Kadastro ve mera kanunları kapsamında Hazine ile Orman İdaresi arasındaki mera-orman vasfı tescili davasında Yargıtaydan eksik inceleme nedeniyle bozma kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, Orman İdaresi ile Hazine arasındaki mera ve orman vasfı tespiti davasında ilk derece mahkemesinin kısmi kabul kararının Yargıtay tarafından bozulmasına ilişkindir. Yargıtay, bozma gerekçesi olarak, ilk derece mahkemesinin araştırma ve incelemelerinin yetersizliğini, orman kadastrosu ve 2/B madde uygulama tutanakları, orijinal renkli orman tahdit haritaları, os noktaları tespiti, orman tahdidinde kullanılan hava fotoğrafları, çekişmeli ve komşu taşınmazlara ilişkin kadastro tespit tutanakları, tapu kayıtları ve ilgili mahkeme kararları gibi hayati delillerin eksiksiz temin edilip uygulanmamasını göstermiştir. Ayrıca, benzer nitelikteki davaların araştırılmadığı ve 693 parselin geçmişine dair tapu kayıtlarının yeterince incelenmediği de belirtilerek, eksikliklerin giderilmesi için dosyanın yeniden incelenmesi gerektiği vurgulanmıştır.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/32 E., 2021/67 K. İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA1. ... ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında 1978-1979 yıllarında yapılan kadastro sırasında, 693, 698, 979, 1329, 1330, 13 31... parsel sayılı taşınmazlar, mera olarak tespit ve özel siciline kaydedilmiş, 693 sayılı parselin özel sicil kaydı ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2005/369 Esas ve 2006/311 Karar sayılı kararına istinaden silinmiş ve taşınmazın 02.04.2009 tarihli ve ... yevmiye numaralı işlem ile 9.400 m² olarak orman vasfıyla Hazine adına tescili yapılmış, yörede yapılan 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 22/2-a uygulama çalışmaları sonunda dava konusu taşınmaz 7.856,15 m² yüzölçümü ile aynı nitelikte tesbit görerek 1 82... parsel sayısını almış, 25.03.2015 tarihli ve ... yevmiye numaralı işlem ile tapuya tescili yapılmıştır. Daha sonra 4342 sayılı Mera Kanunu'na (4342 sayılı Kanun) göre çalışma yapan mera tesbit komisyonunca ilgili parseller mera olarak tesbit ve tahdit edilerek tahsis edilmiştir. 2. Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde; ... ilçesi ... köyü 1382 parsel sayılı taşınmazın mera tesbit komisyonu tarafından mera olarak tesbit ve tahsis edildiğini, taşınmazın kesinleşen tahdit sınırları içinde kaldığını ileri sürerek, mera tesbit komisyonu tarafından yapılan tesbit ve tahsisin iptali ile taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tapuya tescilini talep etmiş, Orman İdaresinin ... ilçesi ... köyü 678, 693, 979, 1329, 13 30... parsel sayılı taşınmazlar hakkında aynı nitelikte açtığı davalar, eldeki dava dosyası ile fiilî ve hukukî irtibatları nedeniyle birleştirilmiştir. II. CEVAPDavalı Hazine vekili beyanlarında, davanın reddini savunmuştur.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 29.03.2013 tarihli ve 2009/508 Esas, 2013/99 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile fen bilirkişisi ... ile orman bilirkişisi orman mühendisi ...'ün düzenlemiş oldukları 17.08.2012 tarihli bilirkişi raporundaki krokide; dava konusu 1382 parsel sayılı taşınmazın (C) harfi ile işaretli 144,00 m² ve (D) harfi ile işaretli 2.142,00 m²lik kısmının, 1331 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile işaretli 1.683,00 m²lik kısmının, 1329 parsel sayılı taşınmazın (E) harfi ile işaretli 275,00 m²lik kısmının, 1330 parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile işaretli 517,08 m²lik kısmının, 979 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile işaretli 207.666,00 m²lik kısmının, 698 parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile işaretli 12.095,00 m²lik kısmının, 693 parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile işaretli 728,00 m², (C) harfi ile işaretli 2.043,00 m²lik kısım ile (D) harfi ile işaretli 108,00 m²lik kısmının dava konusu taşınmazlardan ifraz edilerek orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ... İdaresi vekili temyiz isteminde bulunması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 01.10.2018 tarihli ve 2018/2403 Esas, 2018/6083 Karar sayılı