bursa asliye ticaret mahkemesinin forklift satışına dair itirazın iptali davasında, ticari araç ve tacir sıfatının görevli mahkeme tayinine etkisini inceleyen gerekçeli kararı.

Bursa Asliye Ticaret Mahkemesinin forklift satışına dair itirazın iptali davasında, ticari araç ve tacir sıfatının görevli mahkeme tayinine etkisini inceleyen gerekçeli kararı.

Özet: Davacı, ticari amaçla satın aldığı ve bedelini ödediği forkliftin teslim edilmemesi üzerine başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş; mahkeme, forkliftin ticari tescilli olmasının uyuşmazlığı mutlak ticari dava haline getirmediğini ve davacının tacir vasfı bulunmadığından nispi ticari dava olarak da değerlendirilemeyeceğini belirterek, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/

KARAR NO : 2026/

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12/09/2023

KARAR TARİHİ : 02/03/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 02/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ile davalı ... Makinaları San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 2005 Model ... Forkliftin 200.000 TL bedelle alım-satımı hususunda anlaşmaya varıldığını, satış bedelinin müvekkili tarafından davalı şirket yetkilisi ...'nin banka hesabına 08/02/2023 tarihinde havale yolu ile gönderildiğini, müvekkilinin sözleşme kapsamında üzerine düşen edimi ifa ederek satış bedelini ödemesine rağmen davalı şirketin edimini ifa etmediğini, forkliftin teslimini gerçekleştirmediğini, davalının edimini ifa etmemesi nedeni ile müvekkilinin ödemiş olduğu 200.000 TL'yi iade alabilmek için davalı şirket ile iletişime geçmişse de davalı bu kez de bedel iadesini gerçekleştirmediğini, bu nedenle ... 17. İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosyasında davalı şirket aleyhine genel haciz yolu ile takibe geçilerek 200.000 TL'nin tahsili için ödeme emri gönderildiğini, ancak davalı şirketin gönderilen ödeme emrine 22/06/2023 tarihinde haksız itirazda bulunarak takibin durdurulmasına sebebiyet verdiğini, davanın görevli mahkemede açıldığını, işbu davada asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu belirletmek gerektiğini, müvekkili ...'in ... Vergi Nolu ... Sigorta Aracılık Hizmetleri Limited Şirketi nin yetkili ortaklarından birisi olup ticari hayat içerisinde aktif rol alan bir tacir olduğunu, sözleşme konusu forkliftin müvekkili tarafından kiralama ya da al-sat gibi kar elde amacıyla kullanılmak üzere satın alınmak istendiğini, kaldı ki sözleşme konusu forklift kişisel kullanım için uygun bir araç olmayıp doğası gereği ticari kullanım amacı ihtiva ettiğini, yine sözleşmenin karşı tarafı davalı şirketin de tacir olup hem sözleşme konusu forklift tarzı araçların bakım ve onarımıyla iştigal etmekte hem de bu tarz araç satışlarından kar elde etmekte bu nedenle de tacir olarak hareket ettiğini, müvekkili ile davalı şirket arasında 200.000 TL bedelle forklift alım-satımı hususunda anlaşmaya varıldığını, müvekkilinin sözleşme bedelini ödemek suretiyle üzerine düşen edimi ifa ettiğini ancak davalının teslim borcunu ifa etmemesi nedeni ile müvekkilinin ödediği bedelin iadesini talep etme hakkı olduğu ortaya konulduğunu beyanla, ... 17. İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, borçlu davalı aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalının usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

DELİLLER :

