Yargıtay bozması sonrası, kadastro tespitine itiraz davasında, muhtelif parsellerin orman vasfı, Hazine adına tescili ve mirasçılık ile zilyetlik iddialarının incelenmesi.
Özet: Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davası, başlangıçta orman idaresinin bazı taşınmazların orman olduğu iddiasıyla kısmen kabul görmesi üzerine verilen ilk derece mahkemesi kararının, Yargıtay tarafından yöreye ait en eski tarihli memleket haritaları, hava fotoğrafları ve uzman bilirkişi incelemesi eksikliği gerekçesiyle bozulmasıyla yeniden ele alınmıştır; bozmaya uyularak yapılan yargılamada, bazı parsellerin orman vasfıyla hazine adına tesciline, diğerlerinin ise tespit gibi bırakılmasına karar verilmiş olup, bu hüküm davacı ve davalı taraflarca tekrar temyiz edilmiştir.
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2021/19 E., 2023/24 K.Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar, temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince bozulmuştur.İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... vekili, davalı ..., davalı ... vekili ve bir kısım mirasçılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: K A R A R Kadastro sırasında, ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 1 09... , 44, 45, 46, 50, 82, 83, 84, 132, 133, 219, 227, 229, 2 30... , 1 11... , 81, 1 53... , 26, 27, 28, 31, 1 58... ve 20 parsel sayılı muhtelif yüzölçümündeki taşınmazlar irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tarla vasfıyla; 1 09... , 219, 1 11... ve 1 53... sayılı parseller ... oğlu ... adına; 1 09... , 45, 82, 132, 230, 1 53... ve 26 sayılı parseller ... oğlu ... adına; 1 09... , 1 33... ada 31 sayılı parseller ... adına; 1 09... , 84, 227, 1 11... , 1 58... ve 20 sayılı parseller ... adına; 1 09... , 2 29... sayılı parseller ... adına; 1 53... sayılı parsel ise ... adına tespit edilmiştir.Davacılar dava konusu taşınmazların müşterek muristen intikal ettiği ve mirasçılar arasında terekenin taksim edilmediği iddiasına dayanarak, ... ise taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu iddiasına dayanarak; dava açmıştır.İlk Derece Mahkemesince dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda; davacı gerçek kişilerin davasının reddine, Orman İdaresinin davasının ise kısmen kabulüne dava konusu 1 09... , 45, 227, 84, 230, 82, 236, 132, 50, 83... sayılı parsellerin 05.03.2013 tarihli fen bilirkişi raporunda belirtilen kısımlarının orman vasfıyla Hazine adına tesciline, geriye kalan parsellerin ise tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 26.11.2020 tarihli ve 2020/8217 Esas, 2020/5763 Karar sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmiştir.Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 26.11.2020 tarihli ve 2020/8217 Esas, 2020/5763 Karar sayılı ilamında özetle; "Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya yeterli olmadığı, çekişmeli taşınmazların bulunduğu yörede orman kadastrosunun 3402 sayılı Kadastro Kanunu hükümlerine göre yapıldığı ve çekişmeli taşınmazların orman sınırları dışında bırakıldığı, davacı ... İdaresinin çekişmeli taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla kadastro tutanaklarının askı ilan süresinde eldeki davayı açtığı, bu durumda taşınmazların niteliğinin, hukuki durumunun eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde yapılacak inceleme sonucu belirleneceği, ancak, Mahkemece hükme esas alınan orman bilirkişi raporunda 19 57... tarihli memleket haritalarının incelendiği, taşınmazların eski tarihli hava fotoğrafları üzerindeki konumu yönünden bir araştırma yapılmadığı açıklanarak, Mahkemece, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ile taşınmazlara komşu bulunan parsellerin tapu kayıtları ve var ise dayanakları ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiğinin belirlenmesi " gereğine değinilmiştir.İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; hükme esas alınan bilirkişi raporları uyarınca davacı ... İdaresinin davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine, 1 09... , 44, 45, 46, 50, 1 53... , 26, 27... parsel sayılı taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile orman vasfı ile Hazine adına tapuya tesciline, 1 09... , 83, 84, 132, 133, 219, 227, 229, 230, 236, 1 11... , 81, 1 58... , 20... ada 31 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tapuya kayıt ve tesciline, diğer taraflar ve parseller hakkında daha önce verilen karar kesinleştiğinden bu hususlarda yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili, davalı ..., davalı ... vekili ve bir kısım mirasçılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir. 1.... mirasçıları vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; her ne kadar, ... mirasçıları vekili tarafından orman niteliği ile Hazine adına tescil edilen parseller yönünden hüküm temyiz edilmiş ise de, bu parsellerin tespit malikinin muris ... olmadığı, muris ...'