5510 Sayılı Kanun Ek 5. Madde Kapsamında Tarımda Süreksiz Çalışan Sigortalılığının İptali ve Tespitine İlişkin Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Temyiz İncelemesiyle Kesinleşmesi.
Özet: Bir ek 5 tarım sigortalısının, kurumun "işe giriş bildirgesi"ndeki şekil şartı eksikliği gerekçesiyle prim ödediği dönemdeki sigortalılığını iptal etmesine karşı açtığı davada, ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinin iyi niyetle prim ödeyen sigortalının statüsünün kurumca yetersiz araştırma sonucu iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğuna hükmederek sigortalılığın tespitine ve kurum işleminin iptaline karar vermesi üzerine, davalı kurumun temyiz talebi Yargıtay tarafından reddedilerek alt mahkeme kararları onanmış, böylece sigortalının ek 5 kapsamındaki hakkı kesinleşmiştir.
10. Hukuk Dairesi         2025/8764 E.  ,  2025/14084 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2988 E., 2025/1211 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 9. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/61 E., 2022/212 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 24.06.2013-31.12.2015 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamında tarımda süreksiz işlerde hizmet akdine tabi sigortalılığının bulunduğunu, 31.12.2015 tarihi itibariyle sigortalılığının durdurulması için dilekçe verdiğini, yeniden sigortalılığının aktifleştirilmesine dair verdiği dilekçesine istinaden davacının 22.03.2016-31.10.2019 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamında sigortalılığa esas primlerini ödediğini, ancak 2016 yılının 11. ayına ilişkin prim ödemesini yapamaması üzerine, Kuruma yaptığı başvurusunda, tarım işlerinde süreksiz çalışanlara ait işe giriş bildirgesini, muhtarlık, Tarım Müdürlüğü ve Ziraat Odasına onaylatmadığı gerekçesiyle, 22.03.2016 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesindeki sigortalılığının iptal edildiğini, primlerini iade almadığını ileri sürerek, aksi yöndeki Kurum işleminin iptali ile davacının 22.03.2016–31.10.2019 tarihleri arasındaki 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamında sigortalılığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin mevzuat hükümlerine uygun olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, davacının 24.06.2013 tarih ve 10552960 sayılı matbu dilekçe ile Ek-5 tarım sigortası için müracaatta bulunduğu, 24.06.2013-31.12.2015 tarihleri arasında Ek-5 süreksiz tarım sigortasının geçerli olduğu, 22.02.2016 tarih ve 2765342 sayılı dilekçesi ile Ek-5 tarım sigortasının yeniden başlatılması için talepte bulunduğu ve kendisinden herhangi belge istenmeden tescil işleminin gerçekleştirildiği, 1229 gün sonra şekil şartı yerine getirilmediği gerekçesi ile süreksiz tarım sigortalılığının iptal edildiği, iptal işlemi gerçekleştirilmeden önce Kurum tarafından yeterince araştırma yapılmadığı, ayrıca davacının iyi niyetli olarak düzenli prim ödediği hususları birlikte değerlendirildiğinde, Ek-5 tarım sigortalılığının geçerli olması gerektiği kanaatine varılarak, davanın kabulü ile davacının 22.03.20 16... .10.2019 tarihleri arasında Ek-5 tarım sigortalılığının geçerli olduğunun tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline, karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; yerleşik Yargıtay içtihatlarında 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamında işe giriş bildirgesinin varlığının geçerlilik koşulu olduğu dikkate alınarak, Tarım İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesinin bulunmadığı durumlarda, Ek 5. madde kapsamındaki sigortalılığın varlığının Mahkemece araştırılması gerektiğini, somut olayda, davacı yanın 03.12.2019 tarih ve 18933672 sayılı dilekçesine istinaden primlerinin yasal faizi ile birlikte 17.12.2019 tarihinde Kurumca iade edildiğini, prim iadesinin gerçekleştiği nazara alındığında anılan sürelerin ihyasının mümkün olmadığını belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.
C. Değerlendirme ve Sonuç
Uyuşmazlık, 5510 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamındaki sigortalılığın tespiti ve aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.