Yetersiz kapasiteli kanalizasyon ve kimyasal atık su hatlarından kaynaklanan taşkınla armut ağaçlarının kurumasından doğan zararın, BUSKİ ve kooperatiften müşterek ve müteselsilen tazminine hükmedilen alacak davası.
Özet: Davacıların 2015te armut bahçelerinde yetersiz kanalizasyon ve kimyasal atıksu hatları nedeniyle meydana gelen taşkın sonucu ağaçlarının kuruması üzerine açtığı davada, ilk derece mahkemesi; davalı Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (BUSKİ) ile S.S. Yeşil Çevre Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifinin hat kapasitelerinin yetersizliği, atıksu deşarjı yasaklarına aykırılık ve gerekli tedbirleri almamaları gibi ortak kusurları nedeniyle oluşan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarına hükmederek, talep edilen 546.765,05 TL tazminatın davalılardan tahsiline karar vermiştir.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2041 E., 2024/26 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 7. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2018/377 E., 2021/331 K.I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin ... ili, ... ilçesi, .. Mahallesi ... mevkii, H 22... DA pafta, 371 parsel sayılı 8.875 m² yüzölçümlü taşınmaz üzerinde ... .. Armut yetiştiriciliği yaptığını, 28.05.2015 tarihinde meydana gelen yağmur yağışı sonrası, davalı tarafların sorumluluğunda, gözetiminde ve denetiminde bulunan kimyasal atıksu ve kanalizasyon tahliye kanallarının yetersiz kaldığından taşkın meydana geldiğini, civardaki fabrikaların kimyasal atıkları ve kanalizasyon atıklarının taşınmazın tüm yüzeyinde göllendiklerini, bu nedenle taşınmazda bulunan tüm armut ağaçlarının en çok verimin alındığı dönemde taşkın ve kimyasal sebeplerlerden dolayı kuruduğunu beyanla tespit edilen zararın ve masrafların hesaplanması halinde belirsiz alacak olarak 3.000,00 TL'nin davalılardan tahsilini talep etmiş, 546.765,05 TL zararın, en son taşkın tarihi olan (haksız fiil tarihi) 28.05.2015 tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalılar, davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 20.04.2021 tarihli bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere; davaya konu yerde Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğüne ait ayrı yağmur suyu hattının bulunmadığı, yağmur sularının kanalizasyon sistemine karıştığı, Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünce hazırlanan raporda yapılan hidrolik hesaplamalarda hatların kapasitesinin yetersiz olduğunun hesaplandığı, S.S. .........Tesisi İşletme Kooperatifine ait kanalizasyon hattı ve terfi istasyonunun ve Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğüne (BUSKİ) ait kanalizasyon hattının yetersiz olduğu, daha önce de bu tarzda meydana gelen zararlı su baskınları nedeniyle davalı kooperatif aleyhine 09.09.2014 tarihli rapor uyarınca 105.587,00 TL tutarında idari para cezası uygulandığı, tahakkuk ettirilen idari işlemin Danıştay aşamasından da geçerek onandığı, meydana gelen zararlar nedeniyle ayrıca Bursa 24. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2015/695 E. sayılı dosyası hakkında yine davalı kooperatif hakkında çevreyi taksirle kirletmek suçundan kamu davası açıldığı ve bu dava neticesinde de; kooperatif hakkında Su Kirliliği Yönetmeliği hükümlerinin sınırlarının aşıldığının tespit edildiği, S.S. ....... Çevre Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifi ile Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (BUSKİ) arasında 13.06.2011 tarihli protokol bulunduğu, söz konusu protokolde Kestel, Gürsu, Barakfakih bölgelerinde atıksuların Buski tarafından, S.S. Yeşil Çevre Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifine ait atıksu toplama sistemine getirilmesi ve buradan arıtma tesisine kadar olan hatlar ve atıksuların arıtılmasından kooperatifin sorumlu olduğunun kararlaştırıldığı, Çevre Kanunu ve Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği kapsamında atıksuların arıtılmadan alıcı ortama deşarj edilmesinin