2942 sayılı Kanun uyarınca kamulaştırılan tarım arazisinin gelir metoduyla belirlenen bedelinin adil olduğu gerekçesiyle davacı idarenin istinaf ve temyiz başvurularının esastan reddi.
Özet: Davacı idarenin kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, ilk derece mahkemesinin kabul kararı sonrası, davacı idarenin, tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza uygulanan gelir metodu, münavebe deseni, kapitalizasyon oranı ve irtifak hakkı indirimi gibi bedel tespitine dair itirazları üzerine yaptığı istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmiş, temyiz incelemesini yapan Yargıtay da Bölge Adliye Mahkemesinin gelir metoduyla belirlenen bedelde ve adil ödemede herhangi bir isabetsizlik görmeyerek kararı onamıştır.
5. Hukuk Dairesi         2025/6842 E.  ,  2025/17878 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2714 Esas, 2024/2540 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/210 Esas, 2023/472 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ... ilçesi, .. Mahallesi 517 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tescilini, yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı cevap dilekçesinde özetle; arazisine davacı idare tarafından çok düşük değer biçildiğini, teklif edilen miktarın gerçeklikten uzak olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tesciline, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; idare tarafından belirlenen bedelin günün şartlarına ve objektif kriterlere uygun olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmaza net geliri esas alınarak değer biçilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığı, bilirkişi raporunda uygulanan münavebe deseninin o yörede yaygın yetişen ürünlerden olan; birinci yıl buğday ve yan ürün saman, ikinci ürün mısır (silajlık), ikinci yıl pamuk olmak üzere iki yılda üç ürün şeklinde oluşturulduğu, arazi net geliri hesaplanırken değerlendirme tarihi olan 2023 yılı verileri uygulanması gerektiği hâlde, 2022 yılı ilçe tarım müdürlüğü verileri uygulanmış ise de 2023 yılı verileri uygulandığı takdirde arazi net gelirinin daha yüksek olması dikkate alındığında bu durumun istinaf kanun yoluna başvuran davacı idarenin lehine olduğu, davaya konu taşınmazın sulu tarım arazisi niteliğinde olması nedeni ile %4 kapitalizasyon faiz oranı uygulanmış olmasında, davaya konu taşınmazın konum ve özellikleri gözetilerek objektif değer artış oranı belirlenmesinde, dava konusu taşınmaz üzerinde ... Genel Müdürlüğü lehine mevcut olan irtifak hakkı şerhinin dava konusu taşınmazda meydana getireceği değer düşüklüğü tespit edilerek bilirkişi raporunda belirlenen bedelden indirilmek suretiyle taşınmazın metrekare birim fiyatının ve kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinde isabetsizlik olmadığı, bilirkişi raporunun denetime ve hüküm vermeye elverişli olduğu belirtilerek davacı vekilinin ileri sürdüğü istinaf sebepleri yerinde görülmediği gerekçesi ile davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.
4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.