özel sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan, ipotekli alacaklı bankaların doğal gaz kombine çevrim santrali hasarları için sigorta şirketlerinden tazminat talep ettiği dava.

Özel sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan, ipotekli alacaklı bankaların doğal gaz kombine çevrim santrali hasarları için sigorta şirketlerinden tazminat talep ettiği dava.

Özet: Bankalar, bir doğalgaz santraline verdikleri krediye teminat oluşturan ipotek hakkına dayanarak, santralde meydana gelen üç ayrı hasardan kaynaklanan tazminat talebiyle sigorta şirketlerine dava açmış olup, davacılar Türk Ticaret Kanunu uyarınca aktif dava ehliyeti olduğunu ve sigorta poliçeleri kapsamında davalıların sorumlu olduğunu belirtirken, davalı sigorta şirketleri ise bankaların belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, aktif husumet ehliyetinin tartışmalı olduğunu, iflas eden sigortalı şirkete bazı hasarlar için zaten ödeme yapıldığını ve ibra alındığını, başka bir hasar için sigortalının kendisinin dava açtığını ileri sürerek davanın reddini talep etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/402 Esas

KARAR NO : 2026/257

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan), Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/05/2022

KARAR TARİHİ :26/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan), Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacılar vekili dava dilekçesi ile; davacı bankalar ile dava dışı ... Şirketi'ne Ortak Kredi Sözleşmesi uyarınca ... ili ...içinde yer alan 865 MW gücünde Doğalgaz Kombine Çevrim Santralinin inşası ve işletilmesinin finansmanı için ... Şirketi firmasına proje ve işletme kredileri kullandırıldığını, davacıların kredi sözleşmesi ve finans belgeleri tahtındaki alacaklarının teminatında olan ... Şirketi'nin maliki olduğunu, dava konusu taşınmaz üzerinde garame ipotekleri olduğunu, dava konusu taşınmazda (davalı sigorta şirketlerince sigortalanan santralde) 30/03/2016, 14/12/2017 ve 01/04/2020 tarihlerinde meydana gelen ... hasarlar oluştuğunu, bu hasarlardan dolayı davalı sigorta şirketlerinin poliçelerinde belirtilen oranlarda sorumlulukları olduğunu, hasarın miktarının belli olmaması nedeniyle davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını, davacının TTK 1456 maddesi gereğince ipotek sahibi sıfatıyla aktif dava ehliyeti olduğunu, davalılara yapılan başvurunun neticesiz kaldığını, davalıların poliçe limitleri ve sorumluluk oranları dikkate alınarak 200.000,00-TL tazminatın hasar tarihinden itibaren işleyecek döviz ve TL cinsinden temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

Asıl davada davalılar (sigorta şirketleri) cevap dilekçelerinde; 2016 yılı hasarına ilişkin olarak “Kapsamlı Makine Sigortası Poliçesi” başlıklı belge ahtında, (... Sigorta’nın lider sigortacı olarak) aşağıda belirtilen paylara sahip olmak

üzere (i) ... Sigorta %23,75 pay ile ... ve ..., (ii) ...Sigorta %23,75 pay ile ..., (iii) ... Sigorta %23,75 pay ile ..., (iv) ... (eski unvanı: ... Sigorta) %23,75 pay ile ..., (v) ... Sigorta %23,75 pay ile ... numaralı poliçelerin düzenlendiğini ve Poliçenin, 30 Mayıs 2015 – 30 Mayıs 2016 poliçe dönemini haiz olduğunu, 2017 yılı hasarına ilişkin olarak “Tüm Operasyonel Riskler Poliçesi” başlıklı belge tahtında, (... Sigorta’nın lider sigortacı olarak) her biri %25 paya sahip olmak üzere; (i) ... Sigorta –..., (ii) ... Sigorta - ... ve ..., (iii) ... Sigorta – ..., (iv) ... (eski unvanı: ... Sigorta) – ... numaralı poliçelerini düzenlendiğini ve Poliçenin, 1 Mayıs 2017 – 1 Kasım 2018 poliçe dönemini haiz olduğunu, 2020 hasarına ilişkin olarak “Operasyonel Tüm Riskler Poliçesi” başlıklı belge tahtında, (... Sigorta’nın lider sigortacı olarak) her biri %25 paya sahip olmak üzere; (i) ... Sigorta A.Ş.- ..., (ii) ... Şirketi A.Ş. -..., (iii) ... Sigorta A.Ş - ..., (iv) ... A.Ş. (eski

