Satım Sözleşmesi ve Kambiyo Senedinden Kaynaklanan Menfi Tespit ve İstirdat Davasında, Eksik Mal Teslimi Sonucu Fazla Ödenen Çek Bedelinin İadesi Talebi
Özet: Davacı, menfi tespit ve istirdat davasıyla, davalıya mal karşılığı verdiği 10.000 TLlik çekin sadece bir kısmı kadar mal teslimatı yapıldığı ve davalının ticari faaliyetlerini durdurduğu gerekçesiyle, çekin üçüncü kişiye ödenmesinin ardından teslim edilmeyen 4.700,18 TLlik mal bedelinin iadesini talep etmiş; davalının davaya cevap vermemesi üzerine yapılan bilirkişi incelemesinde, davacı defterlerine göre taraflar arasındaki ticari ilişkide davacının toplam 16.118,78 TL ödeme yaptığı, ancak 11.418,60 TL fatura karşılığı mal aldığı ve bu durumun davacının 4.700,18 TL alacaklı olduğu yönündeki iddiasını desteklediği anlaşılmıştır.

T.C.
İZMİR
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2017/354 Esas
KARAR NO : 2018/565
DAVA : Menfi Tespit ve İstirdat (Satım sözleşmesi ve kambiyo senedinden kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 29/03/2017
KARAR TARİHİ: 22/05/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit ve İstirdat (Satım sözleşmesi ve kambiyo senedinden kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Müvekkili tarafından davalı şirket arasındaki cari hesap ilişkisi dahilinde davalı lehine keşide edilen, ...bank ... Şubesi ... no.lu 10.06.2017 vadeli 10.000-TL bedelli çekin 13.02.2017 tarihli tahsilat makbuzu ile davalı şirkete teslim edildiğini, davaya konu çekin esas itibariyle taraflar arasındaki anlaşmaya istinaden davalı şirket tarafından müvekkiline teslim edilecek mallara karşılık olarak verildiğini, ancak davalı tarafın 5.299,81 TL değerinde mal teslimi yaptığını, taahhüt edilen geriye kalan 4.700,19 TL değerindeki malları teslim etmediğini, mal alımı için davalının işyerine giden müvekkilinin davalının ticari faaliyetlerini durdurduğu ve işletmeyi tatil ettiğini öğrendiğini, davalı tarafın ticari faaliyetini durdurduğunu şifahi olarak müvekkile beyan ettiğini, sunulu nedenlerle öncelikle ...bank ... Şubesi 10.6.2017 vadeli ... no.lu 10.000-TL bedelli çekin ödemesinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalarının kabulü ile müvekkilinin davalı şirkete 4.700,19-TL bakımından borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
Yargılama safahatında davacı tarafça davaya konu çek bedelinin ibraz eden dava dışı 3. şahısa ödendiğini beyan ile müvekkilinin borçlu olmadığı halde yapmış olduğu 4.700,18-TL alacağın işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP : Davalı şirkete usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermediği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; taraflara ait ticari defterler, çek aslı ve fotokopisi, banka kayıtları, çek tahsilat makbuzu, bilirkişi incelemesi ve sair yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Mahkememizce davacı tarafın dosyaya sunduğu ve celbini talep ettiği kayıtların ve belgelerin dosyaya teminine mütakiben dava dosyası SMMM bilirkişi ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucu dosyaya sunulan raporda özetle, davalı ...A.Ş’nin tarafından 2016-2017 yılı yasal defterlerinin ibraz edilmemiş olması sebebi ile yapılan incelemelerin dava dosyası ve davacı ...’in yasal defterleri ile sınırlı kaldığını, yapılan incelemeler sonucunda dava dosyasına sunulu yazılı bir sözleşme olmaması sebebi ile davalı ...A.Ş’nin davacıya ne kadar mal teslim etmesi gerektiğinin tespit edilememiş olup, davacı şirketin yasal defter kayıtlarına göre,
