Trafik Kazasında Alkollü ve Kusurlu Sürücü Nedeniyle Oluşan Araç Hasarı, Değer Kaybı ve Araç Mahrumiyeti Tazminatı Talepli Şirkete Karşı Açılan Alacak Davası Kararı.
Özet: Bu dava, alkollü ve kaza tespit tutanağı ile bilirkişi raporuna göre %100 kusurlu olduğu sabit olan davalı şoförünün mesai saatleri dışında neden olduğu trafik kazası sonucu davacının aracında oluşan hasara bağlı olarak talep ettiği değer kaybı ve iki aylık araç mahrumiyet bedelinin tahsilini konu almakta olup, davalı şirket şoförün kişisel sorumluluğunu, sigortanın alkol nedeniyle ödeme yapmadığını ve davacının onarım masraflarını zaten kendilerinin karşıladığını savunarak bu ek taleplerin reddini istemiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/33 KARAR NO : 2026/296DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)DAVA TARİHİ : 11/01/2025KARAR TARİHİ : 26/03/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 07/08/2024 tarihinde sürücü ... idaresindeki ----plakalı aracı ile ----- Caddesi üzerinde seyir halinde iken aracının ön kısımları ile müvekkiline ait ------ plakalı aracın arka kısımlarına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, KTT na göre karşı taraf sürücünün %100 kusurlu olduğunu, ayrıca davalı şirkete ait araç 1.01 promil alkollü olduğunun tespit edilmiş olduğu, kaza nedeni ile müvekkili aracında KDV dahil 214.485,64 TL hasar meydana gelmiş olduğunu, ve aracın değer kaybetmiş olduğunu, ayrıca aracın 2 ay serviste kalmış olduğundan araç mahrumiyeti oluşmuş olduğunu, bu vs. nedenler ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL araç mahrumiyet tazminatı /İkame araç bedeli, 100,00 TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte tahsili talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi özetle: Müvekkilin kazada kusurunun bulunmadığını, karşı tarafın kusurlu olduğunu, sorumluluğunun ... ya ait olduğunu, ... nun müvekkili şirketinde üretim işçisi olarak çalıştığını, ve ------- plaka sayılı aracın kendisine zimmetlenmiş olduğunu, kazanın mesai saati dışında alkollü iken meydana gelmiş olduğunu, ... nun kusurlu olduğunun KTT belirtilmiş olduğunu, söz konusu personelin 07.08.2024 tarihinde sözleşmesinin fesh edilmesine fırsat vermeden istifa etmiş olduğunu, müvekkili aracının onarım maliyetinin 97.980,00 TL olduğunu, bu kapsamda söz konusu personele dava açılmış olduğunu ve dosyanın derbest olduğunu, kaza alkollü iken meydana gelmiş olduğundan sigorta şirketinin zararı karşılamamış olduğunu ,davacı aracına ait zararın müvekkili tarafından karşılanmış olduğunu, aracın iyi onarıldığı için değer kaybı oluşmasının mümkün olmadığını, ayrıca araç mahrumiyet talebinin dayanağının bulunmadığını, aracın 2 ay onarımda kalmış olmasının mümkün olmadığını, onarım süresinin baz alınması gerektiğini, bu vs. nedenler ile davanın reddedilmesi talepli cevap dilekçesi sunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava, ----- plakalı araçta oluşan değer kaybı, Araç Mahrumiyet Bedeli tahsil talebine ilişkindir. Davada taraf teşkili sağlanmıştır. Kaza Tespit Tutanağına göre;“…..07/08/2024 tarihinde sürücü ---- sevk ve idaresindeki ---- plakalı aracı ile ---- caddesi üzerinden ---- istikametine seyir halinde iken ----- lisesi önündeki ışıklara geldiği esnada aracının arka kısımlarına yine aynı istikamette seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ------ plakalı aracın ön kısımları ile çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş….”olduğu,Bu kapsamda sürücü ... nun KTK Madde 56/1-c maddesini ihlal etmiş olduğunu, diğer sürücü ----- ise kusurunun bulunmadığı yönünde kolluk kuvvetleri tarafından müşterek imzalı tutanak tanzim edilmiş olduğu görülmüştür. Teknik Bilirkişi Kusur Yönünden Değerlendirme;1---- Plaka sayılı araç sürücüsü ... yönünden değerlendirme; caddesi üzerinden --- istikametine seyir halinde iken ---- lisesi önündeki ışıklara geldiği esnada aracının arka kısımlarına yine aynı istikamette seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ------ plakalı aracın ön kısımları ile çarpması neticesinde meydana gelmiş olan maddi hasarlı trafik kazasında;------plaka sayılı araç sürücüsü ... nun meskun mahalde araç kullanırken Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak ve önündeki aracı yeterli ve güvenli mesafeden takip etmek zorunda olduğu halde, önündeki aracı Karayolları Trafik Yönetmeliğinde güvenli takip mesafesi olarak belirtilen, kendi aracının kilometre cinsinden saatteki hızının en az yarısı kadar metre ya da, aracının 2 saniyede kat edeceği yol uzunluğu kadar mesafeden takip etmediği, dikkatsizlik ve tedbirsizlik neticesi, özen yükümlülüğüne uymayarak, önünde seyir halinde bulunan ----- plaka sayılı araca çarpması neticesinde dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranış ile sebebiyet vermiş olduğu, kazada; KTK Madde 47/d “d) Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, uymamak, ”KTK Madde 52/b-c b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, c) Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak, KTK Madde 56/c c) Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar. KTY Madde 107 Sürücüler kendi araçlarının kilometre cinsinden saatteki hızının en az yarısı kadar mesafeden önlerindeki araçları takip etmek zorundadırlar. Takip mesafesi, takip eden aracın 2 saniyede kat edeceği yol uzunluğu kadar da olabilir. KTK Madde 84/d d) Arkadan Çarpma kurallarının İHMAL ve İHLAL edilmesi nedeni % 100 kusur oranı ile ASLİ VE TAM KUSURLU olduğu2----- Plaka sayılı araç sürücüsü ----/ yönünden değerlendirme;07/08/2024 tarihinde sürücü ---- sevk ve idaresindeki ---- plakalı aracı ile ----- caddesi üzerinden ---- istikametine seyir halinde iken ----- lisesi önündeki ışıklara geldiği esnada aracının arka kısımlarına yine aynı istikamette seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ---- plakalı aracın ön kısımları ile çarpması neticesinde meydana gelmiş olan maddi hasarlı trafik kazasında; Dava konusu kazanın ---- plaka sayılı aracın takip mesafesini korumaması ile asli kusur sayılan arkadan çarpma fiili ile meydana gelmiş olduğundan ---- plaka sayılı araç sürücüsü ---- KUSURSUZ olduğu Olayın oluş şekline ve dosya içeriğine uygun bilirkişi kusur değerlendirilmesi mahkememizce de benimsenmiştir. Değer kaybı;aracın kazadan önceki piyasa değeri ile kazadan sonraki piyasa değeri arasındaki fark olarak tanımlanır. Bu zarar, aracın yetkili serviste ve orijinal parçalar ile tamiri yapılmış olsa bile oluşmaktadır. Tamamen onarılmış olsa bile kazaya uğrayan araç tahribatın izlerini taşıyacağından onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir.Yargıtay’ın istikrar bulmuş olan kararları ile Anayasa Mahkemesinin 09.10.2020 tarihli iptal kararı doğrultusunda aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının belirlenmesi, kararına göre kaza tarihi itibariyle REEL PİYASADA göre; Dava konusu aracın kazadan önceki hasarlı/ kazalı 2. El piyasa rayiç değerinin 715.000,00 TL civarında olacağı, ( SBM kayıtlarına göre söz