unvanı: ... Sigorta) -...-1 numaralı poliçelerin düzenlendiğini ve Poliçenin, 1 Kasım 2018 – 1 Mayıs 2020 poliçe dönemini haiz olduğunu, davacıların sözde zararı açısından davasını belirsiz alacak davası olarak ikame etmekte hukuki yararı bulunmadığını ve davacıların talebine ilişkin olarak huzurdaki davanın usulden reddi gerektiğini, davacı bankaların dain-i mürtehin/rehinli alacaklı sıfatlarının varlığı ve mevcudiyeti, bu itibarla huzurdaki dava tahtında aktif husumet ehliyetinin ispata muhtaç olduğunu, davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddi gerektiğini, dava dışı sigortalı ...’in süregelen iflas/konkordato süreci söz konusu olduğunu, Aynı süreçte ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 20 Şubat 2020 tarihli ve ... Esas ve... Karar sayılı karar uyarınca ...’in iflasına dair karar verildiğini ve şirketin unvanı (İflas nedeniyle) Tasfiye Halinde ... A.Ş. olarak değiştiğini, ... tarihli ve ... sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nde yayımlandığı üzere, şirketin iflası üzerine, şirket lehine mahkemece verilen tüm (önceki) tedbir talepleri kaldırıldığını, konkordato komiserinin görevine son verildiğini ve iflas masası oluşturularak iflas idaresinin teşekkülünün gerçekleştiğini,

14 Aralık 2017 tarihli hasara ilişkin olarak dava dışı sigortalı ...’e ödeme yapılarak ibra alındığını, bu itibarla davalı sigorta şirketlerinin 2017 hasarına ilişkin olarak ödeme yapıp sorumluluktan kurtulduklarını, hal böyle iken, davacı bankaların aynı hasara ilişkin olarak huzurdaki dava tahtında davalı sigorta şirketlerine talep yöneltmesinin mümkün olmadığını, 1 Nisan 2020 tarihli hasara ilişkin olarak dava dışı sigortalı ... sigorta tazminatının kendisine ödenmesi talebiyle ... Asliye Ticaret Mahkemesi önünde dava ikame ettiğini, aynı hasara ilişkin olarak hem dava dışı sigortalı hem da dain-i mürtehin konumundaki bankalar tarafından talep yöneltilmiş olup, huzurdaki dava tahtında davacı bankaların aktif husumet ehliyetinin ispatlanmadığını, bu sebeple huzurdaki davanın reddi gerektiğini, dava dışı sigortalı ...’in, huzurdaki davaya konu edilen 3 hasardan biri olan 1 Nisan 2020 tarihli trafo patlaması hasarına ilişkin olarak ilgili poliçe tahtında kendisine sigorta tazminat ödemesi yapılması talebiyle ... Asliye Ticaret Mahkemesi önünde ... Esas sayılı dosya tahtında, huzurdaki davanın Davalı Sigorta Şirketleri olan ... Sigorta, ... Sigorta, ... Sigorta ve ... (ile hasardan sorumlu olduğu iddia edilen diğer davalı ...) aleyhine bir dava ikame ettiğini, her iki dava tahtında davaların birleştirilmesi mekanizmasının işletilmesi gerektiğini, uzurdaki dava kapsamında ileri sürülen taleplerin zamanaşımına uğradığını ve davanın