... 17. İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı ve tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, 2004 sayılı İİK.67. madde uyarınca ticari satımdan kaynaklı alacak nedeni ile yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkememize ait 15/02/2024 tarihli 2023/ esas 2024/ sayılı gerekçeli kararı ile dava konusu araç incelendiğinde aracın ticari araç olarak tescil edilmesinin davayı mutlak ticari dava yapıp yapmayacağı hususun tartışılması gerekmekte olduğu, bir kazanç kaydı olmaksızın kullanılanlara “hususi taşıt”, çeşitli şekillerde kazanç sağlamak amacıyla kullanılanlara “ticari taşıt”dendiği, Taşıt Kanunu kapsamına girenlere “resmi taşıt”, resmi olmakla birlikte ticarilik niteliği taşıyanlara da “resmi ticari taşıt” denir." şeklinde belirtildiği, ticari tescil kaydındaki ticari ifadesinin aracın sınıf olarak gelir kazanma amacıyla kullanılabilecek bir araç olduğunu gösterdiği, gerek Karayolları Trafik Kanunu gerekse de yönetmelikteki ticari teriminin kullanılmasının araçla ilgili çıkacak uyuşmazlıklarda uyuşmazlığı ticari bir uyuşmazlık haline getirmeyeceği, ticari ifadesinin kamu düzenin sağlanması için ticari sınıftaki araçları satın alanlara bir kısım yükümlülükler yüklediği, ancak salt bu ifadeye bakarak uyuşmazlığın kaynağının ticari, adi ya tüketici ilişkisine dayalı uyuşmazlık olduğunun tespitini sağlamayacağının açık olduğu, uyuşmazlığın kaynağının tespiti için aracın kullanım amacı ve niteliğinin dosya bazlı değerlendirilmesi gerektiği, aracın ticari kaydının olmasının davayı mutlak ticari dava yapmadığı gibi nispi ticari davanın temelini oluşturan tacir olma şartını da değiştirmeyeceği, davanın mutlak ticari dava olmadığı, davacının tacir olmaması sebebiyle davanın nispi dava da olmadığı gözetildiğinde görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi olacağından mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir. ... 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11/03/2025 tarihli 2024/ esas 2025/ sayılı gerekçeli kararı ile taraflar arasındaki uyuşmazlığın 2005 model Hyundai marka 2.5 ton Forklift niteliğindeki ticari aracın devrine ilişkin yapılan sözleşmeden kaynaklandığı, davaya konu sözleşmeye konu araç ticari nitelikte olduğundan, taraflar arasındaki uyuşmazlık 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi kapsamında ticari dava niteliğinde olduğu, (... 11.H.D.'nin 2020/ E. 2021/ K., ... Kapatılan 13.H.D.'nin 2013/ E. 2013/ K.). Bu itibarla, davaya bakma hususunda görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesi ile davanın usulden reddine, HMK.nun 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartları arasında sayıldığından HMK.nun 115/2 maddesi uyarınca dava şartı noksanlığı sebebiyle davanın usulden reddine ve kararın kesinleşmesi halinde ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesiyle görev uyuşmazlığı çıkmasından dolayı, görevli mahkemenin belirlenmesi için dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. ... Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk Dairesinin 10/09/2025 tarihli 2025/ esas 2025/ sayılı kararı ile davacı tarafından forklift satımı nedeni ile davalı şirkete ödenen miktarın tahsili talebi ile icra takibi yapılmış olup, takibe davalı tarafından yapılan itirazın üzerine iş bu davanın açıldığı, ... Kurulunun 17/10/2008 tarihli ve ... sayılı kararı ile yürürlüğe konulmuş olan, İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esasların (...) ''Tescil belgesi düzenleme yetkisi'' başlıklı 5. maddesinde; "Kamu kuruluşlarına ait olan iş makinesi türünden araçların tescilleri ilgili kuruluşlarınca yapılır. Gerçek veya tüzel kişilere ait olan iş makinelerinden; tarım kesiminde kullanılanlar ziraat odalarınca, tarım kesiminde kullanılanların dışında kalan ve sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılanların tescilleri, üyesi oldukları ticaret, sanayi veya ticaret ve sanayi odalarınca, tarım kesiminde kullanılanlar hariç olmak üzere il trafik komisyonlarından karar alınmak şartı ile motorsuz taşıtlardan gerekli görülenlerin tescilleri belediyelerce yapılır.'' hükmü (...) yer almakta olduğu, davanın ticari faaliyette kullanılan araç satışından kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup, aracın mesleki veya ticari amaçla kullanıldığı, tescilinin ticaret ve sanayi odalarınca yapılacağı, bu itibarla davanın dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK.nın 4. maddesi uyarınca nispi ticari dava niteliğinde olduğu, bu nedenle uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilmiş ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerektiğinden bahisle mahkememize gönderildiği ve mahkememizin 2025/1252 esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.Davalı şirket yetkilisine davaya konu 200.000,00.-TL nin davacı tarafından kendisine ne amacıyla gönderildiği hususunda beyanda bulunmak üzere isticvap davetiyesi çıkartılmış ve isticvaba icabet etmediği takdirde isticvap konusu vakıaları HMK 211. Maddesi uyarınca ikrar etmiş sayılacağı hususu ihtar olunmuş, davalı şirket yetkilisine çıkartılan isticvap davetiyesi tebliğ edilmesine rağmen icabet edilmemiştir.Davacı vekili beyanında davalı şirket yetkilisi usulüne uygun davetiyeye rağmen isticvaba icabet etmediğini, bu yüzden isticvap konusu vakıaya ikrar ettiğini, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarına, isticvap davetiyesi içeriğine göre; davacı ile davalı şirket arasında 200.000 TL bedelle forklift alım-satımı hususunda anlaşmaya varıldığı, davacının sözleşme bedelini ödemek suretiyle üzerine düşen edimi ifa ettiği, ancak davalının teslim borcunu ifa etmediğini ispat etmiş olup, davacının 200.000,00 TL alacağının bulunduğu anlaşıldığından,... 1.Genel İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı(... kapatılan 17. İcra müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyası) icra takip dosyasına davalı/borçlu tarafından yapılan itirazın asıl alacak yönünden iptaline, takibin 200.000,00 TL asıl alacak üzerinden kaldığı yerden devamına,itirazın iptali davasında hüküm altına alınan alacak bilinebilir, bir başka deyişle likit olduğundan hükmedilen miktarın % 20'si oranında İİK.nun 67. maddesi uyarınca davacı alacaklı lehine koşulları oluşan icra inkar tazminatı verilmesine dair gibi hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),

1-Davanın KABULÜ İLE, ... 1.Genel İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı(... kapatılan 17. İcra müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyası) icra takip dosyasına davalı/borçlu tarafından yapılan itirazın asıl alacak yönünden İPTALİNE, takibin 200.000,00 TL asıl alacak üzerinden kaldığı yerden DEVAMINA,

2-Asıl alacak olan 200.000,00 TL'nin %20'si üzerinden hesaplanan 40.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 13.662,00 TL harçtan peşin alınan 3.415,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.246,50 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine, davacı tarafından başlangıçta ödenen 3.415,50 TL peşin harç, 269,85TL başvurma harcı toplamı olan 3.685,35TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

4-Dosya kapsamında yatırılan 1.810,25 TL tebligat posta masrafı olan yargılama giderinin davalıdan tahsili davacıya VERİLMESİNE,

5-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.120,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,

6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/03/2026

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır