliklerinden doğan zararların tazmini talepli belirsiz alacak davasında karar düzeltme incelemesi.
Özet: İpotekli taşınmazın icra yoluyla satışında ihaleyi kazanan davacı şirket, fabrika binası ve teçhizatın geç ve eksik teslimi nedeniyle eksik makine bedeli, taşınmazda meydana gelen hasarlar, kullanım yoksunluğu ve yatırılan ihale bedeline işleyen nemadan kaynaklanan zararların tazminini talep etmiş; davalılar iddiaları reddederken, yargılama sürecinde uyuşmazlığın ticari iş olmadığı ve asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu belirlenmiş, mahkeme ise satış ilanı ile fiili teslim arasındaki eksikliklerin tazminat gerektirebileceği yönünde değerlendirme yapmıştır.
3. Hukuk Dairesi         2025/4130 E.  ,  2025/6082 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/122 E., 2023/498 K.
Mahkeme kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece kararın düzeltilerek onanmasına dair verilen kararın davalı vekili tarafından düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davalılardan Banka tarafından dava dışı şirket hakkında borcu nedeniyle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, borçlu adına kayıtlı ve üzerinde davalı Banka lehine ipotek bulunan on adet taşınmaz parselinin fabrika binası, ipotek teferruatı ve bütünleyici parçaları ile birlikte ihaleye çıkarıldığını ve 04.02.2011 tarihli ihalede müvekkili tarafından alındığını, ancak dava dışı şirket tarafından ihalenin feshi davası açıldığını, reddedilen bu davanın sonuçlanarak kesinleştiğini, bu süreçte ihale olunan malların geç ve eksik tesliminden dolayı zararı oluştuğunu ileri sürerek; belirsiz alacak davası olarak, işletme içerisindeki makine ve teçhizatların teslimi sırasında satış ilanıyla teslim sırasında olanlar arasında bulunan eksikliklerin tespit edilecek bedeliyle, tesliminden sonra dahi müvekkil şirketçe satın alınan fakat 16 ay boyunca teslimi gerçekleşmeyen söz konusu taşınmazın bu süreçte uğradığı hasarların tespiti ile ödenen zaruri tadilat ve onarım bedellerinin, müvekkili şirketin bedelini ödediği halde faydalanamadığı, kirasını alamadığı ve işletemediği iş bu taşınmazdan elde etmesi gereken faydadan yoksun kalması nedeniyle uğradığı zararın, ihale tarihi ile fabrika ve makinaların teslim tarihi arasında geçen süreç içerisinde bankada bulunan ve müvekkili tarafından yatırılan ihale bedeline işleyen nema miktarının Mahkemece tespit edilerek, bu bedellerin satış gününden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 21.04.2014 tarihli dilekçe ile fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak; işletme içerisinde mevcut makine ve teçhizatların teslimi sırasında satış ilanıyla teslim sırasında mevcut olanlar arasında bulunan eksikliklerin bedeli açısından 40.000,00 TL, taşınmazın bu süreçte uğradığı hasarların tespiti ile ödenen zaruri tadilat ve tamiratlar bedelleri açısından 10.000,00 TL'nin satış gününden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş, 28.03.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile eksik makine ve teçhizat yönünden talebini 760.460,57 TL'ye yüksletmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı Banka vekili, satış ilanına konu makinelerin tam ve eksiksiz olduğunu, davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, ihale tarihinden sonra ihaleye konu taşınmaz ve makinelerin yarar ve hasarından ihale alıcısının sorumlu olduğunu, açılan davanın belirsiz alacak davası olarak nitelendirilemeyeceğini, harcın eksik olması nedeniyle dava şartının gerçekleşmediğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
2.Davalı ... vekili; davacıya ihale konusu taşınır ve taşınmazlarının geç teslimiyle ilgili olarak müvekkili idarenin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu itibarla husumet itirazlarının mevcut olduğunu, davacının ihaleden önce ihale konusu taşınmaz ve taşınır mallarını görüp mevcut durumlarını müşahede ve tespit ederek serbest iradesi ile katılıp satın aldığını, basiretli bir tacir olarak karşılaşabileceği riziko ve riskleri öngörüp tahmin etmesi gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 29.05.2013 tarihli kararıyla; Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmiş, Bursa 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 11.06.2014 tarihli kararıyla; davanın davalı ... yönünden reddine, .... ve .... Bankası A.Ş. yönünden kısmen kabulüne karar verilmiş; karar, davacı vekili ile davalı Banka vekili tarafından temyiz edilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
1. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 19.12.2017 tarihli ilamıyla, dava ticari iş niteliğinde olmadığından davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu, davanın görev yönünden usulden reddi gerektiği halde uyuşmazlığın esasının incelenerek yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve kanuna uygun olmadığı belirtilerek, Mahkeme kararı bozulmuştur.
2. Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ihale satış ilanında taşınmazın üzerinde kurulu fabrika binası, eklentileri ve mütemmim cüzlerinin tek tek belirtildiği, davacı şirket tarafından satış ilanındaki niteliklere göre taşınmazın kabul edildiği ve buna göre pey sürüldüğünün kabulü gerektiği, taşınmazın satış ilanıyla fiili teslim anındaki mevcudiyeti gerekçesiyle arasında eksiklik bulunması halinde tazmini gerektiği, tazminat sorumlusunun belirlenmesinde ise İcra İflas Kanunu'na göre bir taşınmazın cebri icra yoluyla ihale edilip satılmasına müteakip, ihalenin kesinleşmesine kadar geçecek süre içinde taşınmazın ne şekilde muhafaza ve idare edileceğinin icra dairesince kararlaştırdığı düzenlense de, burada icra dairesinin yalnızca taşınmazın muhafaza ve idaresinin yönetimini sağlama yükümlülüğünün bulunduğu, icra memurunun taşınmazın muhafazası veya idaresi yönünde aldığı karar ve önlemlerde herhangi bir kusuru veya ağır ihmali bulunmaması halinde icra dairesinin sorumluluğuna gidilemeyeceği, İcra Müdürlüğünün kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, ihalenin kesinleşmesinden sonraki süreçte icra dairesi tarafından taşınmazın korunması için görevli atanmasının sağlandığı, taşınmazın idaresi ve koruması için takip alacaklısı Bankanın görevlendirildiği, hatta güvenlik görevlilerinin dahi takip alacaklısı Banka tarafından görevlendirilip maaşları ödendiğinden icra dairesinin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği, davalı ... Bakanlığının sorumlu olmadığı, davalı Bankanın ise taşınmazın muhafazası ve idaresi konusunda verilen yetkileri kabul ederek taşınmaz üzerinde fiili hakimiyet kurduğu, Banka tarafından görevlendirilen güvenlik görevlilerinin görevlerini gereği gibi yapmayarak hırsızlık sonucu taşınmaz mevcudiyetinde eksikliklere sebebiyet olduğu, davalı Bankanın adam çalıştıranın sorumluluğu uyarınca bu eylemlerden sorumlu bulunduğu, cebri icra yoluyla alınan taşınmazın geç tesliminden kaynaklı olarak açılan tazminat talepli davanın ve ihale bedelinin nemasının davacıya ödenmesi taleplerine ilişkin usulüne uygun olarak açılmış ve harçlandırılmış bir dava olmaması nedeniyle açılmamış sayılmasına karar verildiği, davacı tarafın son talebi olan ihale tarihinden teslim tarihine kadar geçen süre içinde taşınmazın zaruri tadilat ve tamirat bedellerine dayalı tazminat talebi yönünden ise, cebri icra yoluyla satın alınan taşınmazlarda mülkiyet ihalenin tamamlanması ile alıcıya geçerse de, fiili teslim için ihalenin kesinleşmesinin beklenmesi gerektiği, ihale edilen taşınmazın fiili teslimini geciktiren durum ise, takip borçlusunun açtığı ihalenin feshi davası olduğu, ihalenin feshi talebinde bulunmanın takip borçlusunun izleyeceği yasal bir yol olduğu, teslim süresinin gecikmesinde davalıların kusuru bulunmadığı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, ihale tarihiyle teslim tarihi arasında makine ve teçhizat eksikliği sebebiyle açılan davanın davalı Banka yönünden kabulüne, 760.460,57 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı bankadan alınarak davacıya verilmesine, davalı ... aleyhine açılan davanın reddine, davacı tarafça cebri icra yoluyla alınan taşınmazın geç tesliminden kaynaklı olarak açılan tazminat talepli davanın ve ihale bedelinin nemasının davacıya ödenmesi talepli davanın usulüne uygun olarak açılmış ve harçlandırılmış bir dava olmaması nedeniyle açılmamış sayılmasına, ihale tarihinden teslim tarihine kadar geçen süre içinde taşınmazın zaruri tadilat ve tamirat bedellerine dayalı tazminat talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı; davacı vekili ile davalılardan Banka vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
Dairece 01.07.2025 tarihli ilamla kararın onamasına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı Banka vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
VI. KARAR DÜZELTME
A.Karar Düzeltme Sebepleri
Davalı Banka vekili, temyiz itirazlarını tekrar ederek hükme esas alınan raporun da hatalı olduğunu belirterek Daire onama ilamının kaldırılarak Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, İcra ve İflas Dairesi görevlilerinin kusurundan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Karar düzeltme yoluyla incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesi ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli oluşu ve İcra Dairesi görevlilerinin taşınmazın muhafazası için davalı Bankayı görevlendirmesi karşısında Mahkeme kararının yerinde olmasına göre davalı Banka vekilinin karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.
VII.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Banka vekilinin yerinde bulunmayan karar düzeltme isteminin REDDİNE,
Aşağıda yazılı para cezasının karar düzeltme isteyene yükletilmesine,
11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.