amanaşımı sebebiyle reddi, sonuç olarak; davacıların talebi açısından davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacak olması nedeniyle davanın reddine, davacıların huzurdaki dava tahtında aktif husumet ehliyeti bulunmadığından, davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, davanın zamanaşımı sebebiyle reddine, davacılar tarafından ispatlanamayan davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyada davacı ... A.Ş. davalılar ..., ... Sigorta A.Ş.'ye ve ... A.Ş.'ye karşı açtığı davada dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davadışı ... A.Ş. arasında 01.02.2019 tarihli bakım ve onarım sözleşmesi ile müvekkili şirketin sahibi olduğu ... Mevkiinde bulunan ... Santralinin işletme ve bakımının Unes tarafından üstlenildiğini, bu sözleşme kapsamında ... A.Ş. ile davalılardan ... A.Ş.( ... olarak ifade edilecektir) arasında müvekkili şirketin maliki olduğu trafonun bakım ve servis hizmetinin sağlanması amacıyla teklif alınarak davalı ile sözleşme imzalandığını, müvekkili şirkete ait santralde mevcut trafoda 17.03.2020 tarihinde bir arıza meydana geldiğini, bunun üzerine davalı ... tarafından 27.03.2020/ 31.03.2020 tarihleri arasında trafodaki arızanın giderilmesi ve bakımının yapılması amacıyla trafoda ayrıntılı çalışma yapıldığını, ... tarafından yapılan ve 31.03.2020 tarihinde tüm bakımlarının yapıldığı bildirilerek teslim edilen trafoda 01.04.2020 tarihinde bir patlama meydana geldiğini, müvekkili şirkete ait trafoda ... tarafından yapılan bakımın hemen sonrasında patlama meydana gelmiş olması nedeniyle hasarın ... tarafından yapılan bakım, onarım çalışması ile oluştuğunun netleştiğini, bu nedenle ... ile iletişime geçildiğini ve yapılan muhtelif yazışmalar ile meydana gelen patlama ile ilgili olarak müvekkili şirket tarafından bağımsız şirketler aracılığıyla kök sebep analizi yapılacağını, bu analiz çalışmasına katılım sağlanması için firmaya davetler gönderildiğini, ancak ...'nin, patlamanın kendi kusurlarından kaynaklanmadığı iddiasıyla bu çalışmaya katılmayacağını bildirdiğini, müvekkili şirket tarafından yaptırılan Temmuz 2020 tarihli kaza olay raporuna göre "Tüm teknik analizler incelendiğinde ... firmasının 17.03.2020 tarihinde oluşan arızayı tam tesbit edemediğive/veya trafo içine girme,işlemi sonlandırma periyodunda yanlış bir işlem uyguladığı düşünülmektedir" denildiğini, bunun üzerine Unes tarafından ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı dosyası ile müvekkili şirkete ait trafoda meydana gelen patlamanın ... tarafından yapılan bakımda gerçekleştirilen işlemler neticesinde meydana gelip gelmediğinin tesbiti amacıyla dava açıldığını, ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş ... K. Nolu davasında yapılan bilirkişi raporu ile zarardan ...'nin sorumlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkiline ait şirketin Kombine Çevrim Doğalgaz Elektrik Santrali olması ve 1 gün bile çalışmamasının hem Türkiye ekonomisine, hemde tüketicilerin ve kamunun elektrik ihtiyaçlarına vereceği zarar nedeniyle patlama sonrası müvekkili şirketin, işin aciliyeti karşısında kullanılamaz hale gelen trafonun tamiri ve değiştirilmesi için derhal işlemlere başladığını, söz konusu zararın giderilmesi için pek çok farklı firma ile anlaşıldığını, zararın giderildiğini, zararın giderilmesi için yapılan tüm masrafların bizzat müvekkili tarafından ilgili firmalara ödendiğini, yani zararı bizzat müvekkili şirketin kendisinin giderdiğini, müvekkili şirkete ait santral ve içerisindeki tüm ekipman ve malzemelerin "Operasyonel Tüm Riziko Poliçesi " ile ... Sigorta A.Ş.,... Sigorta A.Ş., ... A.Ş.(Eski Ünvanı ... Sigorta A.Ş.) ve ... Sigorta A.Ş. tarafından ortak olarak sigortalandığını, Sigorta şirketleri olan ... Şirketi A.Ş.(Poliçe no: ...) , ... Sigorta A.Ş.(Poliçe no:...) ,... A.Ş.(Eski Ünvanı ... Sigorta A.Ş.)(Poliçe no: ...-1) ve ... Sigorta A.Ş.(Poliçe no :...) ise oluşan 2.515,055.USD zarardan, poliçe numaraları yukarıda belirtilen poliçeler gereğince %25 muafiyet düşüldükten sonra 1.515,055.USD (Birmilyon beşyüz onbeşbin ellibeş amerikan doları ) den her biri %25 oranında ve müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından giderilen zararın zarara bizzat neden olan ... ve zararı sigorta poliçeleri kapsamında karşılamakla yükümlü bulunan sigorta şirketlerince ödenmesi amacıyla ilgililere başvurulduğunu, gerek ... şirketi gerekse sigorta şirketlerince tazmin taleplerinin kabul edilmediğini, bunun üzerine uyuşmazlığın giderilmesi amacıyla İstanbul Arabuluculuk Burosuna yapmış oldukları başvuru neticesinde ... no ile "Anlaşamama " tutanağı tutulduğunu beyanla, müvekkili şirketin maliki olduğu trafoda meydana gelen patlama nedeniyle taraflardan ... A.Ş trafodaki bakım onarım ve servis hizmetinden sorumlu bulunması ve patlamanın kendilerince yapılan bakım sonrası olması, yapılan bilirkişi incelemelerinde de firmanın sorumlu bulunduğunun anlaşılması nedenleri ile şimdilik 2.515,055.USD(İkimilyonbeşyüzonbeşbinellibeş Amerikan doları )nın zararın oluştuğu tarihten itibaren işleyecek faiziyle birlikte, Sigorta şirketleri olan ... Şirketi A.Ş.(Poliçe no: ...), ... Sigorta A.Ş.(Poliçe no:...) ,... A.Ş.(Eski Ünvanı ... Sigorta A.Ş.) (Poliçe no: ...) ve ... Sigorta A.Ş.(Poliçe no :...) ise zarardan sorumlu oldukları 1.515,055.USD (Birmilyon beşyüzonbeşbinellibeş amerikan doları )'nın müştereken ve müteselsilen zararın bildirildiği tarihten itibaren işleyecek faiziyle birlikte, tahsil tarihindeki USD kuru üzerinden tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davalılardan ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkil firma tarafından dava konusu trafoda yapılan hizmetlerin bakım-servis işlemi olmayıp, sadece siparişler kapsamında gerçekleştirilen servis hizmeti (cevap dilekçesinde çok ayrıntılı açıklama yapılmıştır.) olduğunu, bilirkişi ve Astor raporları tetkik edildiğinde, her iki raporda da patlamaya dair net bir görüşün ortaya koyulmadığını ve gerçeği yansıtmayan birbiri ile çelişen ithamların kullanıldığını, gerek ... tarafından hazırlanan ve gerekse ... tarafından verilen rapora paralel olarak hazırlanarak ... 1. Sulh Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasına sunulan ve itiraz

