İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, zayi olduğu iddia edilen boş çeklerin keşidecisi tarafından açılan kıymetli evrak iptali davasını dava ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddetti.
Özet: Toptan orman ürünleri ticareti yapan bir şirketin, kaybolduğunu beyan ettiği yedi adet boş ve henüz kimseye keşide edilmemiş şirket çekinin kötüye kullanılmasını engellemek amacıyla iptali talebiyle açtığı davada mahkeme, davacının çekin keşidecisi olması nedeniyle ilgili kanun hükümleri uyarınca çek iptali davası açma hakkı bulunmadığına, zira bu hakkın hamil sıfatına sahip kişilere tanındığına ve çeklerin boş olması sebebiyle hukuken çek vasfı taşımadığına kanaat getirerek, dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulen reddine karar vermiştir.
T.C.
İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/601 KARAR NO : 2020/670DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ: 21/10/2020KARAR TARİHİ: 22/10/2020Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı 21/10/2020 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; Toptan orman ürünleri ve hırdavat ticareti yaptığı tek ortaklı firmasının ...'nden alınan ... seri numaralı çekleri boş olarak , kimseye keşide edilmemiş şekilde kaybetmiş olduğunu, Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığı ...soruşturma nolu şikayetçi ifade tutanağının dava dilekçesine ekli olduğunu, zayi etmiş olduğu yedi adet şirket çekini bulanların kullanmaması ve ticari hayatının zarar görmemesi için tedbir alınması ve iptali için gerekli işlemlerin yapılmasını talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava, zayi olan çekin iptaline karar verilmesine ilişkindir.Davacı, zayi olduğu iddia edilen çekin keşidecisi ve dolayısıyla borçlusu olup, hamil sıfatına haiz değildir....nın ...maddesinde düzenlenen ödemeden men yasağı hakkı çek hamillerine tanınmış bir haktır. Bu madde hükmüne göre, mahkeme çek keşidecisine yani borçlusuna ödeme yasağı getirir ve ödenmesi durumunda iki defa ödeme yapılabileceği ihtar olunur. Somut olayda, iptal isteyen davacı, anılan madde hükmüne göre ödemeden men yasağı verilecek çek muhatabı (borçlusu) olup, ödemeden men yasağı ve çek iptali talep etme hakkı yoktur.... sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ...maddesinde dava şartları sayılmıştır. Bunlardan biri de (d) bendinde belirtilen ''tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları'' halidir. Aynı kanunun ...maddesine göre, açılan davada dava şartlarının var olup olmadığı mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacaktır.Somut olayda; davacı, iptalini talep ettiği çekin keşidecisidir. Türk Ticaret Kanunu'nun ...maddesine göre keşideci olan davacının dava açma hakkı bulunmamaktadır. Ayrıca kaybedildiği ileri sürülen çeklerde boş olduğu için çek vasfında değildir. Davacının, çek iptali davasını açma hakkı olmadığından, davacı sıfatının, dolayısıyla dava şartının da bulunmadığı anlaşılmış ve...'nun ...maddesi gereğince davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın ... nın... ve ...maddeleri gereğince usulden REDDİNE,2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına 4- Ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının davacıya iadesine, Dair, davacı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren ... haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda karar verildi 22/10/2020Katip ...¸ Hakim ...¸