İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, restoran işletmecisinin yapılmayan iş karşılığı verdiği çeklerin bedelsizliği, icra takibinin iptali ve tahsilatın iadesini talep ettiği menfi tespit davası ve davalı tarafın hukuki yarar itirazları ile kambiyo senedi savunmaları.
Özet: Bir restoran işletmecisi, eksik ifa edildiğini iddia ettiği iş karşılığında verdiği çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti, aleyhindeki icra takibinin iptali, banka hesabından tahsil edilen bedelin iadesi ve davalıların kötü niyetli eylemleri nedeniyle tazminat talep ederken; davalı çek hamili, kendisinin yetkili hamil olduğunu, davanın aynı konudaki kesinleşmiş mahkeme kararı nedeniyle hukuki yarar yokluğundan veya hak düşürücü süre geçtiğinden reddedilmesi gerektiğini savunarak karşı tazminat istemiş ve taraflar arasındaki asıl iş ilişkisine dair bir akdin feshi ve tazminat davasının davacı lehine kesinleştiği tespit edilmiştir.
T.C.
İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2017/702 KARAR NO : 2018/850DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ: 20/06/2017KARAR TARİHİ: 13/09/2018Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili 20/06/2017 tarihli dava dilekçesinde özetle ; müvekkilinin Bodrum ilçesinde restaurant işletmeciliği yaptığı dönemde davalılardan... işletmesinin pergola ve tente işleri için bir sözleşme yaptığını ve davalı ... iş karşılığı 10.000,00-TL nakit 17.500,00-TL den ... adet toplamda 35.000,00-TL karşılığı çek verdiğini, ancak davalının sözleşme gereğini yerine getirmediğini belirterek öncelikle ihtiyati tedbir taleplerinin tabulü ile kötü niyetle açılan takibin durdurulmasına, akabinde iptaline, ... bağlı ... nolu hesaba kayıtlı olan 15/06/2015 tarihli ... ve 15/07/2015 tarihli ...nolu çekler bakımından müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... esas numaralı dosyasına dayanak teşkil eden çekten dolayı (bedelsiz kalmasından dolayı) bir borcunun da bulunmaması dikkate alınarak müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, müvekkili hakkında yapılan icra takibi ile müvekkilinin banka hesaplarından yapılan tahsilatların müvekkiline iadesine, kötü niyetle hareket ederek müvekkilinin ticari hayatına onarılmaz zararlar veren davalıların % 20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; dava konusu İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında ödeme emrine konu çeke dayalı borca itiraz ettiğini, İzmir ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyada davanın reddine karar verildiği ve kesin hükme bağlandığından davacının iş bu davayı açmakta hukuki bir yararının bulunmadığını, bu nedenle hukuki yarar yokluğundan ve kesin hüküm bulunduğundan dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın bir yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığını, davacının banka hesaplarından haciz yolu ile tahsil edilen 2.927,71.-TL sinin istirdatına ilişkin talebinin yasal süresinde yapılmadığını, İzmir ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında düzenlenen ... örnek ödeme emrinde takibe konu alacak tutarının 20.100,79.-TL olduğunu ancak davacının sadece takibin dayanağı çekin bedeli olan 17.500,00.-TL'sini harca esas değer olarak beyan ettiğini, dolayısıyla eksik harç yatırmış olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu çeki diğer davalı ...'le aralarındaki ticari ilişki neticesinde alacağına mahsuben ciro yoluyla aldığını, ancak alacağını tahsil edemeyen müvekkil şirketin sadece alacağını tahsil etmek amacıyla çekin keşidecisi davacı borçluya karşı yasal takip işlemlerine başladığını, müvekkili şirketin yetkili hamil konumunda olduğunu, gerçek bir ticari ilişkiye ve kambiyo senedine dayanan müvekkil şirket alacağının icra takibine konu edilmesinde hukuka ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığını, kambiyo senedinin niteliği gereği yasal olarak borçtan sorumluluğu bulunan davacının diğer davalı ile arasındaki uyuşmazlıkları yetkili hamil konumunda bulunan müvekkili şirkete karşı ileri süremeyeceğini, davanın ihtiyati tedbir taleplerinin esas yönünden haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine, davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususlar:Davacının İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen 15/06/2015 tarih ... nolu çekten dolayı davalı ... A. Ş'ye borçlu olup olmadığı, söz konusu icra dosyasında ödenen 2.927,71.