İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinde, araç kiralama şirketinin haksız fiil kaynaklı trafik kazası sonucu oluşan hasar, değer kaybı ve mahrumiyet zararı talepli tazminat davası.
Özet: Bir araç kiralama şirketinin, 04.05.2024 tarihinde kendi aracının karıştığı ve ani U dönüşü yapan başka bir aracın sebep olduğunu iddia ettiği trafik kazası sonucu uğradığı araç hasar onarım bedeli, değer kaybı ve kiralanamadığı süreye ilişkin araç mahrumiyet bedelinin, avans faiziyle birlikte kazaya kusurlu olduğunu iddia ettiği diğer araç işleteni ve sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiği; davalı tarafın ise sigorta şirketine yasal başvuru yapılmadığı gerekçesiyle temerrüdün oluşmadığını savunduğu haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasıdır.

T.C.

İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/688 Esas
KARAR NO : 2026/253
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/11/2024
KARAR TARİHİ : 01/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin araç kiralama şirketi olup ... plakalı aracın sahibi olduğunu ve 04.05.2024 tarihinde müvekkili şirkete ait ... plakalı araç ile ... plakalı aracın, düz doğrultuda seyir halindeyken en önde seyir halinde olan ...'a ait ve diğer davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS ile sigortalı ... plakalı aracın ani şekilde U dönüşü yapması neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmiş olduğunu, Davalı ... plakalı aracın hatalı ve trafik güvenliğini tehlikeye düşürecek tarzda U manevrası yapması sebebiyle kazanın oluşumuna sebebiyet vermiş olduğunu, kaza ile davalı ... plakalı aracın hatalı manevrası arasında illiyet bağının bulunduğunu, zira davalı o hatalı manevrayı yapmamış olsaydı dava konusu kazanın yaşanmayacağını, Daha evvel yaşanmış benzer nitelikte bir kazada .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyada alınan bilirkişi raporunda en önde seyreden aracın, hiçbir darbe almamasına rağmen, hatalı manevra yapması sebebiyle kazanın oluşumuna sebebiyet verdiğinin tespit ve rapor edilmiş olduğunu, buna ilişkin emsal bilirkişi raporunun dilekçe ekinde sunulduğunu, Müvekkiline ait araç sürücüsünün ise kazaya etken herhangi bir kural ihlali bulunmayıp kusur izafe edilemeyeceğini, kusur oranları kaza evrakları doğrultusunda oluşa ve hakkaniyete uygun olmakla Sayın Mahkeme gerek gördüğü takdirde yeniden kusur raporu alınmasını talep ettiklerini, 52.720 Km'de olan mağdur aracın kasko değerinin 1.096.449,00 TL ve ... Birliğinden alınan kasko değer görüntüsünün ekte olduğunu, mağdur aracın kazasız rayiç değerine ilişkin olarak sahibinden.com ve arabam.com adlı internet sitesinden ve galerilerden emsal araştırması yapılmasını talep ettiklerini, Değer kaybının; Anayasa Mahkemesi'nin 29.12.2022 tarihli resmi gazetede yayımlanan 14.02.2023 tarihinde yürürlüğe giren ve ... E. 2022/... K. Sayılı iptal kararı ve Yargıtay içtihatları uyarınca, TBK.'ndaki genel hükümlere göre ve gerçek zarar İlkesi uyarınca kazadan önceki değeri ile kazadan sonra oluşan piyasa rayiç değeri arasındaki farkın belirlenmesi sureti ile hesaplanması gerektiğini, Müvekkili şirketin iştigal konusu motorlu hafif kara taşıtlarının ve arabalarının sürücüsüz olarak kiralanması ve leasingi olduğundan onarım süresi boyunca da araç kiralanamamış bu suretle müvekkili şirketin araçtan mahrum kalmış olduğunu, aracın kiralanamaması nedeniyle araç mahrumiyet bedeli hesaplanırken aracın hasar gördüğü bölge dikkate alınarak onarımı için gereken makul sürenin ve makul onarım süresi belirlendikten sonra müvekkiline ait aracın makul kiralama bedelinin belirlenmesi gerektiğini, İşbu kaza nedeniyle müvekkili şirketin uğramış olduğu zarardan; kazaya 96100 kusurlu olarak sebep olan davalı araç işleteninin KTK.'nun 85. maddesinde düzenlenen araç sahibinin kusursuz tehlike sorumluluğu hükümleri uyarınca sorumlu olduğunu, Dava konusu ... plakalı