konusu aracın dava konusu kaza öncesinde geçmiş hasar kaydı BULUNMADIĞI görülmüştür.) kazadan sonraki onarılmış hali ile piyasa rayiç değerinin (modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, geçmiş hasar kaydı vb. etkenler baz alınmıştır.) yaklaşık 660.000,00 TL civarında olacağı, bu kapsamda Değer Kaybının 715.000,00 –660.000,00 TL = 55.000,00 TL civarında olacağına dair kanaat belirtilmiştir.Araçtan Mahrum Kalma / İkame Araç Bedeli Yönünden Değerlendirme;Dosya muhteviyatına sunulmuş olan bilgi, belge ve dokümanların incelenmesi neticesinde ; 05.11.2024- 09.08.2024 tarihli ----- ( Rapor No: ------) Sigorta Ekspertiz Raporuna göre dava konusu araçta KDV dahil ve işçilik dahil 257.382,77 TL hasar meydana gelmiş olduğu yönün de tespitte bulunulmuş olduğuBu kapsamda aracın onarımda olduğu süre içerisinde kullanılamayacak olmasından kaynaklı Kaza tarihi itibariyle Makul Onarım Süresi 25 ( yirmibeş) iş günü x 2.000,00 TL ( Muadil Araç kiralama bedeli günlük-----ortalamasıdır.) = 50.000,00 TL araçtan mahrum kalma / ikame araç bedeli oluşacağı, Ancak Yargıtay içtihatları gereği aracın onarım süresince kullanılamamış olmasından kaynaklı zorunlu giderlerden yakıt gideri, bakım gideri, amortisman vb. giderlerin tenzil edilmesi gerektiği, Dava konusu aracın yapılan inceleme ve araştırma neticesinde gerek internet siteleri, gerek tamiratölyeleri/ servisleri gerekse galerilerden yapılan araştırmalarda, ekonomik dalgalanmaların araç 2. El piyasalarda yaratmış olduğu artışın etkilerin dikkate alınması ile kaza tarihi itibariyle ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığı / ------ tarafından belirtilen Kasko Değeri ile birlikte dikkate alınması ile 2. El piyasa rayiç değerinin yaklaşık 715.000,00 TL civarında olduğu, Gelirler İdaresi Başkanlığı tarafından kaza tarihi olan 2024 yılı için belirlenen Ekonomik ömür tespit tablosuna göre dava konusu aracın ekonomik ömrünün yaklaşık 5 yıl olarak belirlenmiş olduğu, Her ne kadar kaza tarihi olan 2023 yılı için Ekonomik Ömür Tespit Tablosuna göre dava konusu aracın ekonomik ömrünün 5 ( beş) yıl olarak belirtilmiş olsa da nihai taktiri Sn. Mahkemede olmak üzere Uluslararası Otomotiv sektöründe araç ekonomik ömürlerinin yaklaşık ortalama 10 ( on) yıl olarak belirlenmiş olduğu,Bu kapsamda Nihai taktiri ve Hukuki değerlendirmesi Sn. Mahkemede olmak üzere aracın Ekonomik ömrünün 10 (on) yıl olarak kabul edilmesi ile ; Dava konusu Aracın Yıpranma Payı Değeri Yıllık = Aracın Maliyet Değeri / Aracın Ömrü 715.000,00 TL( rayiç değer) / 10 Yıl = 71.500,00 TL ( Yıllık) Bu değer aya, haftaya, güne bölünerek yıpranma payı hesaplanabilir. Yıpranma Payı ( Yıllık) = 71.500,00 TL /12 = 5.958,33 TL ( Aylık yıpranma payı) = 5.958,33 TL / 30 = 198,61 TL ( Günlük yıpranma payı) olduğu,Söz konusu aracın günlük olarak 25 (yirmibeş) iş günü onarımda olduğu süre için amortisman payının 198,61 TL X 25 = 4.965,27 TL olacağı Bu kapsamda ikame olarak kullanılacak aracın yakıtının davacı tarafından doldurulacağı dikkate alındığında hesaplaması yapılmış olan amortisman payının Yargıtay içtihatları gereği dikkate alınması ve değerlendirilmesi sonucunda davacının 50.000,00 TL –4.965,27 TL = 45.034,73 TL Araçtan Mahrum Kalma Tazminatı/ İkame Araç Bedeli/ Kazanç Kaybı alacağının bulunduğu, değerlendirilmiştir. Davacı vekilince sunulan talep arttırım dilekçesi ile 100,00 TL araç mahrumiyet bedeli tazminat talebi 44.934,73 TL TL artırılarak toplam 45.034,73 TL 100,00 TL değer kaybı tazminat talebi bilirkişi raporu ile belirlenen tutar doğrultusunda 54.900 TL artırarak toplam 55.000 TL’ye yükseltilerek kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili talep edilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ------ plakalı araçta oluşan değer kaybı, Araç Mahrumiyet Bedeli tahsil talebine ilişkindir. Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı, trafik kazası olduğu, Dava konusu kaza kapsamında --- plaka sayılı araç sürücüsü ... nun % 100 kusur oranı ile asli ve tam kusurlu olduğu, Dava konusu kazanın ---- plaka sayılı aracın takip mesafesini korumaması ile asli kusur sayılan arkadan çarpma fiili ile meydana gelmiş olduğundan ---- plaka sayılı araç sürücüsü ----- kusursuz olduğu,Dosya muhteviyatına sunulmuş olan 05.11.2024- 09.08.2024 tarihli ----- ( RaporNo: ----) Sigorta Ekspertiz Raporuna göre dava konusu araçta KDV dahil ve işçilik dahil 257.382,77 TL hasar meydana gelmiş olduğu yönün de tespitte bulunulmuş olduğu, Dava konusu kaza ve hasar durumunun uyumlu olduğu, Bu kapsamda dosya muhteviyatına sunulmuş olan bilgi, belge, doküman ve fotoğrafların incelenmesi neticesinde dava konusu araçta meydana gelmiş olan hasar ile doğru orantılı olarak aracın Yargıtay içtihatları gereği ilgili servis / onarım atölyelerinin iş yükü ile doğru orantılı olarak makul onarım süresinin yaklaşık 25 (yirmibeş) iş günü olacağı, (Malzeme temin süreci dahil edilmiştir.) Söz konusu aracın günlük olarak 25 (yirmibeş) iş günü onarımda olduğu süre için amortisman payının 198,61 TL X 25 = 4.965,27 TL olacağı, Bu kapsamda ikame olarak kullanılacak aracın yakıtının davacı tarafından doldurulacağı dikkate alındığında hesaplaması yapılmış olan amortisman payının Yargıtay içtihatları gereği dikkate alınması ve değerlendirilmesi sonucunda davacının 50.000,00 TL –4.965,27 TL = 45.034,73 TL araçtan mahrum kalma tazminat alacağının bulunduğu Dava konusu aracın kazadan önceki hasarlı/ kazalı 2. El piyasa rayiç değerinin 715.000,00 TL civarında olacağı, kazadan sonraki onarılmış hali ile piyasa rayiç değerinin yaklaşık 660.000,00 TL civarında olacağı, bu kapsamda Değer Kaybının 715.000,00 –660.000,00 TL = 55.000,00 TL civarında olduğu davacının iş bu alacaklarının davalıdan tahsil şartlarının oluştuğu değerlendirilmekle Davanın kabulü ile, 55.000,00 TL değer kaybı, 45.034,73 TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere toplam 100.034,73 TL nin 07.08.2024(kaza tarihinden tarihinden işleyecek avans faizi (araç ticari olduğundan) ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davanın KABULÜ ile,1-55.000,00 TL değer kaybı, 45.034,73 TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere toplam 100.034,73 TL nin 07.08.2024 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Harçlar Yasasına göre alınması gereken 6.833,37 TL'nin başlangıçta alınan 1.230,80 TL'den mahsubu ile bakiye kalan 5.602,57 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına, 3-Yargılama sırasında davacı tarafın yapmış olduğu 1.230,80 TL peşin harç, 9.570,00 TL başvuru harcı ve bilirkişi masrafı olmak üzere bakiye toplam 10.800,80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Yargılama sırasında davacı taraf kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-6325 Sayılı Yasa' nın 18/A maddesinin 11 ve 13. Fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 3.600,00 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca, artan gider avansının yatıran tarafa iadesine,Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.