-TL nin istirdatını talep edip edemeyeceği, istirdat talebinin hak düşürücü süre içinde yapılıp yapılmadığı, keşidecesi ...A. Ş ...olan ...Şubesine ait ... nolu çekten dolayı davalı ... borçlu olup olmadığı, noktalarında toplandığı tespit edilmiştir. DELİLLER:Faturalar, sevk irsaliyeleri, dava konusu çek fotokopisi, İzmir ...İcra Hukuk Mahkemesinin... Esas ... sayılı karar sureti dosyamız içerisindedir. İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası getirtilerek dosyamız içerisine alınmış, söz konusu dosyanın incelenmesinde ; alacaklının ... A. Ş, borçlunun ... olduğu, alacaklı tarafça 20.100,79.-TL alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, borçlu aleyhine haciz işlemleri uygulandığı, borçluya ait taşınmaz ve araçlar üzerine haciz şerhi işlendiği, borçlunun banka hesabından 2.927,71.-TL lik tahsilat yapıldığı anlaşılmıştır. Bodrum ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Esas ... Karar sayılı dosyası uyaptan taranarak mahkememize gönderilmiş olup söz konusu dosyanın incelenmesinde ; davacısının ..., davalısının ... olduğu, davanın akdin feshi ve tazminat davası olduğu, davanın kabulüne karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır. Mahkememizce davalı şirket defterleri üzerinde mali müşavir bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak davaya konu çekin davalı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, taraflar arasındaki alacak borç durumları, hususlarında rapor düzenlenmesi için ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış, talimatla aldırılan bilirkişi raporunda özetle ; ...A. Ş'nin " E " deftere tabi olduğu, "E" defter ve beratlarının usulüne uygun ve süresi içinde onay işlemlerinin yaptırıldığı, firmanın yasal defterlerinin denetiminin ... Şti. Tarafından yapıldığı, ...'un ... A. Ş ile olan ticari ilişkisinin 2015 yılı Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Eylül aylarında da devam ettiği, davaya konu 15/06/2015 ödeme tarihli 17.500,00.-TL'lik çekin 04/03/2015 tarihinde ... nolu çek giriş fişine bağlı olarak ... nolu mahsup fişi ile yevmiye defterlerinin ...nolu maddesinde kayıt altına alındığı, belirtilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;Dava ; kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit davasıdır. Davalı şirket ...A.Ş tarafından davacı aleyhine İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında 15.06.2015 keşide tarihli 17.500,00 TL bedelli çek nedeni ile toplam 20.100,79 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, çekin keşidecisinin davacı ..., lehdarının ise diğer davalı ... olduğu, davacının iş bu icra takibine konu çek nedeni ile davalılara borçlu olmadığının tespitini talep ettiği anlaşılmıştır.Mahkememizce davalı şirketin uyuşmazlık konusu döneme ilişkin defterleri üzerinde talimat yoluyla bir SMMM bilirkişisi marifetiyle inceleme yaptırılmış, bilirkişinin 10/07/2018 tarihli raporuna göre davalı şirket defterlerinin usulüne uygun tutulmuş olduğu, ...A. Ş ile ticari ilişkisinin 2015 yılı Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Eylül aylarında devam ettiği, davaya konu 15/06/2015 ödeme tarihli 17.500,00.