Tüketici kredisinden kaynaklanan emekli maaşı kesintileri ve bankanın muvafakatnameye dayanarak doğrudan blokaj uygulamasının hukukiliği ile Yargıtay içtihat birleştirme ihtiyacı.
Özet: Davacının emekli maaşından yapılan kredi kesintilerinin hukuka aykırılığı ve icra takibi sonrası muvafakatin geçersizliği iddialarıyla açtığı davada, ilk derece mahkemesi bankanın emekli maaşına koyduğu blokenin tüketici kanununa aykırı bularak kaldırılmasına karar verirken, kesintilerin iadesi talebini hakkın kötüye kullanılması gerekçesiyle reddetmiş; istinaf mahkemesi ise tüketici kredisinde verilen muvafakatnameye dayanarak emekli maaşına bloke konulup konulamayacağı konusunda Yargıtay daireleri arasında içtihat farklılıkları bulunduğunu tespit ederek, karar birliğinin sağlanması amacıyla içtihatların birleştirilmesi yoluna gitmiştir.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1282 E., 2025/811 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 6. Tüketici MahkemesiSAYISI : 2023/221 E., 2024/136 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle: kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili, müvekkilinin muvafakatname vererek 31.12.2020 yılında davalı bankadan 116.809,00 TL lik kredi aldığını, ancak müvekkilinin maaşının bir kısımının icra dairesince nafaka ödemesi olarak kesildiğini, kalanının da banka tarafından aylık kredi ödemesi olarak kesildiğini, müvekkilinin aşçı olarak çalışırken pandemi döneminde işsiz kaldığını, neticede müvekkilinin eline bir lira bile geçmemesi nedeniyle geçinemez hale geldiğini, davalının icra takibi başlatmış olmasına rağmen müvekkilinin maaşından kesinti yapmaya devam ettiğini, müvekkilinin icra takibi başlatılmış olmasından sonra yapılan banka işlemlerine muvafakatinin olmadığını, icra takibine konu edilen borcun tahsili amacıyla borçlunun emekli maaşına haciz konulabilmesinin borçlunun açık muvafakatini gerektirdiğini, yasal takip başlamasıyla birlikte bankanın kesinti yapma hakkının sona erdiğini, öte yandan davanın müvekkilinin maaşının tamamına kesinti yapılarak el konulmasının hukuka aykırı olduğunu, icra dairelerinin dahi ancak borçlunun muvafakatiyle emekli maaşının 1/4'üne el koyabilirken davalının taahhütname- muvafakatname ile maaşın tamamına el koymasının kanunun getiriliş amacıyla örtüşmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, bankanın emekli maaşı üzerine koyduğu blokenin kaldırılmasına, davalının icra takibinden sonra yaptığı haksız kesintiler nedeniyle şimdilik 1.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili, davacının ihtiyaç kredisi kullandığını, bu krediye istinaden rehin sözleşmesi, taahhütname ve virman-takas-mahsup talimatının imzalandığını, davacının kullanmış olduğu bireysel krediye ilişkin ödeme planına uymadığını ve taksitlerini zamanında ve eksiksiz yatırmadığını, bunun üzerine borçluya ..... Noterliğinin 02.08.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini ve borçlunun bildirmiş olduğu sözleşme adresine gönderildiğini, kredi borcunu ödemede temerrüde düşen borçlu hakkında Ankara 3. İcra Dairesinin 2022/16277 sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davacının kullandığı kredinin taksitlerine ilişkin kesintilerin davacının açık oluru ve yazılı muvafakatine istinaden müvekkili bankaya gelen maaş üzerinden yapıldığını, borçlunun kullanmış olduğu 3730-4816664-50 IHTKRED ürününün call-center aracılığıyla kullanıldığını ve sesli olarak bu kesintiye onay verdiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; (4 adet) bireysel kredi sözleşmesine ek rehin sözleşmesi, taahhütname ve virman-takas-mahsup talimatında özetle; SGK'dan olan alacaklarını davalı Bankadan kullandığı kredi nedeniyle davalı bankaya olan borçlarına karışlık rehnedildiği, bu kapsamda, anılan krediye ilişkin olarak doğmuş veya doğacak olan alacaklarını şube nezdindeki hesaplarından herhangi bir talimata gerek olmaksızın faiz ve masraflarıyla birlikte takas-mahsup etmek suretiyle tahsile yetkili olduğunun beyan ve taahhüt edildiği, muvafakatin geçerli olmaması nedeniyle davalı banka tarafından, sözleşmede yer alan söz konusu düzenlemeye dayalı olarak, davacının emekli maaş hesabına bloke koyulmasının 6502 Sayılı TKHK m.5/1 hükmüne aykırı bulunduğu, ancak emekli aylığına konulan bloke-kesintilerin istirdadı talebinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne blokenin kaldırılmasına, kesintilerin iadesi talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının davalı bankadan kredi kullandığı, krediyi çekerken davalı bankaya maaş hesabından kesinti yapılabileceğine dair yazılı şekilde ek rehin sözleşmesi ve taahhütname ile virman/takas/mahsup talimatı verdiği anlaşılmakla birlikte, eldeki dosya istinaf aşamasında iken, tüketici kredisi nedeniyle verilen hapis, takas, mahsup ve benzeri onay ve rıza talimatları nedeniyle banka tarafından emekli maaşına doğrudan bloke konulup konulamayacağı konusunda Yargıtay'ın ilgili daireleri arasında ortaya çıkan ayrı nitelikteki kararlar yönünden görüş farklılıklarının giderilmesi ve karar birliğinin sağlanması amacıyla içtihatların birleştirilmesinin uygun olacağının değerlendirildiği ve bu kapsamda Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu tarafından, 2022/2 sayılı içtihatların birleştirilmesi talebi üzerine, İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunca yapılan görüşmeler neticesinde 21/03/2025 tarihli toplantıda alınan karar ile, ''Tüketici kredisi nedeniyle verilen hapis, takas, mahsup ve benzeri onay ve rıza talimatları nedeniyle banka tarafından emekli maaşına doğrudan bloke konulabileceği'' belirtilmek suretiyle uyuşmazlığın giderilmesine karar verildiği, içtihadı birleştirme kararlarının bağlayıcı olduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili, İçtihadı birleştirme kararının emekli maaşının tamamına konulmuş bir blokeyi kast etmediği, banka maaş blokesi koyabilir ise de maaşın tamamına değil en fazla 1/4 üne bloke koyabileceğini, kanunda belirtilen orandan fazla bloke konulamayacağını, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının bankaya Kanunda öngörülenden fazla hak sağlayamayacağını, İstinaf mahkemesinin en fazla emekli maaşı üzerinde 1/4 oranında blokeye izin verebilecek şekilde karar verebileceğini belirterek kararı temyiz etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, kredi borcu nedeniyle emekli maaşına konulan blokenin kaldırılması ve emekli maaşından yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir. Temyiz edilen karardaki gerekçeye, 17.07.2025 tarihli 32958 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 21.03.2025 tarihli ve 2022/2 esas, 2025/1 karar sayılı kararı ile tüketici kredisi nedeniyle verilen hapis, takas, mahsup ve benzeri onay ve rıza talimatları nedeniyle emekli maaşına banka tarafından doğrudan bloke konulmasının mümkün olduğu yönünde içtihatların birleştirilmiş olduğunun anlaşılmasına, kesintilerin kredi sözleşmelerine ek rehin sözleşmesi, taahhütname ve virman-takas -mahsup talimatına uygun olarak yapılmış olmasına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,04.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.