edilen bilirkişi raporunda cevap dilekçesinde detaylandırılan konuların gözardı edilerek değerlendirmeye alınmadığını, meydana gelen patlama olayının müvekkil firma personelleri tarafından yapılan müdahaleden kaynaklanmadığını, müvekkil firma personelinin kendilerine sipariş edilen kapsamdaki işleri, tüm uluslararası normlara uygun şekilde yerine getirdiğini ve bu manada meydana gelen zararın müvekkillere atfedilemeyeceğini, davacı tarafça patlama nedeniyle hasar gören trafo nedeniyle talep edilen tazminat miktarının 2.515.055,00 EUR olduğunu, halbuki bu trafonun satın alındığı tarihteki yaklaşık değerinin bu rakamın çok daha altında olduğunu beyan etmiştir.

Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasının diğer davalıları (sigorta şirketleri) cevap dilekçesinde; yasal mevzuat, Poliçe koşulları ve Yargıtay içtihatları gereğince dain-i mürtehin/rehinli alacaklı konumunda olan finansman taraflarının/bankaların açık ve kayıtsız şartsız muvafakati olmadan davacı sigortalı ...’in, huzurdaki davayı ikame etmekte aktif husumet ehliyeti bulunmadığını ve davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddi gerektiğini, yasal mevzuat, Poliçe koşulları ve Yargıtay içtihatları gereğince dain-i mürtehin/rehinli alacaklı (ve aynı zamanda sigortalı) konumunda olan finansman taraflarının/bankaların açık ve kayıtsız şartsız muvafakati olmadan davacı sigortalı ...’e poliçe tahtında sigorta tazminatı ödemesinin yapılamayacağını, somut olayda finansman tarafları/bankalar böyle bir muvafakat vermediği gibi bilakis aynı hasara ilişkin olarak poliçe tahtında kendilerine sigorta tazminat ödemesi yapılması talebiyle, ... 2. Ticaret Mahkemesi önünde .... Esas sayılı dosya tahtında davalı sigorta şirketlerine karşı ayrı bir dava ikame ettiğini, bu sebeple davacı ...’in davalı sigorta şirketlerine karşı yönelttiği huzurdaki haksız tazminat talebinin ve huzurdaki davanın reddi gerektiğini, huzurdaki davanın ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi önünde ... Esas sayılı dosya tahtında birleştirilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, belirterek sonuç olarak; davacının huzurdaki dava tahtında aktif husumet ehliyeti bulunmadığından, davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen asıl davanın konusu dain-mürtehin olan davacı bankaların sigortalanmış doğalgaz santralinin hasarlanması nedeniyle burayı sigortalayan sigortacı davalılara karşı açtığı hasar tazminatı davasıdır. Birleşen davanın konusu ise bizzat sigortalının (santral sahibinin) santralin hasarlanması nedeniyle kusurunun bulunduğu iddiasıyla davalı ... Şirketi ve 4 adet sigorta şirketine karşı açtığı hasar tazminat davasıdır.