ilamıyla; "İlk Derece Mahkemesince yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. İlk Derece Mahkemesince, orman kadastrosu ve 2/B madde uygulama çalışma tutanakları ile dava konusu taşınmazları ilgilendirir OS noktalarını gösterir orijinal renkli orman tahdit haritaları eksiksiz olarak dosyaya getirtilmemiş, keşifte ... noktaları belirlenmemiş, belirlenmiş ise de bu husus keşif tutanağına yansıtılmamış, yine orman tahdidinde kullanılan hava fotoğrafları getirtilip uygulanmamış, çekişmeli taşınmazlara komşu taşınmazların kadastro tespit tutanak örnekleri ile kadastro sonucu oluşan tapu kayıtlarının ve varsa dayanak tapu ve vergi kayıtları ile davalı iseler dava dosyalarının suretleri, tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise ilgili mahkeme hükümleri getirilmemiş, dava konusu taşınmaza komşu taşınmazlara ilişkin Orman İdaresi tarafından açılan benzer nitelikte dava olup olmadığı araştırılmamış, dava konusu 693 parsel sayılı taşınmazın tapu müdürlüğünün 15.09.2009 tarihli yazısında hükmen orman olduğu bildirilmiş iken taşınmazın son halini gösterir ilk oluşumundan itibaren tedavüllü tapu kaydı getirilmemiştir. Eksikliklerin giderilmesi için dosya 27.02.2017 günlü iade kararı ile Mahkemeye iade edilmiş, dava konusu 693 sayılı parselin özel sicil kaydının ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2005/369 Esas, 2006/311 Karar sayılı kararına istinaden silindiği, taşınmazın 02.04.20 ... yevmiye numaralı işlem ile 9.400 m² olarak orman vasfıyla Hazine adına tescil edildiği, yörede yapılan 3402 sayılı Kanun'un 22/2-a uygulama çalışmaları sonunda çekişmeli taşınmazın 7.856,15 m² yüzölçümü ile aynı nitelikte tesbit görerek 1 82... parsel sayısını aldığı, 25.03.2015 tarihli ve ... yevmiye numaralı işlem ile tapuya tescil edildiği görülmüş, taşınmazı ilgilendiren orman çalışma evraklarına ilişkin eksiklik ise giderilememiştir. Yukarıda verilen bilgilerden anlaşılacağı üzere, çekişmeli 693 sayılı parsele ilişkin daha önce yargılama yapıldığı ve taşınmazın hükmen orman vasfıyla tescil edildiği, eldeki dosya kapsamında İlk Derece Mahkemesince yapılan keşif ve yargılama esnasında ise bahsi geçen dava dosyası ve alınan bilirkişi raporlarının nazara alınmadığı, kesin hükmün tartışılmadığı görülmüştür. Davacı ... İdaresi, taşınmazın kesinleşmiş tahdit sınırları içinde kaldığı iddiasıyla dava açtığına göre taşınmazların tahdit haritasındaki konumunun tespit edilmesi gerekli olup dosya kapsamına çalışma evrakları ve tahdit haritaları eksiksiz olarak getirilmediğinden hükme esas raporun içeriği denetlenememektedir. Denetime elverişsiz bilirkişi raporlarına ve eksik incelemeye dayanılarak hüküm kurulamaz." gerekçeleriyle İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.2. İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabulüne, fen bilirkişisi ... ile orman bilirkişilerinin düzenlemiş oldukları 31.08.2020 tarihli bilirkişi raporundaki krokide; dava konusu 1 61... parsel (eski 1382 parsel) sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 1.987,61m²lik kısımının, (C) harfi ile gösterilen 157,40 m²lik ve (D) harfi ile gösterilen 1.345,18 m²lik kısmı olmak üzere toplam 3.490,19 m²lik kısmının, 1 63... parsel (eski 1331 parsel) sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 1.596,23 m²lik kısmının, 1 62... parsel (eski 1329 parsel) sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 49,59 m²lik kısmının, (C) harfi ile gösterilen 42,03 m²lik kısmının, (D) harfi ile gösterilen 52,99 m²lik kısmının, (E) harfi ile gösterilen 326,01 m²lik kısmının, (F) harfi ile gösterilen 73,79 m²lik kısmının, (G) harfi ile gösterilen 112,08 m²lik kısmının, (H) harfi ile gösterilen 457,74 m²lik kısmının, (A.2) harfi ile gösterilen 10.232,67 m²lik kısmının, (A.3) harfi ile gösterilen, 329,87 m²lik kısmının (A.4) harfi ile gösterilen 859,62 m²lik kısmı olmak üzere toplam 12.536,39 m²lik kısmının, 1 63... parsel (eski 1330 parsel) sayılı taşınmazın (B) harfi ile işaretli 437,53 m²lik kısmının, (A.2) harfi ile gösterilen 2.119,81 m²lik kısmı olmak üzere toplam 2.557,34 m²lik kısmının, 1 04... parsel (eski 979 parsel) sayılı taşınmazın (C) harfi ile gösterilen 190.688,55 m²lik kısmının, 1 82... parsel (eski 698) sayılı taşınmazın (B1) harfi ile gösterilen 3.957,21 m²lik kısmının, (B.2) harfi ile gösterilen 8.447,62 m²lik kısmı olmak üzere toplam 12.404,83 m²lik kısmının, 1 82... parsel (eski 693 parsel) sayılı taşınmazın 7.856,15 m²lik taşınmazın tamamının mera olarak tahsisine ilişkin kararının iptaline, dava konusu taşınmazlardan ifraz edilerek orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA.Temyiz SebepleriDavalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlar kadim mera niteliğinde olmasına rağmen nitelik ve toprak yapısı irdelenmeden bilimsel özellik taşımayan bilirkişi raporlarına göre orman sayılan yerlerden sayıldığı ve taşınmazların mera olarak hukuki varlıklarının korunmasına kamu yararı bakımından daha üstün bir ihtiyacı karşıladığı, ayrıca meraların tahsis işlemleri il mera komisyonu kararıyla gerçekleştirildiğinden bu davalarda tescil yönünde hüküm kurulmaması gerektiğini beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, 4342 sayılı Kanun'a göre mera tespit komisyonunca yapılan mera tespit, tahdit ve tahsis kararının iptali ve orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tescili istemine ilişkindir. 1. Davalı Hazine vekilinin, 1 63... (eski 1331 parsel) numaralı ve 1 04... parsel (eski 979 parsel) parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3. maddesinin 2. fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi ile 439. maddesinin 2. fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.2-a. Davalı Hazine vekilinin 1 61... parsel (eski 1382 parsel) numaralı taşınmazın (B), (C), 1 62... parsel (eski 1329 parsel) numaralı taşınmazın (B), (C), (D), (E), (F), (G), (H), 1 63... parsel (eski 1330 parsel) numaralı taşınmazın (B) ve 1 82... parsel (eski 698 parsel) numaralı taşınmazın (B.2) harfi ile gösterilen kısımlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozma ilamına uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin 2. fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi ile 439. maddesinin 2. fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar, usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, söz konusu taşınmaz bölümlerine ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-b. Davalı Hazine vekilinin 1 82... parsel (eski 693 parsel) numaralı taşınmazın tamamına, 1 61... parsel (eski 1382 parsel) numaralı taşınmazın (D), 1 62... parsel (eski 1329 parsel) numaralı taşınmazın (A.2), (A.3), (A.4), 1 63... parsel (eski 1330 parsel) numaralı taşınmazın (A.2) ve 1 82... parsel (eski 698 parsel) numaralı taşınmazın (B.1) harfi ile gösterilen kısımlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; dava konusu taşınmazların bulunduğu yerde yapılan 2/B çalışmasının 19.02.2009 tarihinde kesinleşmesinden sonra eldeki davanın açıldığı, davacı ... İdaresinin dava dilekçesinde kesinleşmiş tahdide dayalı olarak mera tahsis komisyonu çalışmalarının iptali isteminde bulunduğu ve aşamalardaki beyan ve dilekçelerinde açıkça 2/B işlemini de dava ettiği yönünde talebi bulunmadığına göre dava konusu taşınmazların 2/B ile orman dışına çıkarılan kısımlar yönünden açılmış bir dava olmadığı ve davanın kesinleşmiş tahdide dayalı olarak açıldığı anlaşıldığından bu kısımlara yönelik davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kabul kararı verilmesi doğru görülmemiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle; 1 63... (eski 1331 parsel) ve 1 04... parsel (eski 979 parsel) sayılı taşınmazlar yönünden temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,2. (2.a) numaralı bentte açıklanan nedenlerle; davalı Hazine vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,3. (2.b) numaralı bentte açıklanan nedenlerle; davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden 1 82... parsel (eski 693 parsel), 1 61... parsel (eski 1382 parsel) numaralı taşınmazın (D), 1 62... parsel (eski 1329 parsel) numaralı taşınmazın (A.2), (A.3), (A.4), 1 63... parsel (eski 1330 parsel) numaralı taşınmazın (A.2) ve 1 82... parsel (eski 698 parsel) numaralı taşınmazın (B.1) harfi ile gösterilen kısımları yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,22.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.