Londrada verilen çarterparti kaynaklı yabancı hakem kararının New York Konvansiyonu uyarınca Türkiyede tenfizi davasında tahkim şartı ve mücbir sebep savunmalarının temyiz incelemesi.
Özet: Dava, 16.09.2019 tarihli çarterparti ile kiralanan geminin seferinin davalı kiralayan tarafından iptal edilmesi üzerine davacı gemi sahibi tarafından Londrada başlatılan tahkim sonucunda verilen 27.08.2020 tarihli yabancı hakem kararının tenfizini konu almaktadır; davalı kiralayan tahkim şartının geçersizliğini ve mücbir sebep olarak yüklere kolluk kuvvetlerince el konulmasını ileri sürse de, ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi New York Konvansiyonu kapsamında hakem kararının kamu düzenine aykırı olmadığını ve tenfizine engel teşkil etmediğini belirterek tenfiz talebini kabul etmiş, davalı vekili ise bu kararı temyiz etmiştir.
11. Hukuk Dairesi         2025/3148 E.  ,  2026/923 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1523 Esas, 2025/583 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2020/398 E., 2022/264 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ile müvekkili arasında yapılan 16.09.2019 tarihli çarterparti ile ... adlı geminin 18000 mt fame cinsi yükün ...-Türkiye'den Barsetona-İspanya'ya taşınması için davalıya kiralandığını, geminin 19.09.2019 tarihinde ... limanında hazır edilmesine rağmen davalının 20.09.2019 tarihinde seferin iptal edildiğini bildirdiğini, çarterparti koşullarını belirleyen bağlantı özetinin ek maddelerinde ve çarterpartide atıf yapılan Asbatankvoy çarterpartinin 11. ve 24. maddelerinde İngiliz hukukunun uygulanacağının ve Londra'da tahkime gidileceğinin belirtildiğini, müvekkilinin çarterpartideki tahkim klozu uyarınca Londra'da tahkime gittiğini, hakemin kararını 27.08.2020 tarihinde verdiğini ileri sürerek Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizine İlişkin 1958 New York Konvansiyonu uyarınca Londra'da verilen 27.08.2020 tarihli Hakem Kararının tenfizine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu talep tenfiz istemine ilişkin olduğundan deniz ticaretine ilişkin bir ihtilaftan söz edilemeyeceğini, taraflar arasında imzalanan bir taşıma sözleşmesinde tahkim şartı bulunmadığını, müvekkil şirketin yetkili temsilcileri arasında bağlantı özetini kabul ettiği ileri sürülen ...sminde bir kişinin yer almadığını, bu kişinin şirketi temsil ve ilzam yetkisinin bulunmadığını, bu nedenle tahkim şartının geçersiz olduğunu, yükün ...'daki üretim tesislerinden yüklemenin yapılacağı ... Limanına kamyonlarla taşımaya başlandığını, kolluk kuvvetlerinin ürünün "Fame" değil "biodizel" olduğu şüphesi ile takibat başlattıklarını, kamyonlarda taşınan yüklere ve üretim tesisinde bulunan tüm "Fame" kimyasal maddelerine ... 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 2019/2213 Değişik İş sayılı kararı ile 20.09.2019 tarihinde el konulması kararı verildiğini,... gemisinin 19.09.2019 tarihinde ... Limanına geldiğini ancak müvekkilinin taşınması planlanan müşahhas yüklere mahkeme tarafından el konulduğunu, mücbir sebep nedeniyle geminin yüklenemeyeceğini gemi sahibine bildirdiklerini, müvekkili şirketin sözleşmenin yerine getirilmemesinde kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında yapılan 16.09.2019 tarihli çarterparti ile ... isimli geminin 18000 mt Fame cinsi yükün ...- Türkiye'den Barsetona-İspanya'ya taşınması için davalıya kiralandığı, davacının gemi bağlama özeti ve çarter partideki tahkim şartına dayanarak ölü navlun bedelinin tahsili için Londra'da tahkime başvurduğu,... ... ve ...'dan oluşan hakem heyetinin uyuşmazlığın esasına ilişkin olarak 27.08.2020 tarihinde karar verdiği, İngiltere ve Türkiye'nin Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Hakkında New York Konvansiyonu'na taraf olması ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'da milletlerarası antlaşmaların saklı tutulması nedeniyle Londra'da verilen Hakem kararlarının Türkiye'de tenfizi koşullarının New York Konvansiyonu hükümlerene göre değerlendirileceği, İngiltere ile Türkiye'nin New York Konvansiyonu'na taraf olmaları sebebiyle iki devlet arasında, hakem kararlarının tenfizi konusunda mütekabiliyetin bulunduğu, hakem kararı çarter partiden doğan navlun alacağına ilişkin olduğundan uyuşmazlığın Türk hukukuna göre tahkime elverişli olduğu, davacı tarafın New York Kanvansiyonu'nun IV. maddesinde anılan belgeleri dosyaya ibraz ettiği, hakem kararında Türk kamu düzenine aykırılık görülmediği, New York Konvansiyonu hükümlerine göre tenfizine engel bir durum bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 27.08.2020 tarihli hakem kararının tenfizine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, yabancı Hakem Heyeti kararının tenfizi talebine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 11.02.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.