2016 yılı için Kapsamlı Makina Sigortası poliçesinin yapıldığı, 5 adet sigorta şirketinin birlikte hareket ettiği (Asıl dosyadaki tüm davalı sigorta şirketleri) ... nolu poliçenin 30 Mayıs 2015 - 30 Mayıs 2016 tarihlerini kapsadığı görülmüştür.

2017 yılı için Tüm Operasyonel Riskler Poliçesinin yapıldığı, önceki yıldan farklı olarak ... Sigortanın yer almadığı diğer 4 davalı sigorta şirketinin %25'er oranda sigortacı oldukları, 250366767 nolu poliçenin 1 Mayıs 2017 - 1 Kasım 2018 dönemini kapsadığı anlaşılmıştır.

2020 yılında Operasyonel Tüm Riskler Poliçesinin yapıldığı, yine ... Sigorta dışındaki diğer 4 davalı sigorta şirketinin %25 pay oranında sigortacı oldukları, ...nolu poliçenin 1 Kasım 2018 - 1 Mayıs 2020 poliçe dönemini kapsadığı anlaşılmıştır.

09/07/2024 tarihli bankacı bilirkişi ek raporunda göre davanın açıldığı 30/05/2022 tarihine göre davacı ... Bankasının 172.048.792,20-USD, 80.763.410,36-TL nakit alacak ve 1.334.862,79-TL gayri nakdi alacağı mevcuttur. Davacı ... Bankasının 169.748.209,92-USD, 105.446.370,92-TL nakdi ve 2.654.583,21-TL gayri nakdi alacağı mevcuttur.

Davacı ... Bankasının dava tarihi itibariyle 169.748.209,92-USD, 62.828.350,27-TL nakdi 1.415.111,31-TL gayrinakdi alacağı mevcuttur.

Davacı İşbankasının dava tarihi itibariyle 172.083.258,04-USD, 80.319.220,81 nakdi 2.599.945,79-TL gayri nakdi alacağı mevcuttur. Yani bu davacı bankalar birleşen dosyanın davacısı ... A.Ş.'den dava tarihi itibariyle bu miktarlarda (daha önce sağladıkları kredi nedeniyle) alacaklı konumdadırlar. Birleşen dosyanın davacısı ... bu kredi ile santralin kurulum çalışma v.b. ihtiyaçlarını giderdiği gibi birleşen dosyalardaki sigorta şirketleri ile yapılan sigorta sözleşmeleri uyarınca bu bankalar kendi kredi alacakları için santral için yapılan sigorta sözleşmesinde daini mürtehin sıfatını taşımaktadırlar.

