Sigortacı tarafından ödenen tazminatın rücuan tahsili davasında, kazaya karışan minibüs için zorunlu taşımacılık sigortası yaptırma yükümlülüğünün kanıtlanamaması nedeniyle davanın reddinin Yargıtayca onanması.
Özet: Bu karar, zorunlu taşımacılık mali sorumluluk sigortası bulunmayan bir minibüsten düşen yolcuya ödenen tazminatın rücuan tahsili talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin bozma kararına uyarak ve il trafik komisyonunun araca ilişkin zorunlu sigorta kararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar vermesini ve bu ret kararının davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddedilerek hukuka uygun bulunarak onanmasını özetlemektedir.
4. Hukuk Dairesi         2025/1787 E.  ,  2025/16344 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/242 E., 2022/385 K.
Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyzi edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Zorunlu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası bulunmayan minibüste yolcu olan ...'nın, minibüsten düşmesi sonucu meydana gelen kaza nedeniyle 66.468,84 TL ödediklerini, sıralı sorumluluk ilkesi gereği öncelikle zorunlu taşımacılık mali mesuliyet sigortası kapsamında ödeme yapılması gerektiğini belirterek 66.468,84 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştır.
III. MAHKEMECE VERİLEN İLK KARAR
Mahkemenin 15.03.2016 tarih ve 2014/1460-2016/166 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve 66.468,84 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. BOZMA KARARI
Mahkeme kararına karşı davalı vekili tarafından temyiz yoluna başvurmuştur.
Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 07.07.2020 tarih ve 2019/5615 Esas ve 2020/4470 Karar sayılı ilamı ile "1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Mahkemece yapılan yargılama esnasında, kazaya karışan 54... plakalı aracın Karayolları Zorunlu Taşımacılık Mali Mesuliyet Sigortası yaptırması gereken taşıtlar kapsamında kalıp kalmadığı araştırılmamıştır. Somut olayda kazaya karışan ve ceza dosyasındaki beyanlara göre .... güzergahında taşımacılık yapan araçta yolcu olarak bulunan dava dışı ........ ödenen 66.468,84 TL'nin öncelikle zorunlu taşımacılık mali mesuliyet sigortası kapsamında ödenmesi gerektiğinden bahisle zorunlu mali mesuliyet sigortacısı tarafından rücu davası açılmıştır. Taşıma kanunu ve yönetmelik hükümlerine göre Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırma zorunluluğu düzenlenmiş olup, mahkemece kazaya karışan araç hakkında bu hususta bir araştırma yapılmamıştır. Bu nedenle öncelikle kazaya karışan aracın zorunlu taşımacılık mali mesuliyet sigortası yaptırması gereken taşıtlar (kapasite-güzergah) kapsamında kalıp kalmadığı yasa ve yönetmelik hükümlerine göre araştırılmalı, il trafik komisyonunun bu hususta alınmış bir karar olup olmadığı sorulmalı eğer sigorta yaptırma zorunluluğu bulunan taşıtlardan olduğu tespit edilirse, dava dışı ........un maluliyet oranı olay tarihinde yürürlükte olan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine uygun olarak belirlenmeli ve sonrasında gerçek zararın tespiti açısından aktüer bilirkişiden dava dışı ... Urçun'a ödenmesi gereken tazminat miktarının hesaplanması için rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik araştırma ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.
V. MAHKEMECE BOZMAYA UYULARAK VERİLEN KARAR
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
VI.TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; mahkemenin değerlendirmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasını istemiştir.
B.Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; rücuen alacak istemine ilişkindir.
Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenememesine, İl Trafik Komisyonu'nun kazaya karışan araç ile ilgili Karayolları Zorunlu Taşımacılık Mali Mesuliyet Sigortası yaptırmasının zorunlu olduğuna dair bir kararını bulunmamasına göre; karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,
Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,
08.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.