2942 sayılı Kanunun 10. maddesine dayalı kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tapudan terkini davasında, davacı idarenin bedele itirazının Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddi sonrası yapılan temyiz incelemesinde gelir metoduna göre yapılan değerlemenin uygun bulunması.
Özet: Davacı idarenin kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak tescili talebine ilişkin açtığı davada, ilk derece mahkemesince belirlenen kamulaştırma bedelini yüksek bularak yaptığı istinaf başvurusu, bölge adliye mahkemesince taşınmazın kuru tarım arazisi vasfında kabul edilerek net gelir yöntemiyle yapılan bedel tespitinin, uygulanan kapitalizasyon faiz oranının ve objektif değer artışının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle esastan reddedilmiş; davacı idarenin temyiz talebi üzerine Yargıtay da, taşınmazın 2942 sayılı Kanunun 11. maddesi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde ve adil bedelin ödenmesinde bir isabetsizlik görmeyerek bölge adliye mahkemesi kararını onamıştır.
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/977 Esas, 2024/2580 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2023/508 Esas, 2023/771 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ... ilçesi, .. Mahallesi 629 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tescilini, tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tesciline, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; idarece belirlenen bedelin günün şartlarına ve objektif kriterlere uygun olup bilirkişilerce belirlenen bedelin hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın kuru tarım arazisi vasfında kabul edilerek net gelir yöntemi ile kamulaştırma bedelinin tespitinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, net gelirin hesabında değerlendirme tarihi olan 2023 yılı verileri uygulanması gerekirken 2022 yılı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri uygulanması hatalı ise de 2023 yılı verileri uygulandığı takdirde net gelirin daha yüksek çıkacağından istinaf eden tarafın sıfatı gözetilerek bu hususun göz önünde bulundurulmadığı, münavebe deseninin o yörede yaygın olarak yetiştirilen birinci yıl buğday yan ürün saman, ikinci ürün kavun; ikinci yıl arpa+saman; üçüncü yıl fiğ olmak üzere üç yılda dört ürün şeklinde oluşturulmasının yerinde olduğu, dava konusu taşınmazın kuru tarım arazisi vasfında kabul edildiğinden kapitalisazyon faiz oranı %5 olarak alınmasının yerinde olduğu, dava konusu taşınmazın merkezi yerlere uzaklığı ve konumu dikkate alındığında objektif değer artışı uygulanmasının uygun olduğu, taşınmazın metrekare birim fiyatının 2023 yılı itibarıyla 78,71 TL olarak tespitinin isabetli olduğu, dava konusu taşınmaz üzerindeki zirai muhtesatın bedelinin tespit edilip kamulaştırma bedeline eklenmesinin yerinde olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu belirtilerek davacı tarafın istinaf sebeplerinin yerinde görülmediği gerekçesi ile davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2.Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür. 4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.