Trafik kazası sonucu sürekli iş göremezlik tazminatı talebinde, maluliyetin önceden var olan rahatsızlık ve uzman bilirkişi değerlendirmesi gereği itiraz hakem heyeti kararının bozulması.
Özet: Davacının trafik kazası sonucu kalıcı maluliyet iddiasıyla sigorta şirketinden talep ettiği tazminat davasında, ilk hakem heyeti lehine karar verirken itiraz hakem heyetinin davayı usulden reddetmesi üzerine yapılan temyiz incelemesinde, Yüksek Mahkeme davacının kaza öncesi rahatsızlığı ile kaza sonrası oluşan maluliyet arasındaki ilişkinin uzman bilirkişi heyeti tarafından detaylı incelenmesi gerektiğini, bu tür karmaşık maluliyet tespitlerinin genel mahkemelerde görülmesinin uygun olacağını belirterek itiraz hakem heyeti kararını bozmuş ve dosyanın hakemlikçe el çekilerek genel mahkemeye gönderilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
4. Hukuk Dairesi         2024/2183 E.  ,  2025/8132 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ:Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2024/70 Değişik İş, 2024/73 Karar
İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın, davacı yayaya çarpmasıyla oluşan 13.12.2021 tarihli trafik kazası sonucunda davacının malul kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 15.001,00 TL tazminatın avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle taleplerini 398.241,10 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; kendilerine gerekli belgeler ile başvuru yapılmadığını, maluliyete ilişkin raporun doğru yönetmeliğe göre düzenlenmediğini, kusur incelemesi yapılması gerektiğini, avans faizi talebinin reddi gerektiğini, beşte bir oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurucunun geçirmiş olduğu trafik kazası nedeni ile malul kaldığı, davalı ... şirketinin kazaya karışan aracı ZMSS poliçesi ile teminat altına almış olması nedeni ile işletene düşen hukuki sorumluluğu üstlendiği ve sorumluluğunun bulunduğu gerekçesi ile başvuru sahibinin talebinin kısmen kabulü ile 398.241,10 TL tazminatın 05.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile itirazın kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hakem heyetince eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza ile illiyetinin olduğunu, hükme esas alınabilir nitelikte olduğunu ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yayanın sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.
Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının usulüne uygun şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.
Somut olayda davacının dava konusu kaza öncesinde mevcut mental reterdasyon rahatsızlığının bulunduğu, trafik kazasına bağlı olarak rahatsızlığında artış olduğu, daha fazla maluliyetinin oluştuğu maluliyet raporunda belirtilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının mevcut maluliyeti ile önceki rahatsızlığının birbiri ile ilişkisi olup olmadığının da değerlendirilmesi gerekmektedir. Maluliyet belirlemesinin daha detaylı, alanında uzman bilirkişi heyeti tarafından yapılması gerekmekte olup, yargılamanın genel mahkemelerde görülmesi uygun olacağından, hakemlikçe dosyadan el çekme kararı verilmelidir.
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
21.05.2025 tarihinde Başkan ... ile Üye ...'nin karşı oyları ve oy çokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
Dava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.
Davacının tahkim başvurusu sırasında sunduğu ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenmiş 01.09.2022 tarihli raporda davacının maluliyet oranı % 20 olarak belirlenmiş, ancak davacıda kaza öncesinde de mental reterdasyon bulunduğu ve kazanın bu rahatsızlığı artırdığı belirlemesi yapılmıştır. Sayın çoğunluk tarafından rapordaki bu tespitler nedeniyle, kaza ile illiyet bağı içindeki maluliyet oranı tespitinin genel yetkili mahkemeler eliyle yapılabileceği ve dosyadan el çekilmesi gereğine vurgu yapılarak İtiraz Hakem Heyeti kararı bozulmuştur.
6098 sayılı TBK'nun 51 nci maddesinde; "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmü düzenlenmiştir. Anılan bu hüküm gereğince, sunulan raporun yetersiz olduğu durumlarda bu eksikliği gideren rapor alınıp karar verilmesi gerekeceği ve rapordaki usuli eksikliklerin detaylı biçimde belirlenmesinden sonra usule uygun raporun davacı yanca sunulmasının sağlanabileceği gözetilmelidir.
Açıklanan nedenlerle, davacıda kaza öncesinde mevcut olduğu raporda belirtilen "mental reterdasyon" rahatsızlığına ilişkin teşhis ve tedavi evrakları ile davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve davacı bizzat muayene edilmek suretiyle, münhasıran kazadan kaynaklanan psikiyatrik rahatsızlığın neden olduğu maluliyet oranını (önceki mental reterdasyondan kaynaklanan durum dışlanarak) kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun biçimde belirleyen, kaza ile illiyet bağını kuran, içerisinde özellikle ruh ve sinir hastalıkları uzmanı/ çocuk psikiyatri uzmanı da bulunan ... hastaneleri adli tıp bölümlerinden rapor temin edilip karar verilmesi için İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerektiği kanaatinde olduğumdan sayın çoğunluğun farklı gerekçeye dayanan bozma kararına katılmıyorum.
KARŞI OY
Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince davanın usulden reddine karar verilmiş olup bu karara karşı davacı tarafça temyiz yoluna başvurulmuştur.
Davalıya sigortalı aracın yaya durumdaki davacıya çarpması ile oluşan kazada davacı yaralanarak malul kalmış, oluşan zararı tazmini için sigorta şirketine başvurulmuş fakat sigorta şirketince herhangi bir ödeme yapılmadığından dolayı davacı tarafından hakem heyetine iş bu başvuru yapılmıştır.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesine göre plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen aracın çarpması sonucu oluşan maluliyet tazminatı için genel mahkemelerde dava açabileceği gibi Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde oluşturulan hakem heyetine başvurabilme hakkı bulunmaktadır. Somut olayda Sigortacılık Kanunu'nun 30/14 f maddesindeki istisnai durumda söz konusu değildir. Davacının adil yargılanma hakkı kapsamında bulunan hakeme başvurma hakkını ortadan kaldıracak şekilde hakem heyeti tarafından dosyadan el çekilmesine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu düşüncesiyle sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.