Hırsızlık davasında Bölge Adliye Mahkemesinin Kanunda Sayılan Haller Dışında Bozma Kararı Vermesiyle Hükmün Hukuka Aykırılığı ve Anayasa Mahkemesi Kararları Işığında Mahkemeye Erişim Hakkı İhlali.
Özet: Sanık müdafiinin temyiz incelemesinde, bölge adliye mahkemesinin hırsızlık suçuna dair ilk derece mahkemesi kararını, 5271 sayılı CMKnın 280/1 (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan haller dışında bir bozma gerekçesiyle ve dosya üzerinden bozmasının yasal dayanağı bulunmadığı, bu durumun davanın yeniden görülmesi yoluyla giderilmesi gerekirken yapılan usul hatası nedeniyle, verilen kararın görevsiz mahkeme tarafından tesis edilmiş hüküm niteliğinde olduğu ve Yargıtay ile Anayasa Mahkemesi içtihatları doğrultusunda mahkemeye erişim hakkını kısıtladığı tespit edilmiştir.
2. Ceza Dairesi         2023/26425 E.  ,  2025/24995 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2023/1362 E., 2023/1132 K.
SUÇ : Hırsızlık
HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama
İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.
5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafiinin temyiz isteminin, sanığın müsnet suçu işlediğine yönelik somut, şüpheden uzak herhangi bir delil bulunmadığına, varsayıma dayanılarak sanığın cezalandırılmasının usul, yasa ve hakkaniyete aykırı olduğuna, sanığın ikrar niteliğinde beyanları olsa da bu beyanların arkadaşı olan diğer sanık Mehmet'in suçu birlikte üstlenme ricası üzerine ve müsnet suçu kabul ederse tahliye olacağı yönündeki telkinlere binanen verildiğine, yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Mersin 15. Asliye Ceza Mahkemesinin, 26.11.2020 tarihli ve 2019/719 Esas, 2020/384 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık müdafiinin istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 14.01.2021 tarihli ve 2021/253 Esas, 2022/78 Karar sayılı kararı ile "... öncelikle hırsızlık suçu yönünden suçun işlendiği yerin bina veya eklenti niteliğinde olup olmadığının tespiti gerektiği, ayrıca depo vasfındaki yerin işyeri olarak kabul edilemeyeceği gözetildiğinde;suçun işlendiği yerde keşif yapılması, keşif sırasında katılanın beyanlarına başvurulması ve hırsızlık yapılan yerin, suç tarihi itibariyle malzeme koymakta kullanılan depo vasfındaki yer olup olmadığı, burada iş yeri faaliyetinin yürütülüp yürütülmediği veya işyeri binasının eklentisi niteliğinde olup olmadığı hususlarının tespit edilmesi, sonucuna göre işyeri dokunulmazlığını bozma suçunun yasal unsurunun oluşup oluşmadığı ile hırsızlık suçu yönünden suç vasfının değerlendirilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulması,..." nedeniyle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılığın aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “… bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 14.01.2021 tarihli ve 2021/253 Esas, 2022/78 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Mersin 15. Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.03.2022 tarihli ve 2022/66 Esas, 2022/160 Karar sayılı kararı, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 17.11.2022 tarihli ve 2022/1871 Esas, 2022/3015 Karar sayılı kararı, Mersin 15. Asliye Ceza Mahkemesinin, 15.03.2023 tarihli ve 2023/53 Esas, 2023/213 Karar sayılı kararı ve Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 15.05.2023 tarihli ve 2023/1362 Esas, 2023/1132 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz istemleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun'un 302/2. maddesi gereğince Tebliğname'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 31.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.