Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ticari tahıl satışından kaynaklanan ödenmeyen USD faturaları nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasına ilişkin gerekçeli karar.
Özet: Ticari tahıl satışlarından kaynaklanan ödenmemiş faturalar nedeniyle davacı şirketin başlattığı icra takibine davalı şirketin haksız itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında, davalının savunma sunmamasına rağmen mahkemece görevlendirilen bilirkişi, davacının ticari defterlerini inceleyerek davalının 251.247,29 USD borcu bulunduğunu tespit etmiş ve mahkeme, faturalar bazında detaylı faiz hesaplamaları içeren ek bir bilirkişi raporu hazırlanmasına karar vermiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2026/
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/10/2024
KARAR TARİHİ : 01/04/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 02/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında çeşitli tahıl satışına ilişkin sözleşmeler kurularak davalı şirkete çeşitli türlerde tahıl teslim edildiğini, işbu satış sonrasında müvekkili tarafından numaralı fatura 13.397,39 USD , numaralı fatura 6.430,80 USD, 13.666,60 USD , numaralı fatura 2.999,35 USD, 6.453,80 USD , numaralı fatura 3.804,40 USD, 16.723,90 USD , numaralı fatura 6.159,40 USD, numaralı fatura 15.327,64 USD, numaralı fatura 29.049,98 USD, numaralı fatura 23.954,00 USD , numaralı fatura 5.776,90 USD , numaralı fatura 5.807,32 USD, numaralı fatura 5.543,20 USD, numaralı fatura 5.621,10 USD, numaralı fatura 9.817,00 USD bedelli faturalar düzenlenmiş olduğunu ancak söz konusu fatura bedellerinin hiç veya kısmen ödenmediğini, davalı tarafından müvekkilinin düzenlendiği bu faturalara herhangi bir şekilde itiraz edilmediğini, düzenlenen fatura bedellerini ödememiş olduğundan davalının temerrüde düştüğü ve bunun sonucunda açılan ... 4. Genel İcra Dairesinin 2024/... E. sayılı dosyasındaki icra takibine de haksız ve hukuki dayanaktan yoksun şekilde itiraz ettiğini, müvekkilinin alacağın güvence altına almak için borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının teminatsız olarak, mahkeme aksi kanaatte ise belirlenecek teminat bedeli sonrasında ihtiyaten haczine, ... 4. Genel İcra Dairesinin 2024/... E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, asıl alacak olan 171.449.90 USD bedelin kamu bankalarınca USD mevduata işletilecek azami faiz oranı doğrultusunda takibin devamına ve alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
KANITLAR:
İcra dosyası, sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava ,satış sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır. ... 4. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyasında, 171.449,90 USD toplam alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerine takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır. Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflara ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde SMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Alınan 22/09/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı tarafın ait 24/04/2024 tarihinde davalı tarafa ... 4. Genel İcra Dairesi 2024/... esas sayılı icra takip dosyası ile fatura alacaklarına karşılık takip başlattığı, davalının 03/06/2024 tarihinde icra takibine, ödeme emrine, borca, zamanaşımına, faize ve her türlü fer'ilerine itiraz ederek takibin durdurulduğu, davacıya ait defterlerin tasdiki zorunlu defterlerden olduğu, 2024 yılı, defter açılış ve kapanış tasdiklerinin TTK'nun 64.ve VUK'nun 220.ve 222.maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulmuş olduğu, tutulması zorunlu diğer defterlerin birbirlerini doğruladığı, davacı tarafa ait ticari defter kayıtlarına göre davalı tarafın davacıya 24/04/2024 icra takip tarihi itibari ile 7.662.131,16 TL borç bakiyesi görüldüğü, 213 sayılı VUK'nun 215."...'de defter tutmak zorunda olan mükellefler, bütün kayıtlarını Türk Lirası ile yapmak zorundadır." maddesi gereği defter kayıtlarının TL cinsinden yapıldığı, 24/04/2024 icra takip tarihi itibari ile davalı tarafın borç bakiyesinin 251.247,29 USD olarak görüldüğü görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, davalı yana ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde tarafların rapora itirazları doğrultusunda ayrıca davacı tarafından satılan malların faturaların döviz cinsinden ayrı ayrı tespit edilerek her bir fatura için vade tarihinden takip tarihine kadar faiz hesaplanarak ek rapor düzenlemesinin istenilmesine karar verilmiş SMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.Davalı tarafa ticari defterlerini sunmak üzere 14/05/2025 tarihli celsede verilen ara karar gereğince