Hidroelektrik santralinin yeterli su bırakmaması sonucu balık çiftliğinde yaşanan toplu balık ölümleri ve maddi tazminat davasının temyiz incelemesi.
Özet: Bir balık çiftliği sahibi, hidroelektrik santralinden yetersiz su salımı sonucu nehir debisinin düşmesi, su sıcaklığı ve tuzluluğun artmasıyla çiftliğinde meydana gelen toplu balık ölümleri nedeniyle maddi tazminat talebiyle santral işleten şirket ile kamu idaresini dava etmiş; ilk derece mahkemesi her iki davalıyı sorumlu tutarken, bölge adliye mahkemesi, hidroelektrik şirketinin kural ihlali ve usulsüz su tutma eylemleriyle balık ölümleri arasında illiyet bağı kurarak tazminata hükmetmiş, kamu idaresine yönelik davanın ise hizmet kusurundan kaynaklanan idari yargı görev alanına girdiği gerekçesiyle usulden reddine karar vermiştir.
MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2019/2232 Esas – 2022/1153 Karar Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Tic. A.Ş vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkilinin ... ili ... ilçesinde bulunan ... ... üzerinde alabalık üretimi yaptığını, davalılardan ...Ticaret A.Ş’nin ... ... üzerinde yer alan hidroelektrik santralinin işletmeciliğini diğer davalı ... Müdürlüğü'nden devraldığını, davalı şirketin ırmağa yeterince su bırakmaması sonucu ırmak debisinin düşmesi ve buna bağlı olarak da su sıcaklığı ile tuzluluğun artması nedeniyle 08.08.2016 tarihinde müvekkiline ait balık çiftliğinde toplu balık ölümleri gerçekleştiğini ve davalının eylemi nedeniyle davacının zarara uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 43.193,00 TL maddi tazminatın müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiş; yargılama sırasında ıslah dilekçesi talebini 124.819,52 TL'ye yükseltmiştir.II. CEVAPDavalı ... Tic. A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davalı müvekkili şirkete 49 yıllığına devredilen ... Hidroelektrik Santrali tarafından, ... Müdürlüğü'nün belirlediği miktarda suyun dere yatağına bırakıldığını, olayın meydana gelmesindeki çevresel etkilerin araştırılması gerektiğini ve davaya konu olay ile müvekkilinin faaliyeti arasında illiyet bağı bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini stemiştir.Davalı ... Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; ırmak yatağına bırakılan su miktarının hidroelektrik santralini işleten şirket tarafından tespit edildiğini ve oluşabilecek zararlardan davalı şirketin sorumlu olduğunu, bu nedenle davalı ... Müdürlüğü yönünden davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamında alınan her iki bilirkişi raporunda da balık ölümlerinin sebebinin, nehir yatağındaki su debisinin ... Müdürlüğü'nün tebliğ ettiği değerlerden düşük olması ve nehir suyu debisinin yetersiz kalmasından dolayı deniz suyunun nehrin iç kısımlarına doğru girmesi nedeniyle ani tuzluluk ve sıcaklık yükselmesi sonucu meydana geldiğinin tespit edildiği, oluşan zarardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, 06.07.2018 tarihli bilirkişi raporunda oluşan zararın satış fiyatı, işçilik gideri, yoksun kalınan kâr ve tarımsal destek kaybının birlikte hesaplanması şeklinde belirlendiği ve bu raporun denetime ve hüküm tesisine elverişli olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 124.819,52 TL'nin ıslah tarihi olan 22.03.2019 tarihinden itibaren işleycek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... Tic. A.Ş vekili ve ... Müdürlüğü vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyada mevcut 06.07.2018 tarihli bilirkişi raporu ile 12.02.2019 tarihli ek bilirkişi raporunda, davacının, balık ölümlerine ilişkin iddia ettiği olay ve olguların varit olduğu yönünde görüş bildirildiği, davalı şirketin ... tarafından belirlenen kurallara uygun davranmaması ve usulsüz su tutma uygulaması ile balık ölümleri arasında uygun illiyet bağının bulunduğu, dolayısıyla davalı şirketin balık ölümleri sebebiyle oluşan zarardan sorumlu olduğu, davalılardan ... Müdürlüğü'nün bir kamu tüzel kişiliği olup, kural olarak işlem ve eylemlerinin kamusal nitelik taşıdığı, kamu idaresi niteliğinde olan davalının bakım ve denetim eksikliğinin bir hizmet kusuru olduğu, bu nedenle uyuşmazlığın idari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle davalı ... Tic. A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... Müdürlüğü'nün istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesisi ile davalı ... Tic. A.Ş yönünden davanın kabulü ile 124.819,52 TL tazminatın 22.03.2019 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Tic. A.Ş'den alınarak davacıya ödenmesine, diğer davalı ... Müdürlüğü yönünden yargı yolu caiz olmadığından dava şartı yokluğu sebebiyle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA.Temyiz SebepleriDavalı ... Tic. A.Ş vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu olayın meydana geldiği tarihte davalı şirket tarafından ... Bölge Müdürlüğü'nün dere yatağına (...) bırakılmasını istediği miktarda su bırakıldığını, balık ölümlerinin dere yatağına bırakılan suyun kesilmesi veya az verilmesi ile ilgisi olmadığını, davacının balık çiftliği işletme belgesinin süresi dolmuş olup husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, izah edilen olaylar ve çevresel faktörler, mücbir sebep, davacının her türlü ihmal ve kusuru, zarar görenin kusuru, nehir boyunca yer alan ve etkilerinin olduğu tartışmasız olan diğer yerleşke ve etkenler de dahil olmak üzere üçüncü şahıs davranışı ile illiyet bağının kesildiğini, davalı şirkete atfedilebilecek hiçbir ihmal ya da kasti eylem bulunmadığını, bilirkişi raporunda dere yatağına az miktarda su bırakıldığına ilişkin varsayımsal değerlendirmenin gerçeğe aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda çelişkili değerlendirmelere yer verildiğini, balık çiftliğinin konumu yönünden bir değerlendirme yapılmadığını, mansaba (dere yatağına) bırakılan suyun çiftliklere etki etmediği ve belli bir zaman sonra etki yarattığı hususunun gözden kaçırıldığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, davalı ...Ticaret AŞ’nin diğer davalı ... Müdürlüğü'nden devraldığı ... ... üzerinde işletmeciliğini yaptığı hidroelektrik santralinden ... ...’na yeterince su bırakılmaması sonucu ırmak debisinin düşmesi ve buna bağlı olarak da su sıcaklığı ile tuzluluğun artması nedeniyle 08.08.2016 tarihinde davacıya ait çiftlikte meydana gelen toplu balık ölümleri nedeniyle uğranılan zararın davalılardan tazmini istemine ilişkindir.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ve özellikle davalılardan ... A.Ş'nin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124.maddesi uyarınca davada taraf olmaktan çıkarılmasına karar verildiği ve Bölge Adliye Mahkemesince anılan davalı aleyhine hüküm tesis edilmediği gözetildiğinde gerekçeli karar başlığında davalı ...Ş'nin yazılmış olmasının maddi hatadan kaynaklandığı ve mahallinde düzeltilebileceği anlaşılmakla bu hususun bozma nedeni yapılmamış olmasına ve kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ...Ticaret A.Ş vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ... Tic. A.Ş'ye yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,29.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.