ın taraf olarak birleşen 2008/67 Esas sayılı dosyada yer aldığı, dava dışı ... tarafından muris aleyhine 1 09... parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak açılan davada bilahare davacının dava dilekçesinde maddi hata bulunduğunu beyan ederek taşınmazın ada ve parsel numarasına 1 09... parsel olarak düzelttiği, 1 09... parsel sayılı taşınmazın ... tarafından dava edilen parseller arasında yer almadığı, İlk Derece Mahkemesinin bozma ilamına konu ilk kararında “Birleşen 2008/67 esas sayılı dosyada davacı ... davalı ... aleyhine 1 09... parsel yönünden dava açmış ise de bu parselin kadastro tutanağı incelendiğinde dava dışı ... adına tespit gördüğü anlaşıldığından bu dosyada açılan davada da husumet yokluğu nedeni ile reddine" karar verildiği, anılan kararın taraflarca temyiz konusu yapılmadığından kesinleştiği, dolayısıyla temyize konu olan ve davacı ... tarafından açılan birleşen davada muris ...'ın taraf sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla hükmü temyiz etmekte hukuki yararının bulunmadığından temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.2.Davalı ...'ün 1 09... , 46, 50, 1 53... ve 28 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde; her ne kadar, davalı ... tarafından davacı ... İdaresinin davasının kabulü ile orman niteliği ile Hazine adına tescil edilen tüm parseller yönünden hüküm temyiz edilmiş ise de, 1 09... , 46, 50, 1 53... ve 28 parsel sayılı taşınmazların tespit malikinin davalı ... olmadığı, bu parseller yönünden taraf sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla hükmü temyiz etmekte hukuki yararı bulunmadığından temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.3.Davalı ...'ün 1 09... , 45, 1 53... ve 26, davalı ... vekilinin 1 09... , davacı ... vekilinin ise 1 09... , 83, 84, 132, 133, 219, 227, 229, 230, 236, 1 11... , 81, 1 58... , 20... ada 31 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;Hemen belirtmek gerekir ki, bozmaya uyulmakla tarafların leh ve aleyhine usuli kazanılmış hak doğar. Ayrıca, Mahkemece bozma kapsamı çerçevesinde araştırma ve inceleme yapılarak hüküm kurma yükümlülüğü ortaya çıkar. İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.Şöyle ki, bozma ilamında ayrıntılı şekilde açıklanmasına rağmen, bilirkişi heyetinde jeodezi mühendisi bilirkişiye yer verilmemiş, 1957 tarihli memleket haritasının dayanağı hava fotoğrafı incelenmemiş, hükme esas alınan bilirkişi kurulu kök ve ek raporlarında hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılmamış, temyize konu taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurların tek tek sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, dağılım oranı, hakim ağaç türü, kullanım şekli ve niteliğinin detaylı olarak incelendiği krokili rapor alınmamış, komşu taşınmazlara ilişkin tedavüllü tapu kayıtları getirtilmemiş, dava konusu taşınmazlardan 1 09... ve 1 11... parsel sayılı taşınmazın hava fotoğraflarında orman sayılmayan alanda kaldığı belirtilmiş ise de, hava fotoğraflarındaki koyulukların sebebi açıklanmamış, yine taşınmazların bir kısmının 1957 tarihli memleket haritasında çalılık işaretli yeşil alan içerisinde kaldığı bildirilmiş ise de, bilirkişi kurulu raporunun aksine taşınmazlar üzerinde çalılık simgesi bulunmamasına rağmen bu çelişki giderilmemiştir. Bu haliyle İlk Derece Mahkemesince yapılan araştırma ve hükme dayanak alınan bilirkişi raporları taşınmazların niteliğini belirlemede yetersiz olup, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak hüküm kurulamaz.Bunların yanı sıra dava konusu taşınmazlardan; 1 09... parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağının bozma ilamı sonrası dosya içerisine getirtilip davalı hale getirildiği, TAKBİS kayıtlarının incelenmesinde eldeki dava devam ederken davalı ... adına hükmen tescil edildiği, yine tapu kaydının beyanlar hanesi uyarınca ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/19 Esas sayılı dosyası ile davalı olduğunun belirtildiği ve 12.06.2017 tarihinde dava dışı T.C. ... Bankası A.Ş lehine ipotek şerhi konulduğu; 1 09... parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağının Yargıtay geri çevirme ilamı sonrası dosya içerisine getirtilip davalı hale getirildiği, TAKBİS kayıtlarının incelenmesinde eldeki dava devam ederken davalı ... adına hükmen tescil edildiği, yine tapu kaydının beyanlar hanesi uyarınca ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/19 Esas sayılı dosyası ile davalı olduğunun belirtildiği, 1 09... parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağının Yargıtay geri çevirme ilamı sonrası dosya içerisine getirtilip davalı hale getirildiği, TAKBİS kayıtlarının incelenmesinde eldeki dava devam ederken davalı ... adına hükmen tescil edildiği, aynı yıl dava dışı...'e satış yolu ile devredildiği, yine tapu kaydının beyanlar hanesi uyarınca ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/19 Esas sayılı dosyası ile davalı olduğunun belirtildiği, 1 58... parsel sayılı taşınmaza ilişkin, TAKBİS kayıtlarının incelenmesinde eldeki davada davalı olmasına rağmen, dava dışı, tespit maliki de olmayan ... ... adına "kadastro" sebebi ile tescil edildiği, yine tapu kaydının beyanlar hanesi uyarınca ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/19 Esas sayılı dosyası ile davalı olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.