Konya Asliye Ticaret Mahkemesi, keşideci tarafından açılan iddia edilen kayıp çeklerin iptali davasını aktif husumet eksikliği gerekçesiyle reddetti.
Özet: Keşideci sıfatıyla dava açan bir şirketin, bilgisi ve rızası dışında üçüncü kişilerin eline geçtiğini iddia ettiği, toplamda 31.500.000 TL bedelli yedi adet çekin ödeme yasağı ve iptali talebiyle açtığı dava, mahkeme tarafından çek iptali davasının kanun ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre ancak çekin hamili tarafından açılabileceği, keşidecinin aktif dava ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARAR YAZIM TARİHİ :
Mahkememizde görülmekte olan davanın dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda,
HEYETİMİZCE GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekili 13/01/2026 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin keşidecisi olduğu;
31/12/2025 keşide tarihli, ... çek numaralı, 4.500.000,00TL bedelli,
31/01/2026 keşide tarihli, ... çek numaralı, 4.500.000,00TL bedelli,
28/02/2026 keşide tarihli, ... çek numaralı, 4.500.000,00TL bedelli,
31/03/2026 keşide tarihli, ... çek numaralı, 4.500.000,00TL bedelli,
31/04/2026 keşide tarihli, ... çek numaralı, 4.500.000,00TL bedelli,
31/05/2026 keşide tarihli, ... çek numaralı, 4.500.000,00TL bedelli,
31/06/2026 keşide tarihli, ... çek numaralı, 4.500.000,00TL bedelli çeklerin müvekkilinin bilgisi ve rızası dışında birilerinin eline geçtiğinin günü gelen çekin bankaya ibraz ile öğrenildiğini, çeklerin müvekkili şirket tarafından ... Ltd. Şti.'ne kesilmiş gibi gösterildiğini daha sonra kim olduklarını bilmedikleri cirantalar tarafından bankaya ibraz edildiğini, cirantalar hakkında bankadan bilgi alamadıklarını, çeklerdeki imzaların müvekkili şirket yetkililerine ait olmadığını, ... şirketi yetkilileri ile yapılan görüşmelerde de çeklerden haberdar olmadıklarını, varsa ciro kısmındaki imzalarında kendilerine ait olmadığının bildirildiğini, ilgili kişiler hakkında suç duyurusunda bulunduklarını, günü gelen çekin bankaya ibrazı ile durumun anlaşıldığını, diğer çeklerinde vadelerinin yakın tarih olup vade tarihlerinde aynı durumla karşı karşıya kalacaklarını, bu durumun da müvekkili sıkıntıya düşüreceğini beyanla öncelikle çekler hakkında ödeme yasağı konulmasına çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ, DEĞERLENDİRİLME VE GEREKÇE :
Dava, zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 18/10/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;
"Zayi nedeniyle senet ve çek iptali davası TTK 651, 652 ve 757 maddeleri ve (6102 Sayılı) 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Kanun'un 757 ve devamı maddeleri gereğince ancak hamil tarafından açılması gerektiği Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin 18/04/2016 tarih ... Esas ... Karar ve 21/03/2016 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamlarında da bu hususun belirtildiği, bu nedenle ilk derece mahkemesince keşideci tarafından açılan davanın davacının aktif dava ehliyeti bulunmaması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından davacının istinaf başvuru talebinin bu nedenle kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak HMK'nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.
Dava konusu olan çeklerin keşidecisinin davacı olduğu yukarıda yer verilen Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 18/10/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında açıkça ifade edildiği üzere çek iptali davalarını açma hakkının çek üzerinde hak sahibi olan hamile ait olduğu, keşidecinin zayi nedeni ile iptal davası açma yetkisi olmadığı anlaşılmakla davacının aktif dava ehliyetinin bulunmaması sebebiyle davasının reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN AKTİF HUSUMET EKSİKLİĞİNDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına,
4-Karar tebliği için gereken masraflar dahil hükmün kesinleşmesine kadar yapılan tüm masraflardan sonra taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde re'sen ilgili tarafa iadesine,
5-İş bu davanın basit usule tabi olması sebebiyle 6100 sayılı HMK'nun 321/2. maddesi gereğince gerekçeli kararın herhangi bir talep aranmaksızın, re'sen dava taraflarına tebliğine, (Yargıtay HGK. ... E., ... K.,Ankara BAM . H.D. ... E. ... K., Konya BAM .HD. ... E, Adana BAM . HD ... E, İstanbul BAM . HD. ... E , Ankara BAM .HD ... E ... K)
Dair; tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince (2) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu karar verildi.14/01/2026
Başkan Üye Üye Katip