aracın haksız fiil nedeniyle uğradığı zararının ticari kayıp niteliğine haiz olduğundan huzurdaki somut uyuşmazlık konusu alacağımıza avans faizi işletilmesi gerektiğini, Fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla, şimdilik belirsiz alacak olarak açtığımız 500,00 TL araç mahrumiyet bedelinin, 500,00 TL değer kaybı bedelinin; kısmi alacak olarak açtığımız 500,00 TL araç hasar bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine dair karar verilmesi için işbu davanın açılmış olduğunu, İddia etmiş ve sonuç olarak; fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla, 04.05.2024 tarihli kaza sebebiyle müvekkilinin ... plakalı aracında meydana gelen hasar onarım bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı bedelinin tespitine, şimdilik belirsiz alacak olarak açılan 500,00 TL değer kaybı bedelinin ve şimdilik kısmi alacak olarak açılan 500,00 TL hasar onarım bedelinin 04.05.2024 olan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen (işbu alacak bakımından davalı ... Sigorta A.Ş. Poliçe limitleri dahilinde sorumludur) tahsili ile müvekkile ödenmesine, şimdilik belirsiz alacak olarak açılan 500,00 TL araç mahrumiyet zararı bedelinin 04.05.2024 olan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'tan tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından, dava öncesi müvekkili şirkete başvuru şartı yerine getirilmemiş olup bu suretle müvekkili şirketin temerrüde düşmesi söz konusu olmayacağı gibi, zarar görenin dava yoluna gitmeden önce İlgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiğini, başvuru şartının yerine getirilmiş kabul edilebilmesi için, ZMS/Trafik Sigortası Genel Şartlarında belirtilen belgelerin tamamının sigorta şirketine ibraz edilmesi ve ödeme için öngörülen sürenin dolmuş olması gerektiğini, davacı tarafça eksik bilgi/belge ile başvuru yapılmış olup, dava dışı kasko şirketince yapılan hasar ödemesine esas kasko ekspertiz raporunun sunulmamış olduğunu, bu nedenle ön şart olarak düzenlenmiş olan Müvekkil sigorta şirketine başvuru şartının HMK'ya göre sonradan tamamlatılabilir bir noksanlık olmaması hasebiyle davanın doğrudan reddini talep ettiklerini, ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... sayılı ve 04/05/2023 - 2024 vadeli ZMS/Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunun kazanın poliçe vadesi içinde meydana gelmesi şartıyla poliçe teminat miktarıyla ve sigortalının kusur oranıyla sınırlı olduğunu, kaza tarihinde poliçe teminat limitinin 200.000 TL olduğunu, Sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olup kazanın oluşumuna sebebiyet vermediğinden davanın reddi gerektiğini, Davacının gerçek zararının uzman bilirkişiler marifeti ile tespitini talep ettiklerini, Zarar hesabında anlaşmalı tamirhane iskontosunun uygulanması gerektiğini, davacının aracının eşdeğer parça kullanımına uygun olduğunu ve zarar hesabının KDV dahil edilmeden yapılması gerektiğini, Dava konusu aracın kullanılmışlık ve yıpranmışlık düzeyi dikkate alındığında değer kaybı oluştuğunun düşünülemeyeceğini, Dolaylı zarar niteliğinde olan araç mahrumiyeti zararının poliçe teminatı dışında olup müvekkili şirketin sorumluluğu kapsamına girmediği Davacının kaza tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine ilişkin talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, haksız fiillerden meydana gelen uyuşmazlıklarda işletilecek olan yasal faizin borçlunun temerrüde düşürüldüğü tarihten işletildiğini, önceden temerrüde düşürülmemişse dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini Savunmuş ve sonuç olarak, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili 07.05.2025 tarihli dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı aracın 04.05.2024 tarihinde ... Caddesinde seyir halinde iken ... plakalı aracın arkasında davacıya ait ... plakalı aracın ... plakalı araca çarpması suretiyle maddi hasarlı kazanın meydana gelmiş