İlk Derece Mahkemesince, 1 09... , 82... parsel sayılı taşınmazların davalı ... adına hükmen tesciline ilişkin dava dosyaları ile 1 58... parsel sayılı taşınmazın dava dışı ... ... adına tesciline dayanak resmi belgeler getirtilmeden, 1 58... parsel sayılı taşınmaz yönünden dava dışı ... ..., 1 09... parsel sayılı taşınmaz yönünden ise dava dışı...'e husumet yaygınlaştırılmadan, 1 09... parsel sayılı taşınmaz yönünden de üzerinde yer alan ipoteğin devam edip etmediği araştırılmadan, devam etmesi durumunda ipotek rehni alacaklısının da davaya dahil edilmesi gerektiği nazara alınmadan karar verilmesi doğru görülmemiştir. Ayrıca 1 09... , 82, 2 30... ada 11 parsel sayılı taşınmazların güncel tapu kayıtlarında ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/19 Esas sayılı dosyası ile davalı olduklarına dair şerh bulunmasına rağmen, İlk Derece Mahkemesince ilgili dosyanın getirtilip incelenmeden, 3402 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca değerlendirme yapılmadan karar verilmesi doğru görülmemiştir.Tüm bunlardan ayrı olarak, bozma ilamına konu ilk kararda 1 09... parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi ...'nun 05.03.2013 tarihli krokili raporunda (A) harfi ile gösterilen 663,51 m²lik kısmının, 1 58... parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 383,04 m²lik kısmının, 1 09... parsel sayılı taşınmazın (B1+B2) harfleri ile gösterilen toplam 939,70 m²lik kısmının, 1 09... parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen 339,51 m² lik kısmının, 1 09... parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 346,57 m² lik kısmının, 1 09... parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen 917,12m² lik kısmının, 1 09... parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 1.796,96 m²lik kısmının, 1 09... parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen 1010,54 m²lik kısmının, 1 09... parsel sayılı taşınmazın (A1+A2+B) harfleri ile gösterilen toplam 3.062,73 m²lik kısmının, 1 09... parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 400,91 m²lik kısmının, 1 09... parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 289,27 m²lik kısmının, 1 09... parsel sayılı taşınmazın (A+B) harfleri ile gösterilen 2.845,20 m²lik kısmının kadastro tespitinin iptali ile, bu kısımların orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verilmesine, anılan kararın sadece davacı ... tarafından temyiz edilmesine rağmen, İlk Derece Mahkemesince temyize konu kararda açıklandığı şekli ile davacı ... lehine oluşan usuli kazanılmış hakka riayet edilmeksizin karar verilmesi doğru görülmemiştir.Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşabilmesi için İlk Derece Mahkemesince öncelikle, 1 58... parsel sayılı taşınmaz yönünden dava dışı ... ...'in 1 09... parsel sayılı taşınmaz yönünden dava dışı...'ün, 1 09... parsel sayılı taşınmaz yönünden ise üzerinde yer alan ipoteğin devam edip etmediği araştırılarak, devam etmesi durumunda ipotek rehni alacaklısının davaya dahil edilmesi suretiyle husumet yaygınlaştırılmalı, bundan sonra 1 09... , 82... parsel sayılı taşınmazların davalı ... adına hükmen tesciline ilişkin dava dosyaları, 1 58... parsel sayılı taşınmazın dava dışı ... ... adına tesciline dayanak resmi belgeler, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/19 Esas sayılı dosyası, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi bilirkişisi, bir ... mühendisi bilirkişisi, bir fen bilirkişisi ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşifte, getirtilen belgeler dava konusu taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 47 85... sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hâkim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (...veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle dava konusu taşınmazlar, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazların gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazların niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazların üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ve dava konusu taşınmazların 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre usuli kazanılmış hakka riayet edilerek bir hüküm kurulmalıdır. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle, ... mirasçıları vekilinin temyiz dilekçesinin reddine, (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı ...'ün 1 09... , 46, 50, 1 53... ve 28 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin temyiz dilekçesinin reddine, (3) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı ...'ün 1 09... , 45, 1 53... ve 26 davalı ... vekilinin 1 09... , davacı ... vekilinin ise 1 09... , 83, 84, 132, 133, 219, 227, 229, 230, 236, 1 11... , 81, 1 58... , 20... ada 31 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, Peşin harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine,1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,23.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.