-TL'lik çekin 04/03/2015 tarihinde ... nolu çek giriş fişine bağlı olarak ... nolu mahsup fişi ile yevmiye defterlerinin ... nolu maddesinde kayıt altına alındığı anlaşılmıştır.Davalı şirket defterleri usulüne uygun tutulduğundan mahkememizce sahibi lehine delil vasfını taşıdığı kanaatine varılmıştır.Mahkememizce getirtilen Bodrum ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... esas,... karar sayılı dosyasında; dosyamız davacısı ve davalı ... arasında davacıya ait işyerinin pergolasının imalatı ve montajı için sözleşme imzalandığı, sözleşme kapsamında davacının davalıya yapılacak işin karşılığı olarak 12/01/2015 tarihinde 10.000,00 TL nakit ve 15/06/2015 ve 15/07/2015 tarihli toplam 35.000 TL bedelli iki adet çek verilmesinde mutabık kalındığı, yapılan yargılama sonunda taraflar arasında yapılan pergola yapım sözleşmesinin iptaline , pergolanın davalıya iadesine, davacı tarafından davalıya ödenen 10.000 TL nin davacıya iadesine karar verildiği anlaşılmıştır.Tüm bu bilgiler ışığında; davacının, davalı ... ile aralarında yapılan sözleşmenin Bodrum... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas, ... karar sayılı dosyasında iptaline karar verildiğinden ve karar kesinleştiğinden , söz konusu sözleşmeye konu olan İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına konu 15.06.2015 keşide tarihli 17.500,00 TL bedelli çek nedeni ile davacının davalı ...'a borçlu olmadığının tespitine, her ne kadar davacı tarafça davaya konu çekin ciro edildiği ciranta olan davalı şirkete karşı da menfi tespit davası açılmış ise de; ... nın ... Madddesinde; " Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmıs bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmis oldugu veya iktisapta agır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi karşısında, davalı şirketin dava konusu çeki kötüniyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunduğunun davacı tarafça ispat edilmesi gerekmektedir.Somut olayımızda ; davalı şirketin defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde davalı şirketin , çeki ciro eden çek lehdarı ile arasında 2015 yılında ticari ilişki bulunduğu ve dava konusu çekinde davalı şirket defterinde işli olduğu anlaşılmakla davalı şirketin dava konusu çeki diğer davalı ile aralarında olan ticari ilişki nedeniyle aldığı, davacı ve diğer davalı arasındaki sözleşme ilişkisini de bildiğinin davacı tarafça ispatlanamadığı, nitekim sözleşmenin iptaline ilişkin mahkeme kararının da 24.11.2016 tarihli olduğu, dolayısıyla davalı şirketin çeki kötüniyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusurlu olduğunun davacı tarafça ispatlanamaması nedeni ile davacının davalı şirkete karşı açmış olduğu davanın reddine, ... nun... maddesi hükmü uyarınca takip konusu 20.100,79 TL üzerinden hesaplanacak %20 oranında tazminatın davacıdan alınarak davalı ... A.Ş. ye verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1) Davacının davalı ... 'e yönelik açmış olduğu davanın kabulü ile;Davacının ,... Muğla şubesinden verilme keşidecisi ... olan 15.06.2015 keşide tarihli...nolu 17.500,00.- TL bedelli çekten dolayı davalı... 'e borçlu olmadığının tespitine, 2) Davacının davalı ...A.Ş. ye yönelik açmış olduğu davanın reddine, 20.100,79 TL üzerinden hesaplanacak %20 oranında tazminatın davacıdan alınarak davalı ...A.Ş. ye verilmesine, 3) Alınması gereken 1.195,42.-TL harçtan peşin alınan 298,86 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 896,56-TL harcın davalı...'den alınarak hazineye gelir kaydına, 4) Peşin harç için yapılan 298,86 TL ile davacı tarafından yapılan 845,90.-TL olmak üzere toplam 1144,76 TL yargılama giderinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, 5) Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 2.100,00.-TL vekalet ücretinin davalı ...den alınarak davacıya verilmesine, 6) Davalı ... A. Ş tarafından yapılan 50,00.-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...A. Ş'ye verilmesine, 7) Davalı ...A. Ş kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 2.100,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A. Ş'ye verilmesine, 8) Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının derhal taraflara iadesine,Dair; davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren ... haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/09/2018Katip ...¸ Hakim ... ¸ Bu belge ... sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA İle imzalanmıştır.