Kamulaştırma Kanununun 10. maddesi uyarınca daimi irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile tescili davasında değerleme yöntemleri, objektif değer artışı ve vekalet ücreti hakkındaki uyuşmazlığın temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacı idarenin tarım arazileri üzerindeki daimi irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile tescili talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin kabul kararı sonrası, davacı idarenin belirlenen bedelin yüksekliği ve vekalet ücreti talepleriyle, davalıların ise davanın usulü ve belirlenen bedelin düşüklüğü itirazlarını içeren istinaf başvurularının bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmesinin ardından, tarafların aynı gerekçelerle Yargıtaya yaptığı temyiz başvurusunun incelendiği bir süreci özetlemektedir.
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3730 Esas, 2023/1964 KararKARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/266 Esas, 2022/544 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu daimi irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 76... , 8, 25... parsel sayılı taşınmazlarda kamulaştırma konusu daimi irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı taraf cevap dilekçesi ibraz etmemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu daimi irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; değer düşüklüğü oranının yüksek belirlendiğini, bu nedenle kamulaştırma irtifak bedelinin yüksek hesaplandığını, kapitalizasyon faiz oranın %4 olarak yüksek alındığını, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda ürün gelirlerinin yüksek giderlerin ise düşük gösterildiğini, lehlerine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğunu beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu her bir taşınmaz yönünden ayrı ayrı dava açılması gerektiği halde birlikte dava açılmasının doğru olmadığını, her bir parsel için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında kabul edilerek net gelir yöntemi ile kamulaştırma bedelinin tespitinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, davaya konu taşınmazların yüzölçümü, irtifak hakkına konu alanın yüzölçümü, etkilediği alan taşınmazdaki konumu dikkate alındığında hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen değer azalış oranında bir usulsüzlük bulunmadığı, münavebeye alınan ürünlerin yörede yetişen ürünlerden oluşturulduğu, bilirkişi raporunda taşınmaz sulu tarım arazisi vasfında kabul edildiğine göre %4 kapitalizasyon faiz oranı uygulanmış olmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, her ne kadar hükme esas alınan bilirkişi raporunda davaya konu taşınmazlarda objektif değer artış oranı uygulanmasına gerek olmadığı belirtilerek objektif değer artışı uygulanmamış ise de bu hususun davalı tarafça istinaf sebebi olarak ileri sürülmediği, davalı tarafça istinaf sebebi olarak ileri sürülen hususun sadece davaların ayrı ayrı açılması ve ayrı ayrı vekâlet ücreti takdiri gerektiğine yönelik olduğu, aynı kamulaştırma planı içerisinde ve aynı kişiye ait olup aynı yerde bulunan taşınmazlar hakkında birlikte dava açılarak yargılama yapılmış olmasında bir usulsüzlük bulunmadığı, eldeki davanın niteliği gözetildiğinde davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemiş olmasında da kanuna aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, ayrıca belirlenen bedelin düşük olduğunu, üretim masraflarının yüksek olduğunu, %100 oranında objektif değer artışı uygulanması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2.Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2.Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malların niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumları ve enerji nakil hattı güzergahları dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılıkları ile pilon yeri bedelinin tespit edilmesi ve tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesine ilişkin hüküm kurulması yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve istinafta ileri sürülmeyen sebeplerin temyiz aşamasında ileri sürülemeyeceği kuralına göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.