İş müfettişinin haksız soruşturma ve disiplin işlemleri iddiasıyla açtığı maddi manevi tazminat davasının ilk derece mahkemesince reddi kararına yönelik temyiz incelemesi.
Özet: Davacı, hakkında davalılarca yapılan yasaya aykırı soruşturma ve lehe delillerin toplanmaması sonucunda haksız yere müfettişlikten alınma ve aylıktan kesme cezası gibi disiplin işlemleri uygulandığını, kendisine komplo kurulduğunu ve iftira atıldığını, davalıların kötü niyetli tutumlarıyla idareyi yanılttığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat talep etmiş; davalılar ise savunmalarında, davanın idari yargının görev alanına girdiğini, davacı hakkındaki idari işlemlerin idari yargı tarafından hukuka uygun bulunarak kesinleştiğini, müfettiş raporlarının bağlayıcı olmadığını ve kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini belirtmişlerdir; ilk derece mahkemesi ise bir davalı yönünden yargı yolu, diğerleri yönünden pasif husumet yokluğu gerekçesiyle davayı reddetmiş, bu karar davacı tarafından istinaf edilmiştir.
4. Hukuk Dairesi         2024/3947 E.  ,  2025/16920 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2248 E., 2024/445 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 27. Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİH : 01.03.2022
SAYISI : 2018/315 E., 2022/92 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde; davalılar ... ve ... tarafından hakkında yasaya aykırı olarak soruşturma yapıldığını ve soruşturma sırasında lehine olan delillerin toplanmadığını ve değerlendirilmediğini, diğer davalı ... tarafından düzenlenen yazıyla tarafına isnat olunan suçların sübut bulmuş gibi lanse edildiğini ve bu nedenle hakkında müfettişlikten alma ve aylıktan kesme cezasının uygulandığını, göreve gönderildiği yerde kendisine komplo uygulandığını ve iftiralar atıldığını, idarenin yanında olması gerekirken olmadığını, kendisine atılan iftiralar ve kurulan komploların saklanmasıyla ve kötüniyetli tutum ve davranışlar suretiyle davalılarca makamın yanıltıldığını, Ankara 15. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/513 Esas sayılı dosyasında yargılamaya konu ve kendisine yapılan eylemlerin bilinçli olarak gizlendiğini beyanla belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla 30.000,00 TL maddi tazminatın ve 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, davacı ... ... tarafından Antalya 1. İdare Mahkemesinin 2011/153 Esas sayılı dosyası ile iş müfettişi olan davacının başka bir göreve atanmak üzere görevden alınmasına
ilişkin işlemin iptali talebiyle açılan davada, davanın reddine karar verildiği, davacı
tarafından söz konusu kararın temyizi üzerine kararın bozulduğu, müvekkilince
yapılan karar düzeltme talebine istinaden Danıştay 2. Dairesinin 2015/5939 Esas ve 2016/2064 Karar
sayılı kararı ile temyiz isteminin reddi ile anılan kararın iş müfettişi olan davacının başka bir
göreve atanmak üzere görevden alınmasına ilişkin işlemin hukuka uygun bulunarak onanmasına karar verildiğini, yine davacıya aylıktan kesme cezasının uygulanmasına karar verildiğini ancak bu işlemin davacının açmış olduğu dava sonucunda iptaline karar verilmiş olmakla davacıya kınama cezasının uygulandığını ve kesilen aylık tutarının kendisine iade edildiğini, kınama disiplin cezasının yargı denetiminden geçerek kesinleştiğini, müvekkilinin mahkeme kararını uyguladığını ve davacının maddi bir zararının olmadığını
belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde; kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, hazırlanan disiplin soruşturma raporunu nihai değerlendirme yetkisinin, soruşturma yetkisinin kaynağı olan Bakan'a ait olduğunu, raporlarında davacının diğer memurluklarına nakledilmesine ilişkin bir ifade olmadığını, müfettişliğin sadece bir tespit yapmış olduğunu, hazırlanan raporun çok yönlü bir araştırma ve inceleme sonucunda düzenlendiğini ve davacının lehine olan hususlara yer verildiğini ve lehine değerlendirmeler de yapıldığını, davacı
hakkında idarece yapılan işlemlerin, açılan davalar sonucunda mahkemelerce hukuka uygun bulunduğu, dolayısıyla davacının kendisine tazminat ödenmesini gerektirecek haklı bir sebebinin bulunmadığını
belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ...vekili cevap dilekçesinde; kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, müfettişlerin, bütün kanunlarada icra makamı ve icra birimi olarak değil, danışma ve
denetim birimi olarak düzenlendiğini, idarenin ve Bakanlıkların kuruluş kanunları uyarınca müfettişlerin icrai ve idari işlem ve karar görev ve yetkilerinin olmadığını, müfettişlerce düzenlenen raporların da kanaat ve görüşten öte hukuki bir sonucu olmadığını, tanzim olunan raporların ilgili amir ve birimleri bağlamadığını
belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... miraçıları cevap dilekçesinde; kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, davacı hakkında yapılan soruşturma ve soruşturma sonrasında idarece yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığını, davacı hakkında yapılan idari işlemlerin idari yargı yerlerince de hukuka uygun bulunduğunu, davacının tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini
belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 01.03.2022 tarihli, 2018/315 Esas, 2022/92 Karar sayılı kararıyla; davalı ... yönünden davanın yargı yolu nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı temyiz dilekçesinde; kamu görevlisinin kişisel kusurları nedeniyle bizzat kendilerine karşı dava açılabileceğini, Bölge Adliye Mahkemesi kararının, aynı Daire tarafından 2022/1218 Esas sayılı dosya üzerinden verilen karar ile çeliştiğini, jandarma görevlisinin kaymakam imzası temini suretiyle evrakı oluşturması kişisel kusur iken, bu evrakın aynen iştirak ile kullanılmasının görev kusuru olmayacağını ve kişisel kusur olacağını, davalıların hakkında iftira olan ihbar evrakını doğru olmadıklarını bildiği halde kullandıklarını, tarafına atılan iftiralara ve kurulan komplolara konu eylemler delil dayanağı gösterilmeksizin davalılarca, tarafınca işlenmiş gibi gösterildiğini, davalıların eylemlerinin göreviyle bir ilgisinin bulunmadığını ve bu nedenle pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, Ankara 27.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/315 Esas sayılı dosyada dava konuları hakkında kişisel kusura dayanıldığından dava açılabileceğine karar verildiğini ve bu durumun müvekkili lehine usulü kazanılmış hak teşkil ettiğini ve buna aykırı karar verilemeyeceğini, davalı ...'in kendiliğinden görev ve yetki olmaksızın suç teşkil eden eylemleri görev kisvesinde gerçekleştirdiğini, işlediği suçları ve kendisine atılan iftiraları gerçekmiş gibi lanse ettiğini, davalılar ... ve ...'ın yetkisiz ve görevsiz olarak rapor düzenlediklerini, raporun gerçeklerden uzak olduğunu ve davalıların kendisine hakaret ve iftirada bulunduklarını, İlk Derece Mahkemesi hakiminin taraflı olduğunu, hakimin reddi isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiğini, davalıların eylemlerinin görev ile ilgili olmaması nedeniyle davanın adli yargıda görülmesi gerektiğini, davalı ... vekili lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ve maddi tazminat ve manevi tazminat davası yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, temyize konu kararın gerekçeden yoksun olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; davalıların haksız fiilleri sonucunda davacının maddi ve manevi zarara uğramış olması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına ve kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacının yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.