olduğunu, Maddi hasarlı trafik kaza tutanağında müvekkilinin caddeden U çekerek dönmeye çalıştığı belirtilmiş ise de, müvekkilinin ... Caddesinde düz bir şekilde hareket ettiğini, davacının müvekkilinin U çekmeye çalıştığına ilişkin beyanlarının kabul edilemeyeceğini, kaldı ki ekteki görüntüde de caddeden U dönüşü yapılamayacağını anlaşılacağını, Davacının, beyanında özetle davalı U çekmeye çalışmasaydı kaza olmazdı gibi hatalı bir değerlendirme yaptığını, dava dilekçesinin ekinde dava konusu olaya benzerliği ile ilişkin sunulan bilirkişi raporu detaylı incelendiğinde U dönüşü yapmaya çalışan aracın, sol tarafında araçların önüne geçtiğini ve şerit ihlali yaptığını bu sebeple kazaya sebebiyet verdiğinin görüleceğini, dava konusu kazanın oluşunda müvekkili açısından illiyet bağı bulunmadığını, Müvekkiline ait aracın ... Caddesinde ilerlediği esnada arkasında yer alan aracın, arkasındaki davacıya ait araç takip mesafesine uymaması sebebiyle ortada yer alan araca çarparak kazaya sebep olmuş ve kazanın oluşunda davacının 90100 kusurlu olduğunu, Hiçbir kabul manasına gelmemek kaydıyla müvekkilinin bir an U dönüşü yapmaya çalıştığı düşünülse dahi; dava dışı ... plakalı aracın takip mesafesini koruması sebebiyle Müvekkilinin aracına çarpmamış, ancak davacıya ait aracın takip mesafesini korumaması sebebiyle ... plakalı araca çarpması sonucunda kazanın gerçekleşmiş olduğunu, kazanın oluşunda takip mesafesine uymayan, hız sınırlarına dikkat etmeksizin araç kullanan davacının kusurlu olduğunu savunmuş ve sonuç olarak, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Davalı vekilince sunulan hasar dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmış ve davaya konu ... plakalı, ... plakalı ve ... plaka sayılı araçların trafik tescil kayıtlarının uyap sistemi üzerinden çıkartılarak dosyamız arasına alınmıştır.
Sigorta Bilgi Gözetim Merkezine yazılan müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Bilirkişi kök ve ek raporları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiş, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ... Esas sayılı dosyasının uyap üzerinden mahkememizce celp edilmiş dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişiler Prof.Dr. Müh. ..., Makine Müh. Dr. ... Makine Y. Müh. Dr. ... ve sigorta uzmanı ... tarafından hazırlanan 04.07.2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle; "....Hukuki ve nihai karar tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; iddia, savunma ve toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı üzerinde, Sayın Mahkemenizin talimatları doğrultusunda yaptığımız inceleme sonucunda, dava konusu somut olayda heyetimiz, KTK.'nun 99/1. ve ZMS/Trafik Sigortası Genel Şartlarının B.2 maddeleri ile mevcut Yargıtay Kararlarına istinaden, sigortacı, talep edilen tazminat ve giderleri hak sahibinin, kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu ve gerekli belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigorta teminat limitleri dahilinde ödemek zorunda olduğundan, davacının eksiksiz tüm belgeler ile başvuru yapmış olduğunun kabul edilmesi halinde, 03.06.2024 başvuru tarihini takip eden 8 iş günü hitamında 14.06.2024 tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş.'nin temerrüde düşmüş olduğu, aksi halde ise 18.11.2024 dava tarihinde temerrüde düşmüş olduğu, ... plakalı araç maliki davalı ...'un ise 04.05.2024 kaza tarihinde temerrüde düşmüş olduğu, Davacıya ait aracın sürücüsü ...'ün 90100 (yüzde yüz) oranında asli kusurlu olduğu, sürücü ...'nin kusursuz olduğu, Dava konusu ... plakalı aracın onarım tutarının tutarı KDV hariç 188.582,20 TL, KDV dahil 226.298,65 TL olduğu, Aracın onarım sonrası uğramış olduğu değer kaybı tutarının 33.000,00 TL olduğu, Aracın onarımı süresince ortaya çıkan araç mahrumiyet zararının KDV hariç 9.800,00 TL olduğu Görüş ve kanaatine varmıştır...." şeklinde rapor görüşü bildirmişlerdir.
Bilirkişiler Prof.Dr. Müh. ..., Makine Müh. Dr. ... Makine Y. Müh. Dr. ... tarafından hazırlanan 02.10.2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle; "... 04.07.2025 tarihli kök raporda ifade edilmiş olan kanaat aynen muhafaza edilmektedir. Takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere kanaatimiz saygı ile arz olunur. şeklinde rapor görüşü bildirmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli ve hasar bedelinin tazmini istemine ilişkindir.
Dosyanın incelenmesinde uyuşmazlık konusu; 04.05.2024 tarihinde davacıya ait ... plakalı aracın davalı ...'a ait ... plakalı araçla çarpışması sonucu meydana gelen kazada davacı aracının hasarlanması nedeniyle belirsiz alacak davası olarak açılan 500,00 TL araç mahrumiyet bedelinin ve 500,00 TL değer kaybı bedelinin, kısmi alacak davası olarak açılan 500,00 TL araç hasar bedelinin davalı araç maliki ve davalı ZMMS şirketinden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili noktalarında toplanmaktadır. Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktasında bilirkişiler makine mühendisi Prof.Dr. Müh. ..., Makine Müh. Dr. ... makine Y. Müh. Dr. ... ve sigorta uzmanı ... tarafından hazırlanan 04/07/2025 tarihli ve 02/10/2025 bilirkişi heyet raporları dosyamız arasına alınmıştır.
Yapılan açıklamalar doğrultusunda dosya kapsamı değerlendirildiğinde; mahkememizce alınan raporlarda yaşanan kazada davacıya ait aracın sürücüsü ...'ün önündeki araca arkadan çarpmak suretiyle 2918 sayılı KTK'nın 56-c ve 84-d maddeleri uyarınca %100 (yüzde yüz) oranında asli kusurlu olduğu, karşı aracın sürücüsü dava dışı ...'nin kusursuz olduğu, dava konusu ... plakalı araçta meydana gelem hasarın onarım tutarının KDV dahil 226.298,65 TL, değer kaybının ise 33.000,00 TL, araç mahrumiyetinin ise 9800,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Davacı HMK 6. ve HMK 190.maddesi uyarınca davaya konu kazaya ilişkin kusurun karşı araç sürücüsünden kaynaklandığı ispatla mükkelleftir. Mahkememizce alınan kök rapora davacı yan itiraz etmiş olup alınan ek raporda da bilirkişilerin kanaati değişmemiştir. Hazırlanan kusur raporları 3 kişilik bilirkişi heyetinden alınmış olup yapılan tespitler olayın oluş şekli ve kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu görülmüştür. Davacının itirazları ek raporda detaylı olarak irdelendiğinden raporlar hükme elverişli bulunmuş ve davacının tekrar ATK'dan kusur raporu alınması talebi usul ekonomisi ilkesi gereğince reddedilmiştir. Açıklanan nedenlerle kazaya sebebiyet verenin davacı olduğu anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davanın reddine, dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan, davacı tarafça yatırılan 427,60 TL peşin harcın mahsubu ile arda kalan 304,40-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 1.500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Devletçe karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
7-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı Fazla Kaluç vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda, gerekçeli kararın kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/04/2026
Katip ...
E-İMZA
Hakim ...
E-İMZA