Hazinenin kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil davasında, keşif harcının yatırılmaması nedeniyle oluşan kesin hüküm sonucunda temyiz talebinin reddi.
Özet: Yargıtay, hazine tarafından açılan kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil davasında, ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinin, aynı taşınmaz ve taraflar arasında daha önce görülen davada hazinenin keşif harç ve giderlerini yatırmaması nedeniyle davanın ispatlanamadan reddedilerek kesin hüküm oluşturduğunu tespit etmesi üzerine verilen usulden ret kararını onamıştır; böylece, hazinenin önceki davanın ağır iş yükü nedeniyle avansın yatırılamaması argümanını reddederek, kesinleşmiş hükmün yeniden yargılamayı engellediğine hükmetmiştir.
1. Hukuk Dairesi         2025/5172 E.  ,  2025/5145 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/278 E., 2025/837 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/124 E., 2022/178 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı Hazine temsilcisi dava dilekçesinde; çekişmeli 1 14... parsel sayılı taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu ve zilyetlikle iktisap koşullarının davalı yararına gerçekleşmediği iddiasına dayanarak taşınmazın tapu kaydının iptali ile Hazine adına tapuya kayıt ve tescilini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Hazine tarafından aynı parsele karşı dava açıldığını ve davanın retle sonuçlandığını ileri sürerek kesin hükmün varlığı nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/9 Esas, 2022/137 Karar sayılı ilamının taraflar arasında kesin hüküm oluşturduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ileri sürülen istinaf nedenlerine, kamu düzenine ilişkin hususlara, dosyadaki belgelere, İlk Derece Mahkemesince verilen kararda usul ve yasaya aykırılık görülmemesine ve ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/9 Esas, 2022/137 Karar sayılı ilamı ile davanın kanıtlanamadığından reddedilmiş olması nedeniyle taraflar arasında kesin hüküm oluşturduğunun anlaşılmasına göre HMK’nın 320. maddesinin 1. fırkası da gözetilerek davacı Hazine temsilcisinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesi ile; davalarında haklı olup işin esasına girilerek hüküm kurulması gerekirken usul ve yasaya aykırı şekilde ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/9 Esas, 2022/137 Karar sayılı kararı dikkate alınarak esasa girilmeden davalarının reddedildiğini, ancak ... Mal Müdürlüğünde yeteri kadar personel olmaması ve ağır iş yükü nedeniyle avansın yatırılamamış olmasının dikkate alınmadığını, dava konusu taşınmazın Hazineye ait olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Dosya içeriğinden; kadastro sonucu Tunceli ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 1 14... parsel sayılı 19.752,30 metrekare yüz ölçümlü tarla vasıflı taşınmazın 13.09.2012 tarihinde davalı ... adına tespit edildiği, söz konusu tespitin 31.03.2014 tarihinde kesinleştiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/109 Esas, 2022/137 Karar sayılı dosyasında davacının ... Mal Müdürlüğü, davalının ... olduğu, yine dava konusu 1 14... parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteminde bulunulduğu, söz konusu dava dosyasında verilen kesin süre içerisinde keşif harç ve giderlerinin yatırılmadığı, keşfin yapılamadığı, davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği ve kararın 16.06.2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı Hazine vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin "j" bendi gereğince temyiz eden davacı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.11.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.