Bankacı bilirkişiden rapor alınıp deliller toplandıktan sonra kusur hasar değerleme uzmanı makina mühendisi ..., elektrik mühendisi .. ve sigorta uzmanı ...'dan oluşan bilirkişi heyetinden 21/03/2024 tarihli rapor alınmıştır. Bu raporda bilirkişiler; "1- Davalı Sigorta Şirketlerine ... poliçesi ile sigortalı ve ... A. Ş.’ye ait ... Santralinde 30.03.2016 ve 14.12.2017 tarihlerinde meydana gelen hasarların Türbin arızlarından meydana geldiği ve 01.04.2020 tarihinde meydana gelen hasarın ise TRAFO PATLAMASI sonucu meydana geldiği,

2- Doğalgaz Elektrik Santralinin Trafosunda 01.04.2020 tarihinde meydanam gelen patlamanın davacı ... A. Ş.’nin işletim hatasından kaynaklanmadığı, davalı ...A. Ş.’nin eksik ve ayıplı hizmetinden kaynaklandığı, 3-Asıl davada;

a-30.03.2016 tarihinde meydana gelen hasar nedeniyle tespit edilen 995.769,00-EUR hasar bedelini davacı dain mürtehin bankaların: ... Sigorta A. Ş.den %23,75 oranınca 236.494,90 Euro ... Sigorta A. Ş.den %23,75 oranınca 236.494,90 Euro ... A. Ş.den %23,75 oranınca 236.494,90 Euro ... Sigorta A.Ş.den%23,75 oranınca 236.494,90 Euro... Sigorta A.Ş. den %5 oranınca 49.788,40 Euro olarak talep edebileceği, takdirin yüksek mahkemeye ait olduğu, sigorta şirketlerinin bu hasar yönünden 11.07.2016 tarihinde temerrüde düştüğü, b-14.12.2017 tarihinde meydana gelen hasar nedeniyle tespit edilen 1.305.098,28-USD hasar bedelinin sigorta şirketlerince prime mahsup edildiği, davacıların bu hasar yönünden talepte bulunamayacakları,c-01.04.2020 tarihinde meydana gelen hasar nedeniyle tespit edilen 2.515.055,00 USD hasar bedelini davacı dain mürtehin bankaların, ... A. Ş., ... Sigorta A. Ş., ... A. Ş. ve ...

Sigorta A. Ş.’nin ise poliçede yer alan % 25 hasar katılım oranlarınca; Her birinden ayrı ayrı 628.763,75 USD de olarak talep edebileceği, sigorta şirketlerinin bu hasar yönünden 15.11.2020 tarihinde temerrüde düştüğü,

4- Birleşen davada davacı ... A.Ş. ninde 01.04.2020 tarihli hasara ilişkin olarak sigorta şirketleri ve Grid Sollution firmasından 2.515.055,00 USD talep ettiği, ancak dain mürtehin bankaların davaya muvafakat vermedikleri, ve dain mürtehin bankaların bu hasar bedelini asıl davada talep ettikleri, Görüş ve kanaatlerine ulaşılmış olup; her türlü hukuki niteleme, takdir ve değerlendirme Yüce Mahkemeye ait olmak üzere işbu heyet raporumuzu saygılarımızla arz ederiz" demişlerdir.

Bu rapora göre 30/03/2026 tarihinde meydana gelen hasar miktarı 995.769,00-EURO, 14/12/2017 tarihindeki hasar miktarının 1.305.098,25-USD, 01/04/2020 tarihli hasar bedelinin ise 2.515.055,00-USD olduğu tespiti yapılmıştır.

Daha sonra mahkememizce sigorta uzmanı ...'ın yerine ... atanıp ayrıca borçlar mevzuatından kaynaklanan nitelikli hesaplamalar uzmanı ... heyete dahil edilerek 08/12/2025 tarihli ek rapor alınmıştır.

Bilirkişi ek raporunda kök rapora ek hukuki mali tespit ve değerlendirmeler yapılmıştır.