yasak olduğu, dava konusu olayın mahiyeti göz önünde bulundurulduğunda meydana gelen zarardan her iki davalının ortak eylemleri nedeniyle sorumlu oldukları, iki şirkete ait hatların birbiriyle bağlantılı olması, hatların maksimum kapasiteyi aşması nedeniyle dava konusu zararın meydana geldiği, olası durumlara karşı tedbirlerin yeterli ölçüde alınmadığı, DSİ 1. Bölge Müdürlüğü, Kestel İlçe Tarım Müdürlüğü personelleri tarafından düzenlenen 28.08.2014 tarihli denetim raporu ile de; taşkınların yetersiz ve bakımsız kollektör hatlarından kaynaklandığı, ilgili personel tarafından alınan numunelerde de Tablo 19 da belirtilen maksimum değerlerin aşıldığının ayrıca tespit edildiği, her ne kadar keşif mahallinden numune alınmış ise de, olayın meydana geliş tarihi ile numunenin alınma tarihi arasında yaklaşık 6 yıl gibi bir süre geçtiği, bu süre zarfında toprakta mevcut durumların ortadan kalkabileceği veya değişebileceği, emsal dava dosyalarında yapılan incelemeler ile atıksuda gözle görülen rengin sanayi atık suyunun taşınmaza geldiğinin kanıtlandığı, taşkınların yaşandığı bölgede atıksu hatlarının mevcut halde de yetersiz kaldığı, yoğun yağmur ve kar yağışlarında yetersiz hatlar nedeniyle kirli suların mevcutta bulunan davalı şirkete ait hatlara karışabileceği, davalılar arasında yapılan protokol uyarınca Buski'nin yapması gereken birtakım işlerin davalı kooperatife devredildiği, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı sınırları içerisinde bulunan kanalizasyon ve yağmur sistemlerinin ilgili protokol ve yasal düzenlemeler uyarınca da müşterek olarak davalı şirketlerin edimlerini yerine getirmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile 546.765,05 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, dava dilekçesinde faiz talep edilmeyen 3.000,00 TL'lik dava değeri ayrı tutulmak üzere bakiye 543.765,05 TL'lik kısma 28.05.2015 haksız fiil tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir. IV. İSTİNAFİlk derece mahkemesinin bu kararına karşı davalılar vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... vekili ve davalı ... Arıt. Tes. İşl. Koop. vekili tarafından yapılan istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı BUSKİ vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan raporun hatalı düzenlendiğini, davacının öncelikle uğradığını iddia ettiği zararın kimyasal sudan olduğunu kanıtlaması gerektiğini, bunu toprak ve su analizi yaptırarak ortaya koyması gerektiğini, raporda hatlara ilişkin yapılan değerlendirmenin idare yönünden yerinde olmadığını, raporda davacı yönünden kusur hesabının yapılmadığını, gerekli önlem ve tedbiri almayan, drenaj sistemini kurmayan ve komşu parsellerle kot farkını kapatmayarak suların kendi taşınmasında birikmesine sebep olan davacının da kusurlu olduğunu, raporda yapılan hesaplamaların yerinde olmadığını, dava konusu olayda müvekkili idarenin sorumluluğunun bulunmadığını, zamanaşımı ve ıslaha ilişkin itirazların görmezden gelindiğini belirtmiştir.Davalı ... Arıt.Tes. İşl. Koop. vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan 20.04.2021 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu olay sebebiyle toprağın zararlı maddeler ile kirlendiğine ve bu olay neticesinde zararın meydana geldiğine dair hiçbir bilimsel veri ve değerlendirme bulunmadığını, zarar ile olay arasında illiyet bağı bulunmadığını, davaya konu taşınmazdan bitki numunesinin alınmamış olmasının usule, yasaya ve istinaf ilamına aykırılık teşkil ettiğini, olayın meydana gelmesinde müvekkili kurumun kusurunun bulunmadığını, davacı bakımından kusur incelemesi yapılmadığını, hesaplamanın fahiş olduğunu, zamanaşımı ve faiz uygulaması bakımından kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, haksız eylem nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeple;Davalı vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılara yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,09.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.