diyarbakır asliye ticaret mahkemesinin dedaş tarafından kesilen kaçak elektrik cezasına ilişkin bir şirketin menfi tespit davasında verdiği gerekçeli kararı.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin DEDAŞ tarafından kesilen kaçak elektrik cezasına ilişkin bir şirketin menfi tespit davasında verdiği gerekçeli kararı.

Özet: Görülen bir menfi tespit davasında, davacı firma, davalı elektrik dağıtım şirketi tarafından kendisine harici hat çekmek suretiyle kaçak elektrik kullanıldığı iddiasıyla kesilen 2.272.851,65 TLlik cezanın haksız olduğunu ileri sürerek borcunun olmadığını tespit ettirmek istemiş, elektriğinin kesilmesi üzerine ihtiyati tedbir kararı da aldırırken; davalı ise tespit tutanağı ve video kaydıyla kaçak kullanımı belgelediğini savunarak davanın reddini talep etmiş; mahkeme, taraflar arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi ve cezai işlemin yerindeliğinin tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmasına karar vermiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/02/2025

KARAR TARİHİ : 10/02/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı kurum dedaş tarafından ..... tarih .....muta no ile müvekkiline ait .....abone numarasına 2.272.851,65 TL bedelli kaçak elektrik cezası kesidiğini, davalı kurumun söz konusu borcun kaynağının harici hat çekilmesi suretiyle kaçak elektrik kullanımı şeklinde düzenlediğini, müvekkilinin davalı kuruma .....tarihinde yazılı dilekçesi işleme alınmış borca itiraz dilekçesine .....tarihinde .....sayılı cevabı ile ekte sunulan üzere hiçbir gerekçe bildirilmeden olumsuz cevap verildiğini ve elektriğinin kesildiğini, müvekkili firmanın bu sebeple üretme işlemleri ciddi manada aksamış daha fazla aksaklık yaşanmaması ve üretimin devam edebilmesi adına mahkemeye .....tarihinde ihtiyati tedbir talebinde bulunulmuş aynı gün .....D.iş sayılı dosya ile bu talebimiz yerinde görülerek elektriklerin kesilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, açıklanan hususlar ve resen gözetilecek diğer hususlar yönünden yapılacak olan yargılama sonucunda davanın kabulü ile; müvekkili firmaya ait olan .....abone numarasına .....tarihli .....muta yıl no ile tahakkuk ettirilen faturanın dava ve ıslah hakkı saklı kalmak üzere şimdilik 10.000,00 TL'lik kısmı için kaçak elektrik kaynaklı asıl borç ve ferrilerinden dolayı borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini, tüm yargılama harç ve giderleri ile yasal vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı adına kayıtlı abonelikte yapılan incelemelerde .....tarihinde .....unlu Mamülleri Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı .....tesisat nolu abonesinde rapora göre “Kaçak Türü: Faturaya dayanak .....Seri No'lu 1 Tarihli Tutanakta açıkça Sayaç Dışından Harici Hat Çektiği Beton direkten osos panosundan gelen kolon hattının kompanzasyon panosunda tmş ye girip işyerine dağıtım yaptığı fakat ayrı bir tmş den harici hattan gelen kabloların bağlı olduğu ve işyerine bypass ve kontaktör kullanılarak kaçak enerji kullandığı tespit edildiğini, video kaydının dilekçe ekinde sunulduğunu, bu sebeple de resmi evrak olduğu hususu aşikar olduğunu, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri uyarınca elektrik tespit tutanağı tanzim edildiğini, esasa ilişkin cevapları, karşı delil sunma hakkı bu aşamada saklı tutmak kaydıyla, davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine, tedbir talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine, karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tesis edilen cezai işlemin iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; davanın kaçak elektrik kullanımına dayalı tahakkuk ettirilen borçtan dolayı menfi tespit istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı tarafından .....nolu abonelik kapsamında kullanılan abonelikte sayaç dışı hat çekmek suretiyle kaçak elektrik enerjisi kullanılıp kullanılmadığı, buradan varılacak sonuca göre davalı tarafından davaya konu edilen kaçak kullanım nedeniyle yapılan tahakkukun yerinde olup olmadığına ilişkin olduğu tespit edildi.

Öncelikle, davalı vekilinin husumet, derdestlik, zamanaşımı, hakdüşürücü süre, görev ve yetki itirazlarının değerlendirilmesi gerekir.

Kaçak kullanım iddiasının muhattabının davanın tarafları olmasına göre; davalının husumet itirazı, aynı konuda açılmış başka herhangi bir dava bulunmadığından davalının derdestlik itirazı, tarafların tacir olması nedeniyle davalının göreve ilişkin itirazı, usulüne uygun bir yetki itirazı bulunmadığından davalının yetki itirazı ve davanın menfi tespit davası olması nedeniyle davalının zamanaşımı def'i ve hak düşürücü süreye yönelik itirazı yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Mahkememizin .....tarihli celse 3 no'lu ara kararı gereğince; davacının kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı, davalı tarafından düzenlenen kaçak elektrik kullanımına ilişkin düzenlenen tutanağın mevzuata ve usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği, yapılan tahakkukun yerinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca davacının kaçak elektrik tutanağında belirtilen bedelden sorumlu olup olmadığı, sorumlu ile miktarının tespiti amacıyla bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir.

.....tarihli bilirkişi raporunda özetle;

"Davacı tarafın itirazına konu davalı kurum tarafından davacı abone için hazırlanan

kaçak elektrik tespit tutanağına ilişkin dosya kapsamında yaptığı incelemeler

neticesinde;

DEDAŞ tarafından davacı abonelik için harici hat kapsamında kaçak tespit tutanağının

düzenlenmiş olmasına rağmen kaçak tespit anına kayıt altına alınan görüntülerde harici hattın

tespit edilememiş olması, Kaçak tespit tutanağında‘’Ayri Bir Tmş Den De Harici Hattan Gelen

Kablolarin Bagli Oldugu Ve İsyerine Bypass Ve Kontaktör Kullanilarak Kacak Enerji

Kullandigi Tespit Edıldı.’’ belirtilmiş olmasına rağmen bypass ve kontaktör sistemine dair

herhangi bir görüntü kaydının bulunmaması, DEDAŞ personelleri tarafından davacı abonelikte

.....tarihinde yapılan inceleme sonrası düzenlenen abone denetim formu ile yapılan

kaçak tespitinin hatalı olduğunun ve ölçümlerde farkın nedeninin ortaya koyulmuş olması,

Davacı abone aylık tüketim ortalamasının kaçak tespiti öncesi ve sonrası dönemde birbirine

yakın değerlerde olması, davacı vekilinin dilekçesinde belirttiği şekilde dava konusu işyerinde

kullanılan soğuk hava deposunun yaz kış kullanımının bu dönemlerdeki elektrik tüketimlerini

etkilediğine dair beyanına uygun şekilde yaz kış ayları arasında tüketimlerde bir miktar fark

olması, abonenin .....yılları arası aylık elektrik tüketim ortalamasının en fazla olduğu

yılın kaçak tespiti yapılan 2024 yılı olması, DEDAŞ ekipleri tarafından kaçak tespit anında

kayıt altınan görüntülerde elektriğin kesilmesi halinde harici hattın tespit edilebileceği ancak o

zaman harici hattan beslenen bölümlerin bulunabileceği beyanına rağmen elektrik kesilmeden

işlemlere devam edilmiş olmasıda göz önüne alındığında, DEDAŞ tarafından davacı abone

için hazırlanan .....tarih ve .....seri numaralı kaçak elektrik tespit

tutanağı ve yapılan kaçak tahakkukunun dava konusu mevzuat kapsamında uygun

olmadığı" raporda ibraz edilmiştir.

Dava konusu kaçak tespit tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan ve 30/05/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi -Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri başlıklı 42.maddesine göre;

"(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;

a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,

b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,

c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,

ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci başlıklı 43.maddesine göre;

(1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.

(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;

a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.

b) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir.

c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.

ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.

.............

(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.

(6) Bu madde kapsamında düzenlenen kaçak elektrik tüketim faturası en geç 3 iş günü içerisinde tüketiciye gönderilir.