Daini mürtehin rehin alacaklısı anlamına gelir, yani sigorta yaptıran kişiye vermiş olduğu borç veya kredi nedeniyle sigorta tarafından ödenecek tazminattan öncelikli ödeme yapılacak olan kişi ve bu durumun poliçede belirtildiği hale denir. Dosyamızda (asıl dosyada) bulunan davacı bankalar davalı sigorta şirketlerinin dava konusu santral için yapılan sigorta poliçeleri için daini mürtehin konumundadırlar. Yani dava konusu santralin davalılarca sigortalanması nedeniyle hasar görmesi halinde, hasar bedelinin sigorta şirketlerince sigorta poliçesi gereği karşılanması halinde bu sigorta bedelinin öncelikli alacaklısı sigortalı ... A.Ş. olmayıp daini mürtehin olan davacı bankalardır. Sigorta poliçesi kapsamında kalmak ve davacı bankaların alacaklarını (aşmak kaydıyla) aşan hasar ödemesini sigortalı alabilir. Ancak bu kuralın istisnası var. Nitekim son ek raporda da izah edildiği gibi Yargıtay 17. H.D. ... Esas ... Karar sayılı içtihadında da izah edildiği üzere sigortalı malın tamir edilmiş ( onarılmış) olması halinde rehin hakkı sahibi banka için var olan teminatın korunduğu anlamına geldiğinden ve bu durum banka için var olan teminatın korunduğu anlamına geldiğinden ve bu durum banka için yeterli güvence oluşturduğundan, bankaların teminatında azalma meydana gelmeyeceğinden, bankaların (daini mürtehin sahipleri) bu tür bir durumda sigorta poliçesinden kaynaklı alacakları olmayacaktır. Aksi takdirde hem daini mürtehin konusu santral mevcutken sigorta ödemesi almaları mükkerer teminata yol açacak dolayısıyla sebepsiz zenginleşmeye neden olacaktır. Bu nedenlerle asıl dosyada davacı bankaların davalı sigorta şirketlerine karşı açtıkları davanın reddi yoluna gitmek gerekmiştir. Çünkü hasar gören santralin onarımını sigortalı ... A.Ş. yapmış olup, santralin onarılması nedeniyle daini mürtehin olan bankalar açısından teminat yerine gelmiş durumdadır.

Asıl dosyada 3 adet olaydan dolayı vakıa gösterilip dava açılırken birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında ise bu olaylardan sonuncusu olan 01/04/2020 tarihli hasara ilişkin olarak birleşen dosya davacısı ... A.Ş. tarafından yeni orijinal parçalar kullanılarak eski haline getirilmiş olup, eksik ve ayıplı hizmetten dolayı davalı ...A.Ş.'nin kusurlu olduğu tespiti yapılmıştır. Her nekadar bu olay için daini mürtehin olan bankalar muvafakat vermemiş iselerde ve de asıl dosyada bu olay nedeniyle sigorta şirketlerine karşı hasardan dolayı tazminat davası açmış islerde de yukarıda yaptığımız izah nedeniyle bankaların mükerrer teminat durumunun oluşmaması için hasar ödemesini karşılayıp santrali eski haline getiren ve de asıl dosyanın davacılarının teminatını eski haline getiren birleşen dosyada davacısının bankaların muvafakatı olmaksızın kusuru nedeniyle davalı... A.Ş. ve sigorta şirketlerine müracaat edip poliçeden kaynaklı tazminat talep etme hakkı vardır. Aksini savunmak mümkün değildir. Aksi durumda davacı bankaların (daini mertehin konusu olan) teminatları olan santralin eski hale getirilerek garantilerinin yerine gelmesine rağmen ayrıca sigorta poliçesinden kaynaklı tazminatları almaları halinde mükerrer teminattan kaynaklı sebepsiz zenginleşme durumları oluşacaktır. Tüm bu nedenlerle birleşen dosyada tazminat talep eden davacı ... A.Ş.'nin santralde oluşan zarar ve bu zararın onarılması için yaptığı onarım bedeli kadar tazminat talep etme hakkı vardır. Bu zarardan sorumluluk ise başta bu zarara kusuru ile neden olan birleşen dosyanın davalısı .... firması ile hasarı teminat altına alan diğer davalı sigorta şirketleri birlikte sorumludurlar. Bilirkişi raporlarında 01/04/2020 tarihli hasarın miktarının 2.574.648,00-USD olduğu ve kadri maruf olduğu rapor edilmiştir. Davacı ise bu miktarın altında olan 2.515.055,00-USD'yi zarar tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte talep etmiştir. Taleple bağlılık ilkesi gereği bu miktardan fazlasına hükmedilemez. Sigorta şirketlerinden ise 1.515.055,00-USD talep etmiştir. Taleple bağlılık ilkesi gereği bu şekilde karar verilmiştir.

01/04/2020 tarihli hasara ilişkin sigorta poliçesi incelendiğinde fiziksel hasarlara karşı 660.000.000,00-USD olduğu dolayısıyla tüm sigorta şirketleri yönünden (%25'er katılım oranı) oluşan zararın sigorta poliçe limitlerinin altında kaldığı anlaşılmıştır. Bu nedenlerle birleşen davanın kabulü yoluna gidilmiştir. Ancak kusuruyla hasara neden olan davalı ... yönünden faize olay tarihinden itibaren karar verilirken sigorta şirketleri için temerrüt tarihi olan 15/06/2020 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekir. (hasar 03/04/2020'de sigorta şirketine ihbar edilmiş olup 45 gün sonunda temerrüt oluştuğundan).

