Hırsızlık suçunda sanığın ceza ehliyeti raporu çelişkileri üzerine istinafın CMK 280/1 dışı bozma kararının temyiz hakkını kısıtlayan hukuka aykırılığı.
Özet: Hırsızlık suçundan verilen mahkumiyet hükmüne yönelik istinaf incelemesinde, Bölge Adliye Mahkemesinin sanığın ceza ehliyeti hususundaki rapor çelişkilerini gidermeden ve Ceza Muhakemesi Kanununda sınırlı olarak sayılan haller dışında duruşma açmaksızın bozma kararı vermesi, hukuka aykırı bulunmuştur; zira Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları uyarınca, kanunda belirtilmeyen sebeplerle duruşmasız bozma kararları ile bunlara istinaden tesis edilen ilk derece mahkemesi kararları hukuka aykırı ve hükümsüz olup, bu durum temyiz kanun yoluna başvurma hakkının ihlali niteliğindedir.
2. Ceza Dairesi         2023/26462 E.  ,  2025/24759 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2023/2180 E., 2023/2127 K.
SUÇ : Hırsızlık
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama
İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında hırsızlık suçundan verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafinin temyiz isteminin, sanığın işlediği fiil yönünden hukuki anlam ve sonuçlarını kavrama yeteneğinin gelişmediğine, annesinin yönlendirmesi ile fiili işlediğine, sanığın hurda eşyaları atılacak eski eşyalar düşüncesiyle aldığına, suç kastının bulunmadığına, alt sınırdan uzaklaşılmasını gerektiren bir durum bulunmadığına yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Dikili 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 05.12.2019 tarihli ve 2019/386 Esas, 2019/902 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik sanık müdafiinin istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 05.11.2020 tarihli ve 2020/364 Esas, 2020/2014 Karar sayılı kararı ile “Akıl hastalığı nedeniyle TCK'nun 32. maddesinin hükümleri gereğince 02.05.2019 tarihinde işlediği iddia olunan fiilin/fiillerin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille/fiillerle ilgili davranışlarını yönlendirme yeteneğinin bulunup bulunmadığı, azalmış olup olmadığı, önemli derecede azalmış olup olmadığı hususlarında tereddüte mahal bırakmayacak kesinlik ve nitelikte rapor alınmasında zorunluluk bulunduğu halde sanık hakkındaki 11.07.2019 tarihli rapor ile adli sicil kaydındaki Dikili Sulh Ceza mahkemesinin 2010/18 esas, Dikili Asliye Ceza Mahkemesinin 2008/69 esas sayılı dosyalarında Akıl hastalığı nedeniyle güvenlik tedbiri uygulanmasını gerektiren raporlar arasında çelişkiler bulunduğu, anılan raporlar arasındaki çelişkileri gideren rapor alınmadan hüküm verilmesi (kovuşturma şartı mahiyetinde bulunan ceza ehliyeti hususunda İstanbul Adli Tıp Kurumu İlgili ihtisas kurulu gibi yetkili mercilerden çelişkileri gideren rapor alınmadan hüküm verilmesi) CMK'nın 280. ve 289. maddeleri anlamında hukuka kesin aykırılık niteliğinde olması sebebiyle sanık müdafiinin istinaf sebepleri de bu yönden yerinde görüldüğünden sanık hakkındaki hırsızlık, işyeri dokunulmazlığını ihlal ve mala zarar vermek suçlarına ait" hükümlerin bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılığın aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “…bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 05.11.2020 tarihli ve 2020/364 Esas, 2020/2014 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Dikili 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.02.2023 tarihli ve 2020/604 Esas, 2023/127 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin hırsızlık suçuna yönelik temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğname'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.