Bölge Adliye Mahkemesince 5271 sayılı Kanunun 280. maddesinde sınırlı sayılan durumlar dışında duruşma açılmaksızın verilen bozma kararının hukuka açık ve ağır aykırılık teşkil etmesi, bunun mahkemeye erişim hakkını ihlal etmesi ve yargılamanın yeniden yapılması gerekliliği.
Özet: Yargıtay, bölge adliye mahkemesinin, sanık hakkında sahte belge düzenleme suçundan verilen mahkumiyet kararını, etkin pişmanlık hükümleri ve vergi ziyaı hususunda eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle, 5271 sayılı Kanunun sınırlı olarak belirlediği duruşma açmaksızın bozma nedenleri dışında bir sebeple bozmasını, bu durumun yargılama usulüne ve mahkemeye erişim hakkına aykırılık teşkil etmesi nedeniyle hukuken geçersiz kabul ederek, bölge adliye mahkemesinin duruşma açmak suretiyle eksiklikleri gidermesi gerektiğini vurgulamıştır.
12. Ceza Dairesi         2026/382 E.  ,  2026/2800 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ:Ceza Dairesi
SAYISI : 2025/4526 E., 2025/5249 K.
SUÇLAR : Sahte belge düzenlemek
HÜKÜM : Mahkumiyet
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının sanık müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Beykoz 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 03.12.2014 tarihli ve 2021/531 Esas, 2024/628 Karar sayılı kararı ile verilen mahkumiyet hükmüne yönelik sanık müdafinin istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin, 06.03.2025 tarihli ve 2025/637 Esas, 2025/1386 Karar sayılı kararı ile "Sanık müdafiinin istinaf dilekçesinde; 'Vergi Dairesi ile vergi borcunun ödenmesi konusunda anlaşma sağlanmıştır. Fakat Müvekkil tarafından vergi ödemeleri yapıldığı halde işbu dava açılmış '' şeklinde beyan ettiği anlaşılmakla, sanık müdafiinin beyan ettiği vergi borcu ödemesinin kurumdan sorularak araştırılması, sahte belge düzenleme eylemi nedeniyle verginin ziyaa uğratılıp uğratılmadığının, uğratılmış ise, tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının ödenip ödenmediğinin vergi dairesinden sorulması, sonucuna göre sanık hakkında etkin pişmanlık hükmünün uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ile karar verilmesi," şeklindeki gerekçeler ile hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılığın aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, hukuka kesin aykırılık hâllerini düzenleyen yine aynı Kanun’un 289. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan “hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “…bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine...” hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin 06.03.2025 tarihli ve 2025/637 Esas, 2025/1386 Karar sayılı bozma kararı ile bozma üzerine verilen Beykoz 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 26.06.2025 tarihli ve 2025/162 Esas, 2025/381 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye uygun olarak BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesi'ne gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
24.03.2026 tarihinde karar verildi.