Yine 21/03/2024 tarihli kök raporda alınan trafoda meydana gelen patlamadan davacı yanın işletim hatasından değilde davalı ... A.Ş.'nin eksik ve ayıplı hizmetinden kaynaklandığına ilişkin yeterli ve bilimsel analiz raporu mahkememizce hükme esas alınmış bu davalının yeni rapor talebi kabul görmemiştir.

Davacının davalı ... A.Ş. ve sigorta şirketlerinden (birleşen dava yönünden) 2.574.648,00-USD talep etme hakkı varken davalı ... A.Ş.'den 2.515.055,00-USD, davalı sigorta şirketlerinden ise 1.515.055,00-USD talep etmesi nedeniyle taleple bağlılık ilkesi gereği sadece talep edilen miktarda hükmedilirken, dava konusunun TL olmayıp USD olması nedeniyle ve sözleşmede daha fazla miktar belirlenmemesi nedeniyle davalı ... A.Ş. için olay tarihinden diğer davalı sigorta şirketleri içinse temerrüt tarihinden itibaren işlemek üzere 3095 sayılı yasa 4-a maddesi gereğince faize hükmedilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler;

1-Asıl dosyada davacılar ... Bankası A.Ş., ... Bankası A.Ş., ... Bankası ..., ... Bankası A.Ş.'nin davalılar ... Şirketi, ... Sigorta A.Ş., ... Sigorta A.Ş., ... A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş.'ye karşı açtığı tazminat davasının REDDİNE,

2-Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyada davacı ... A.Ş.'nin davalılar ... A.Ş., ... Şirketi, ... Sigorta A.Ş., ... A.Ş. (Eski ünvanı ... Sigorta A.Ş.), ... Sigorta A.Ş.'ye karşı açtığı tazminat davasının Kabulü ile, 2.515.055,00-USD'nin (davalı sigorta şirketleri içinse bu miktarın 1.515.055,00-USD sorumlu olacak şekilde) davalılardan zarar tarihi olan 01/04/2020 tarihinden (sigorta şirketleri açısından ise temerrüt tarihi olan 15/06/2020 tarihinden) itibaren 3095 sayılı yasa 4-a maddesi uyarınca işleyecek faiziyle birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,

3-Davalı sigorta şirketleri vekilinin ihbar talebinin karar kesinleşmeksizin ... isimli firmaya tebliğine,

4-Asıl davada;

a)492 sayılı Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcının başlangıçta yatırılan 3.415,50-TL peşin harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 3.268,00 TL harcın kararın kesinleşmesini müteakip talep halinde davacılara iadesine,

b)Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,

c)-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,

d)-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

e)Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.640,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6183 sayılı Kanuna göre davacılardan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

5-Birleşen davada;

a)492 sayılı Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 2.822.214,53-TL maktu karar ve ilam harcından başlangıçta yatırılan 705.553,64-TL peşin harcın mahsubu ile eksik 2.116.660,89-TL harcın davalılardan sorumlulukları oranında alınarak hazineye irat kaydına,

b)Davacı ... Şirketi tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 705.553,64-TL harcın davalılardan alınarak davacı ... Şirketi'ne verilmesine,

c)Davacı ... Şirketi dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 1.469.148,08-TL vekalet ücretinin davalılardan sorumlulukları oranında tahsili ile davacı ... Şirketi verilmesine,

d)Davacı ... Şirketi tarafından yargılama nedeniyle yapılan 1.060,00-TL posta ve tebligat gideri ile 83.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 84.060,00-TL yargılama giderinin davalılardan sorumlulukları oranında alınarak davacı ... Şirketi'ne verilmesine,

6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,

7-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.640,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6183 sayılı Kanuna göre davalılardan sorumlulukları oranında tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

Dair, asıl davada davacılar vekili, birleşen davada davacı vekili, davalı Grid vekili ve davalı sigortalar vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 26/03/2026

Başkan Üye Üye Katip