Taraflar arasında 2016 yılında başlayan ticari bir ilişki olduğu, işbu ticari ilişkiye istinaden davalı ...A.Ş. tarafından davacı adına 2016-2017 yılında çeşitli tarihlerde kdv dahil 11.418,60 TL tutarında 11 adet fatura düzenlendiği, işbu faturalara istinaden davacı ... tarafından 14.500,00 TL’si çek, 1.618,78- TL’si nakit olmak üzere toplam 16.118,78 TL tutarında ödeme yapıldığı, ancak dava konusu 10.000-TL tutarındaki ...bank çeki dışında işbu ödeme dayanağı belgelerin ibraz edilmemiş olması sebebi ile davalı şirket tarafından tahsil edilip edilmediği konusunda herhangi bir tespit yapılamadığı, davacının yasal defterlerine göre, davalı ...A.Ş.’nin 29.03.2017 dava tarihi itibari ile 4.700,18 TL tutarında borç bakiyesi bulunduğu, mahkeme tarafından davacı şirketin yasal defterlerinin doğru olduğunun kabul edilmesi durumunda, davacı ...’in 29.03.2017 dava tarihi itibari ile davalı ...A.Ş’nden 4.700,18 TL tutarında alacaklı olduğunu beyan ettiği görülmüştür.
Dava dışı ...bank AŞ Genel Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye verilen cevapta, keşidecisi davacı ..., lehtarı davalı ... AŞ olan, 10.000,00-TL bedelli, 10/06/2017 keşide tarihli çekin lehtarı tarafından ciro ile bedelin dava dışı çeki ibraz eden ...'e 12/06/2017 tarihinde ödendiğinin beyan edildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME :Dava; satım sözleşmesi ve kambiyo senedinden dolayı borçlu olmadığının tespiti ile istirdat istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere, her ne kadar davalı tarafça, davaya cevap verilmemek sureti ile hukuki ilişki ve davaya konu alacak inkar edilmiş ise de, davacı şirketin usul ve yasaya uygun ticari defter ve kayıtları üzerinde SMMM bilirkişisi tarafından inceleme ve dava konusu 10/06/2017 keşide tarihli 10.000,00-TL bedelli çekin ibraz edildiği muhatap banka müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevap içeriğine göre, davacı şirketin davalıdan ticari ilişkisi kapsamında, davalı şirkete 14.500,00-TL çek, 1.618,78-TL nakit olmak üzere toplam 16.118,78-TL tutarında ödeme yaptığı halde davalı tarafın 11 adet fatura karşılığı davacı şirkete 11.418,60-TL mal satış ve teslimini yaptığı, davalı tarafın cirosu ile 3. şahıslar tarafından tahsil edilen çek bedeli ve nakdi ödemeye karşın 4.700,18-TL borç bakiyesi bulunduğu, ticari defter ve kayıtlarını ihtarata rağmen ibraz etmeyen davalının tahsil edilen nakdi ve çek bedeli karşılığı, davacı tarafa bakiye 4.700,18-TL lık mal ve hizmet sunumunda bulunduğuna ya da bakiye kısmın davacı tarafa iade edildiğine dair herhangi bir iddia ve bu iddiayı kanıtlayacak nitelikte delil sunmadığından, davalı tarafın davacıdan 4.700,18-TL sı fazla tahsilat yaptığı, iş bu bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği davacıya iadesi gerektiği kanaatine varılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddi ile aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile
4.700,18-TL alacağın hüküm tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine
Davacı tarafça peşin yatırılan 80,27-TL'nin mahsubu ile bakiye 240,79-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,27-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 2.180,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça yapılan 31,40-TL başvuru harcı, 159,40--TL tebligat ve posta gideri, 500,00 TL Bilirkişi ücreti dahil olmak üzere toplam 690,80-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 690,79-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.22/05/2018
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı