yurt dışı havalimanı inşaatında çalışan işçinin haksız fesih sonrası kıdem, ihbar ve sair işçilik alacakları davasında husumet, mahsup, brütleştirme ve faiz uyuşmazlıklarının temyiz incelemesi.

Yurt dışı havalimanı inşaatında çalışan işçinin haksız fesih sonrası kıdem, ihbar ve sair işçilik alacakları davasında husumet, mahsup, brütleştirme ve faiz uyuşmazlıklarının temyiz incelemesi.

Özet: Yurt dışında çalışan davacının haksız fesih ve ödenmeyen işçilik alacakları (kıdem, ihbar, fazla mesai, tatil ücretleri, yıllık izin) talebiyle açtığı davada, ilk derece ve istinaf mahkemelerinin davacıyı haklı bularak alacaklara hükmetmesi ve davalı işverenin husumet ile ödeme itirazlarını reddetmesi üzerine, işverenin temyiz başvurusu incelenmiş; Yüksek Mahkeme, işverenin husumet, mahsup, brütleştirme, tazminat ve alacaklara dair itirazlarının büyük kısmını yerinde görmeyerek reddetmiş, ancak yabancı para borcuna uygulanacak faiz hususunu değerlendirmeye almıştır.

9. Hukuk Dairesi 2025/842 E. , 2025/6389 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1774 E., 2024/3451 K.

DAVA TARİHİ : 10.09.2020

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 56. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/561 E., 2024/129 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işverenin yurt dışında bulunan ... Havalimanı inşaatı projesinde kalıpçı ustası olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin davalı tarafından haksız olarak feshedildiğini, işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık ücretli izin, ücret, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; alacakların zamanaşımına uğradığını, müvekkili Şirket ile dava dışı ... İnşaat ... Şirketi arasında iş hukuku anlamında organik bağ bulunmadığını, müvekkili Şirkete husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davacının talepleri hakkında ... hukukunun uygulanması gerektiğini, davacının tüm işçilik alacaklarının eksiksiz olarak ödendiğini, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yurt dışı çalışmalarında davacının çalışmış olduğu ülke hukukunun uygulanması gerektiği kanaatiyle bilirkişiden rapor alındığı, davacının ...'te çalışması nedeniyle 2010 tarihli ve 6 sayılı ... Özel Sektör İş Kanunu'na (... İş Kanunu) göre yapılan hesaplamaların nazara alındığı, bu Kanun kapsamında davacının ödenmemiş alacaklarının tespit edildiği, davacının iş sözleşmesinin haklı neden olmaksızın feshedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalının husumet itirazının yerinde olmadığı, ... iş hukukuna göre davalının, davacıyı kıdem tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde işten çıkardığını ispatlayamadığı, davacının kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazandığı, davacının fazla çalışma yaptığını, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını tanık anlatımları ile kanıtladığı, ücretlerin tamamının ödendiğinin ve yıllık ücretli izinlerin kullandırıldığının kanıtlanmadığı, diğer ödemeler kapsamında yapılan ödemelerin dava konusu alacaklara ilişkin olduğunun kanıtlanmadığı, yabancı para borcuna ilişkin faize hükmedilmesinin isabetli olduğu gerekçesiyle davalının istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davacının dava dışı ... İnşaat ... Şirketi nezdinde çalıştığından husumet nedeniyle davanın reddi gerektiğini,

2. Çıkış ayında davacıya yapılan "Diğer Ödemeler" başlıklı ödemenin mahsup edilmemesinin hatalı olduğunu,

3. ... hukukunda brütleştirme işlemi bulunmadığı hâlde bu husus gözetilmeden sonuca gidildiğini,

4. İş sözleşmesinin davalı tarafından haklı nedenle feshi nedeniyle davacının kıdem ve ihbar tazminatı hak kazanamayacağını,

5. Davacının ödenmeyen ücret alacağı ile yıllık ücretli izin alacağı bulunmadığını,

6. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti hesaplarında bakiye alacak çıkarılmış ise de, davalı tanıklarının belirttiği üzere normal çalışma saatleri harici fazla çalışma yapılması ve tatil günlerinde çalışılması hâlinde, bu çalışma ücretlerinin bordroya tahakkuk ettirilerek banka kanalıyla ödendiğini, bu nedenle davacının fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil alacağı bulunmadığını,

7. Hükmedilen alacaklara faiz işletilmesinin ve işletilen faizin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; husumet, mahsup, ücretin brütleştirilmesi, davacının dava konusu işçilik alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı ile alacaklara uygulanan faiz hususlarına ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Yabancı para borcuna hangi faizin uygulanacağına ilişkin 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un (3095 sayılı Kanun) "Yabancı para borcunda faiz" kenar başlıklı 4/a maddesinde; “Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hâllerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.” kuralına yer verilmiştir.

Somut olayda uyuşmazlık konusu alacakların yabancı parayla tahsili talep edildiğinden hüküm altına alınan alacaklara, 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca Devlet bankalarınca ... Dinarı (KWD) üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanması gerekir. Bu husus gözetilmeden karar verilmesi hatalı olmuştur.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. Davalı tarafın temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının kıdem tazminatına ilişkin bendindeki "en yüksek banka mevduat faizi ile" ibaresi hükümden çıkartılarak yerine; "Devlet bankalarınca KWD üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı ile" ibaresinin;

İhbar tazminatına ilişkin bendindeki "yasal faizi ile" ibaresi hükümden çıkartılarak yerine; "Devlet bankalarınca KWD üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı ile" ibaresinin;

Fazla çalışma ücretine ilişkin bendindeki "en yüksek banka mevduat faizi ile" ibaresi hükümden çıkartılarak yerine; "Devlet bankalarınca KWD üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı ile" ibaresinin;

Ulusal bayram ve genel tatil ücretine ilişkin bendindeki "en yüksek banka mevduat faizi ile" ibaresi hükümden çıkartılarak yerine; "Devlet bankalarınca KWD üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı ile" ibaresinin;

Ücret alacağına ilişkin bendindeki "en yüksek banka mevduat faizi ile" ibaresi hükümden çıkartılarak yerine; "Devlet bankalarınca KWD üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı ile" ibaresinin;

Yıllık ücretli izne ilişkin bendindeki "yasal faizi ile" ibaresi hükümden çıkartılarak yerine; "Devlet bankalarınca KWD üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı ile" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,15.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.