4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında kamulaştırma bedelinin tespiti ve yol olarak terkin davasında arsa vasfı, emsal değerleme ve vekalet ücreti itirazlarına ilişkin 5. Hukuk Dairesi temyiz incelemesi.
Özet: Davacı idare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında, ilk derece mahkemesinin kamulaştırma bedelini belirleyip davalılar lehine hüküm kurması üzerine, davacı idare emsal karşılaştırmasının hatalı yapıldığı ve kendi lehine vekalet ücreti takdir edilmediği gerekçeleriyle istinaf başvurusunda bulunmuştur; Bölge Adliye Mahkemesi, taşınmazın imar durumuna göre arsa niteliğinde kabul edilerek emsal değer tespitinin doğru olduğunu, davacı idare lehine vekalet ücreti hükmedilmemesinin ise kanun ve içtihatlara uygun olduğunu belirterek davacı idarenin istinaf başvurusunu esastan reddetmiş ve davacı idare bu kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1197 Esas, 2025/1631 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 8. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2023/224 Esas, 2025/35 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 3 65... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini talep etmiştir.II. CEVAPDavalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın konumu ve nitelikleri itibarıyla arsa vasfında kabul edilerek emsal araştırması yapılmak suretiyle rayiç değerinin tespit edilmesini, taşınmaz için acele kamulaştırma dosyasında belirlenen bedelin düşük olduğunu, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, Anayasa Mahkemesinin 01.08.2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2022/83 Esas, 2223/69 Karar sayılı kararı ile kamulaştırma bedeline yasal faiz işletilmesine ilişkin 2942 sayılı Kanun’da yer alan düzenlemeyi iptal ettiğini, bu nedenle kamulaştırma bedeline Hazine ve Maliye Bakanlığınca 2023 yılına ait belirlenen %122,90 yeniden değerleme oranı üzerinden faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı taraftan tahsil edilerek davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsal karşılaştırmasının kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığını, müvekkili idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın incelenen imar durumuna göre mevcut 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "Kamping-Turizm Alanı ve Yol" olarak planlı olduğu, bu durumda taşınmazın arsa kabul edilerek özel amacı olmayan emsal satışlara göre değerinin tespit edilmesinde, emsal taşınmaz olarak aynı ilçe Korucuk Mahallesi 93 98... parsel sayılı taşınmazın alınmasında herhangi bir isabetsizlik görülmediği, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın her ikisinin de 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında yer aldığı, birbirlerine 300 mesafede olduğu ve düzenleme ortaklık payı kesilmemiş kadastral parsel niteliğinde olduklarının anlaşıldığı, bu durumda dava konusu ve emsal taşınmaz için yapılan mukayese kriterlerine eksiklik/ üstünlük katsayısı 1 bulunarak dava konusu taşınmazın 2023 yılı itibarıyla metrekare birim fiyatının 1.305,00 TL/m² olarak belirlenmesi ve bu bedele ağaç ile yapı bedeli eklenerek hükümde belirtilen miktarda kamulaştırma bedelinin belirlenmesinin isabetli olduğu, 2942 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ile Anayasa Mahkemesinin içtihatları nazara alındığında davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin yerinde görüldüğü gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arsa niteliğindeki taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; üzerinde bulunan yapılara aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı yıpranma payı düşülerek; ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumlarına göre değer biçilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.