davalıya muhtıra çıkartıldığı, davalı defterlerinin incelenmesi için inceleme günü verildiği ancak davalı tarafın 2016 yılı genel kurul toplantı ve müzekkere defterini ibraz ettiği 2024 yılı yevmiye defteri ve defteri kebir defterleri ibraz edilmediğinden defter incelemesinin yapılamadığının bilirkişi tarafından ek raporda beyan edildiği anlaşılmaktadır.Alınan 26/02/2026 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı defter kayıtlarına göre davalı tarafın davacıya 24/04/2024 icra takip tarihi itibari ile 7.662.131,16 TL borç bakiyesi görüldüğü, 213 sayılı VUK'un 215. “ ...'de defter tutmak zorunda olan mükellefler, bütün kayıtlarını Türk Lirası ile yapmak zorundadır.” Maddesi gereği defter kayıtlarının TL cinsinden yapıldığı, 24/04/2024 icra takip tarihi itibari ile davalı tarafın borç bakiyesinin 251.247,29 USD olarak görüldüğü, kök raporda davacı tarafın defter kayıtları incelenmiş davalı taraf defterlerini ibraz etmediğinden incelemesinin yapılamadığı, davacı defter kayıtlarında faturaların düzenlenme tarihinde döviz kurundan TL ye çevrilerek kayıt yapıldığının görüldüğü faturalar üzerinde o günkü döviz kurunun yazılı olduğunun görüldüğü, yukarıda cari hesap ekstresinde faturaların döviz tutarlarının da gösterildiği, faturalarda vade tarihi yazılmadığı, dosya kapsamında ihtarname görülmediğinden temerrüt tarihi belirlenemediğinden faiz hesaplaması yapılmadığı, mahkemenin 26/11/2025 tarihli kararında 11/12/2025 günü saat 14:00'da davalı defterlerinin incelemek üzere defter incelemesi yapılmasına karar verildiği ancak davalı tarafın 2016 yılı genel kurul toplantı ve müzakere defterini ibraz ettiği 2024 yılı yevmiye defteri ve defteri kebir defterleri ibraz edilmediğinden defter incelemesinin yapılamadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Davacı ,davalıya tahıl satıp bedelini alamadığını iddia etmektedir.Dava da ispat yükü davacıdadır. Davacı öncelikle davalıya mal satıp teslim ettiğini ıspat etmelidir.İncelenen davacı defterlerinin usulüne uygun tutulduğu için sahibi lehine delil olma vasfında olduğu ve bu defterlere göre davacının davalıdan 251.247,29 USD (7.662.131,16 TL) alacaklı olduğu anlaşılmıştır.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan davalı taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ticari defterini ibraz etmediğinden HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğu kabul edilmiştir.O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden, davacı tarafından davalı aleyhine ... 4. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine itiraz ettiği, mahkememizce ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesine karar verildiği, davalı tarafın defterlerinin incelenmesi için ve defterlerini sunması için ihtarlı davetiye ile süre verildiği ancak davalının ticari defterlerini sunmadığı gibi davacı ticari defter kayıtlarının aksini ispata yarar nitelikte herhangi bir delil ibraz etmediği, davacı tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtlarına göre davacının davalıdan 170.532,78-USD alacaklı olduğu, davalı takipten önce temerrüde düşürülmediğinden davacının temerrüt faizi talep edemeyeceği anlaşılmakla takibin 170.532,78 USD üzerinden devamına, icra inkar tazminatı talebi yönünden alacağın likit olduğu, davalının asıl alacak yönünden itirazında haksız olduğu anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın kısmen kabulüne, Davalının ... 4. Genel icra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 170.532,78 USD alacağa takip tarihinden ödeninceye kadar kamu bankalarının USD cinsinden dövize uyguladığı en yüksek faiz oranıyla birlikte devamına,Alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si olan 1.112,555,85-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Reddedilen kısım yönünden davacının takipte kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 518.850,66-TL harçtan peşin alınan 67.548,36-TL harcın mahsubu ile bakiye 451.302,30-TL harcın davalıdan tahsiline,
3-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 7.300,00-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına göre hesaplanan 7.260,95-TL ile peşin alınan 67.548,36-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 8.000,00 TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına göre hesaplanan 42,79 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı yararına ölçümlenen 883.642,40-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı yararına ölçümlenen 40.848,52-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde ... olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 01/04/2026
Başkan ...
¸E-imzalıdır.
Üye ...
¸E-imzalıdır.
Üye ...
¸E-imzalıdır.
Katip ...
¸E-imzalıdır.