(7) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir.

Dağıtım Sistemindeki Kayıpların Azaltılmasına Dair Tedbirler Yönetmeliğinin "Kaçak tespitine ilişkin resmi kurum kayıtları ile teknolojik imkanların kullanılması" başlıklı 14. göre;

MADDE 14 – "(1) Yüksek kayıplı şirketlerde; mevsimsel olarak tarımsal sulama amacıyla elektrik tüketilen ve güvenlik nedeniyle kaçak kontrolü yapılamadığı ilgili kurum tarafından belgelendirilen kullanım yerlerinde, elektrik kullanmadan tarımsal ürün üretilemeyeceği resmi kurum yazıları ve kayıtları, teknolojik uygulamalar ile otomasyon sistemi verileri (Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına ait Çiftçi Kayıt Sistemi ve benzeri) esas alınarak tespit edilen kullanıcılara, 8/5/2014 tarihli ve 28994 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğindeki yerinde tespit şartı aranmaksızın kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenebilir. Söz konusu tutanağa, güvenlik gerekçesiyle yerinde tespitin yapılamadığına ilişkin ifadenin eklenmesi zorunludur.

(2) Birinci fıkra çerçevesinde düzenlenen tutanaklara dayalı olarak tahakkuk ettirilen faturalar, kaçak tespit tutanağı ve tutanağa esas belgelerle birlikte kullanıcılara gönderilir.

(3) Kaçak tespit tutanaklarına yapılacak olan itirazlar Şirket tarafından on beş iş günü içerisinde sonuçlandırılır. Bu süre içerisinde sonuçlandırılmayan tutanaklar iptal edilmiş sayılır.

(4) Bu madde kapsamında dağıtım şirketi tarafından yapılan her türlü faturalama işlemi, tarımsal sulama uzaktan tespit adı altında muhasebeleştirilir."

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve müzekkere cevapları hep birlikte değerlendirildiğinde; Davacı şirket tarafından kaçak kullanım yapıldığı hususunun davalı tarafından sunulan deliller kapsamında ispat edilemediği, davalı şirket tarafından yapılan tespitin eksik ve

hatalı olduğu ve doğru bulgu ve belgelere dayandırılmadığı hususunun alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği ve davacı vekilinin .....tarihli ıslah dilekçesi ile fatura bedeli olan 2.272.851,65 TL'den borçlu olunmadığının tespitini talep ederek bu bedel üzerinden harç ikmal ettiği dikkate alındığında, davacının .....zabıt tarihli, Kaçak Elektrik tutanağına istinaden düzenlenen .....no'lu, 2.272.851,5 TL tutarlı fatura nedeniyle davalı Dicle Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'ne borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Davacının ilgili fatura nedeniyle dava açıldıktan sonra başlatılan icra takibi ve bu takipteki ödeme emrindeki tutar ile ilgili dava dilekçesi ve ıslah dilekçesinde bir menfi tespit talebi bulunmadığından, sadece fatura nedeniyle menfi tespit talep edildiğinden; davacının kötü niyet tazminatı isteminin usulden reddine karar verilmiştir.

Açıklanan tüm nedenlerle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere

1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,

a)Davacının .....tesisat numaralı aboneliğine ilişkin .....tarihli ve .....seri numaralı kaçak elektrik tutanağı nedeniyle tahakkuk ettirilen .....tarihli, .....seri nolu ve 2.272.851,65 TL bedelli bedelli faturadan dolayı davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,

b)Davacının icra takip dosyası nedeniyle kötü niyet tazminatı isteminin USULDEN REDDİNE,

2-Teminatın iadesi hususunun karar kesinleştikten 1 ay sonra değerlendirilmesine,

3- Kabul edilen bedel 2.272.851,65 üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 155.258,49 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL harcın ve sonradan yatırılan 38.644,00 TL ıslah harcının düşümü ile eksik kalan 115.999,09 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,

4-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL peşin harç, 615,40 TL başvuru harcı ve 38.644,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 39.874,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından tebligat ve posta masrafı v bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 4.935,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 336.199,23 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim