Hizmet tespiti davasında, davacının başka işverendeki sigortalılık bildiriminin davalıdaki hizmetler için hak düşürücü süre oluşturmaması ve mahkemenin resen araştırma yükümlülüğüne dikkat çekilmesi.
Özet: Bu dava, davacının davalı işveren yanında eksik bildirildiğini iddia ettiği hizmetlerinin tespitini konu almaktadır; ilk derece ve bölge adliye mahkemeleri, davacının dava dışı bir işverenden bildirimi olduğu gerekçesiyle 15.01.1999 öncesi taleplerini hak düşürücü süre kapsamında değerlendirerek reddetmişken, yüksek mahkeme bu kararı eksik araştırma ve inceleme bulmuş, zira başka bir işverenden gelen bildirimlerin davalı yanındaki hizmetler için hak düşürücü süreye sebep olmayacağını belirterek, 15.01.1999 tarihinden önceki dönemin de esastan incelenmesi gerektiğine hükmetmiştir.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1064 E., 2024/3298 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 25. İş MahkemesiSAYISI : 2021/268 E., 2022/550 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı ... yanında 01.01.1997-27.10.2015 tarihleri arasında aralıksız hizmet akdi ile çalıştığını, bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini talep etmiştir.II. CEVAPFer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının bildirimlerinin usulüne uygun şekilde ve süresinde yapıldığını, davanın reddi gerektiğini beyan etmektedir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının, Kuruma bildirilen süre dışında davalıya ait iş yerinde, 15.01.1999-12.01.2010 tarihleri arasında asgari prime esas kazanç üzerinden hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V.TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının saz sanatçısı olarak çalıştığını, dava dışı işveren yanında bildirimlerinin bulunmasının davalı ... yanındaki hizmetleri yönünden hak düşürücü süreye sebep olamayacağını, davacının 01.01.1997-14.01.1999 tarihleri arasındaki hizmetlerinin de kabul edilmesi gerektiğini, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık; hizmet tespiti istemine ilişkindir. 1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.506 sayılı Kanun'un 79/10. fıkrası sigortalılık bildirgesi süresinde verilmeyen sigortalıların çalıştıklarını, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlıyarak beş yıl içinde mahkemeye başvurarak alacakları ilâm ile ispat ederlerse bunların Mahkeme Kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının nazara alınacağını düzenler.2.Eldeki davada, davacı 01.01.1997-27.10.2015 tarihleri arasında davalı ... yanında hizmet akdi ile aralıksız çalıştığını, hizmetlerinin eksik bildirildiğini belirterek hizmetlerinin tespitini talep etmiştir. Mahkemece davacının dava dışı işyerinden bildiriminin bulunduğu gerekçesi ile davalı ... tarafından ilk kez bildirildiği 15.01.1999 tarihinden önceki taleplerinin hak düşürücü süre kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine karar verilerek, talebin 15.01.1999 tarihinden sonraki süresi için inceleme ve tahkikat yapılarak eldeki kararın verildiği anlaşılmıştır. Karar eksik araştırma ve inceleme sonucu verilmiştir.Dosya içinde bulunan bilgi ve belgelere göre davacının 21.01.1998 tarihinde ilk istisna sözleşmesinin bulunması ve 13.05.1998 tarihinde ücret ödemesinin varlığı, tanıkların davacının davalı yanında Türk Sanat Müziği saz sanatçısı olarak iş oldukça çağrıldığının ifade edilmesi ile davacının aralıksız çalışma iddiası karşısında dava dışı işveren tarafından yapılan bildirimin hak düşürücü sürenin uygulanmasına sebep vermeyeceği gözetildiğinde, Mahkemece davacının 15.01.1999 tarihinden önceki talebi hakkında da esasa girilerek usulüne uygun şekilde yapılacak tahkikat ve varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.VI.KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı vekilinin temyiz itirazının kabulüne,Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,23.10.2025 gününde oybirliğiyle karar verildi.