kredi borcundan kaynaklanan icra takibinde, kefillerin alacaklıdan mal kaçırma amacıyla gerçekleştirdiği gayrimenkul devirlerinin iik 277 uyarınca tasarrufun iptali davası.

Kredi borcundan kaynaklanan icra takibinde, kefillerin alacaklıdan mal kaçırma amacıyla gerçekleştirdiği gayrimenkul devirlerinin İİK 277 uyarınca tasarrufun iptali davası.

Özet: Bu hukuki metin, bir bankanın kredi borcundan doğan alacağının tahsili amacıyla, borçlu tarafından mal kaçırma kastıyla yapıldığı iddia edilen taşınmaz satışlarının İcra ve İflas Kanununun ilgili maddeleri uyarınca iptali talebiyle açtığı tasarrufun iptali davasına ilişkin olup, davalıların yetkisizlik, borcun doğumundan önce işlem yapıldığı ve gerçek satış olduğu savunmalarına rağmen mahkemece, toplanan deliller neticesinde borçluya ait iki ayrı taşınmazın devrine ilişkin tasarrufların iptaline ve alacağın tahsili amacıyla taşınmazlardan birinin icra yoluyla satılmasına, diğerinin ise üçüncü kişiye devredilmiş olması nedeniyle o tarihteki bedelinin davalıdan alınarak alacaklıya ödenmesine karar verilmiştir.

12. Hukuk Dairesi 2025/4750 E. , 2025/8122 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı ... şirketinin kredi borcuna davalı ... ve dava dışı ...'ın kefil olduklarını, bu doğrultuda Konya 3.İcra Müdürlüğünün 2014/4530 sayılı takibine konu bonoyu verdiklerini, kredi borcunun ödenmemesi nedeniyle bono borçluları hakkında Konya 3.İcra Müdürlüğünün 2014/4530 sayılı takibinin yapıldığını, takipte borçluların haczi kabil malı bulunamadığı, takip borçlusu ... adına kayıtlı gayrimenkullerin mal kaçırma gayesi ile diğer davalılara devredildiğinin tespit edildiğini beyan ederek davalılar arasındaki satış işlemlerinin İİK 277 ve devamı maddeleri gereğince iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın açıldığı Konya Mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemenin Aksaray Mahkemeleri olduğunu, tasarruf işleminin borcun doğumundan sonra yapılmış olması gerektiğini, müvekkilinin taşınmazı borcun doğumundan çok önce satın aldığını, aciz vesikası alınmasının davanın ön şartı olduğunu, müvekkilinin devraldığı taşınmazların bedelini ödemek suretiyle iktisap ettiğini, müvekkilinin mal kaçırma amacına hizmet etmek veya davacıya zarar vermek kastı ile hareket etmediğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; bankanın alacağının kefil ...’ın kefillikten çıkarılmasının kabul edildiği tarihten sonra doğduğunun kabulünün hayatın akışına uygun olduğunu, borcun ödenmesi ile müvekkilinin kefaletinin de sona ereceğini, dava konusu taşınmazların devir tarihlerinin borcun doğumundan önce olduğunu, satışların şirket hissesi satın alan müvekkilinin şirket hissesi alımı nedeniyle ... borcun ödenmesi için nakit ihtiyacı nedeniyle gerçekleştirildiğini, borçlulardan mal kaçırma veya alacaklıyı zarar kastının ya da muvazaanın bulunmadığını, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; davalı ... ile ortağı olduğu şirket adına iş sözleşmesi yapıldığını, kendisinin Aksaray’dan ev alınması ve ayrıca maaşının ödenmesi halinde çalışacağını beyan ettiği için kendisine ait olmak üzere alınan evin ... adına alındığını ve kredisinin ... adına ... banktan çekilip bu kredinin ödemelerinin kendi maaşından kesilerek ödendiğini, kalan bakiyenin ise oğlunun ... banktan çektiği kredi ile kapatılıp borç bitince ve ipotek kalkınca evi devraldığını, satışın gerçek satış olduğunu beyan ederek davanın reddi talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; Konya Mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemenin Aksaray Mahkemesi olduğunu, satışın gerçek satış olduğunu, bankanın alacağının semeresiz bırakma veya alacaklılara zarar verme kastının söz konusu olmadığını, devrin gerçek ivazlı bir devir olduğunu, devraldığı taşınmazı bankadan kredi kullanmak suretiyle satın aldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece 06.12.2018 tarih, 2016/ 77 E.- 2018/ 356 K. sayılı ilamı ile; toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

1-Aksaray ili ... ...Mahallesi 1227 Ada, 3 Parsel, 27 Bağımsız Bölüm nolu taşınmazın 12.11.2013 tarihinde ... yevmiye nolu işlemle davalı ... tarafından davalı ...’e satışına ilişkin tasarrufun iptali ile Konya 3. İcra Müdürlüğünün 2014/4530 sayılı dosyasındaki bakiye alacak ve ferilerinin tahsili amacı ile sınırlı olmak üzere icra dosyasından bu taşınmaz üzerinde cebri icra işlemleri yapılmasına yetki tanınmasına,

2-Aksaray ili ...Köyü 1 22... Parsel sayılı taşınmazın 03.01.2014 tarihinde 178 yevmiye nolu işlemle davalı ... tarafından davalı ...’a satışına ilişkin tasarrufun iptali ile, Konya 3. İcra Müdürlüğünün 2014/4530 sayılı dosyasındaki bakiye alacak ve ferilerinin tahsili amacıyla, bu dosyadaki bakiye alacak miktarı ile sınırlı olmak ve bu dosya ile tahsilde tekerrür olmamak şartıyla, bu taşınmazın davalı ... tarafından dava dışı kişiye satıldığı 07.05.2014 tarihindeki değeri olarak belirlenen 16.332 TL' nin icra dosyası kapsamında davalı ...’dan alınarak davacıya ödenmesine,

3-Aksaray ili ... ilçesi... Mahallesi 2236 Ada, 3 Parsel, 1 Bağımsız Bölüm nolu taşınmazın 20.08.2013 tarihinde ... yevmiye nolu işlemle davalı ... tarafından davalı ...’e satışına ilişkin tasarrufun iptali ile Konya 3. İcra Müdürlüğünün 2014/4530 sayılı dosyasındaki bakiye alacak ve ferilerinin tahsili amacıyla, bu dosyadaki bakiye alacak miktarı ile sınırlı olmak ve bu dosya ile tahsilde tekerrür olmamak şartıyla, bu taşınmazın davalı ... tarafından dava dışı kişiye satıldığı 30.05.2014 tarihindeki değeri olarak belirlenen 146.953,20 TL'nin icra dosyası kapsamında davalı ...’den alınarak davacıya ödenmesine,

4-Aksaray ili ... Mahallesi 692 Ada, 2 Parsel nolu arsa vasfındaki taşınmazın davalı ... adına kayıtlı olup 20.08.2013 tarihinde ... yevmiye nolu işlemle davalı ...’e satılan 1/3 payının satışına ilişkin tasarrufun iptali ile Konya 3. İcra Müdürlüğünün 2014/4530 sayılı dosyasındaki bakiye alacak ve ferilerinin tahsili amacı ile sınırlı olmak üzere, icra dosyasından belirtilen bu 1/3 oranındaki taşınmaz payı üzerinde cebri icra işlemleri yapılmasına yetki tanınmasına,

5-Aksaray ili ...... Mahallesi 60 18... Parsel A Blok Zemin Kat 2 Bağımsız Bölüm nolu mesken vasfındaki taşınmazın tasarrufunun iptaline ilişkin istemi hakkında yargılama sırasında davanın konusuz kalmış olması nedeniyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

6-Davacının 4324 Ada, 9 Parseldeki 11 Bağımsız Bölüm nolu taşınmaz için davalı ... aleyhine açmış olduğu davanın reddine, karar verilmiş karar davalı ...

... vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince yapılan istinaf incelemesi neticesinde "12.10.2011 tarihli bussines kart sözleşmesinin davaya konu borca ilişki olup olmadığı araştırılarak davaya konu borcun doğum tarihinin belirlenmesi için" dosyanın Mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece; Bölge Adliye Mahkemesinin "geri gönderme kararına" istinaden yapılan yargılaması neticesinde;

1-Davanın Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine,

2-Aksaray ili ... ilçesi... Mahallesi 12 27... Parsel sayılı taşınmazda bulunan 27 Bağımsız Bölüm nolu taşınmazın 12.11.2013 tarihinde ... yevmiye nolu işlemle davalı ... tarafından davalı ...’e satışına ilişkin tasarrufun iptali ile Konya 3. İcra Müdürlüğünün 2014/4530 sayılı dosyasındaki bakiye alacak ve ferilerinin tahsili amacı ile sınırlı olmak üzere icra dosyasından bu taşınmaz üzerinde cebri icra işlemleri yapılması için davacıya yetki tanınmasına,

3-Aksaray ili... Köyü 1 22... Parsel sayılı taşınmazın 03.01.2014 tarihinde ...yevmiye nolu işlemle davalı ... tarafından davalı ...’a satışına ilişkin tasarrufun iptali ile Konya 3. İcra Müdürlüğünün 2014/4530 sayılı dosyasındaki bakiye alacak ve ferilerinin tahsili amacıyla, bu dosyadaki bakiye alacak miktarı ile sınırlı olmak ve bu dosya ile tahsilde tekerrür olmamak şartıyla, bu taşınmazın davalı ... tarafından dava dışı kişiye satıldığı 07.05.2014 tarihindeki değeri olarak belirlenen 16.332,00 TL nin icra dosyası kapsamında davalı ...’dan alınarak davacıya ödenmesine,

4-Aksaray ili ... ilçesi... Mahallesi 22 36... Parsel sayılı taşınmazda bulunan 1 Bağımsız Bölüm nolu taşınmazın 20.08.2013 tarihinde ... yevmiye nolu işlemle davalı ... tarafından davalı ...’e satışına ilişkin tasarrufun iptali ile Konya 3. İcra Müdürlüğünün 2014/4530 sayılı dosyasındaki bakiye alacak ve ferilerinin tahsili amacıyla, bu dosyadaki bakiye alacak miktarı ile sınırlı olmak ve bu dosya ile tahsilde tekerrür olmamak şartıyla, bu taşınmazın davalı ... tarafından dava dışı kişiye satıldığı 30.05.2014 tarihindeki değeri olarak belirlenen 146.953,20 TL'nin icra dosyası kapsamında davalı ...’den alınarak davacıya ödenmesine,

5-Aksaray ili ... İlçesi Tacin Mahallesi 6 92... Parsel nolu arsa vasfındaki taşınmazın davalı ... adına kayıtlı iken 20.08.2013 tarihinde ... yevmiye nolu işlemle davalı ...’e satılan 1/3 payının satışına ilişkin tasarrufun iptali ile Konya 3. İcra Müdürlüğünün 2014/4530 sayılı dosyasındaki bakiye alacak ve ferilerinin tahsili amacı ile sınırlı olmak üzere, icra dosyasından belirtilen bu 1/3 oranındaki taşınmaz payı üzerinde cebri icra işlemleri yapılması için davacıya yetki tanınmasına,

6-Aksaray ili ... İlçesi Şifahane Mahallesi 4324 Ada, 9 Parsel sayılı taşınmazda bulunan 11 Bağımsız Bölüm nolu taşınmazın davalı borçlu ... adına kayıtlı iken 21/01/2013 tarihinde 1520 yevmiye nolu işlemle davalı ...’e satışına ilişkin tasarrufun iptali ile Konya 3. İcra Müdürlüğünün 2014/4530 sayılı dosyasındaki bakiye alacak ve ferilerinin tahsili amacı ile sınırlı olmak üzere icra dosyasından bu taşınmaz üzerinde cebri icra işlemleri yapılması için davacıya yetki tanınmasına,

7-Aksaray ili ... İlçesi... Mahallesi 60 18... Parsel sayılı taşınmazda bulunan A Blok Zemin Kat 2 Bağımsız Bölüm nolu mesken vasfındaki taşınmazın tasarrufunun iptaline ilişkin istemi hakkında yargılama sırasında davanın konusuz kalmış olması nedeniyle bu taşınmaz yönünden davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiş, karar davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 16.03.2022 gün, 2022/469 E- 2022/564 K sayılı ilamı ile " İİK'nın 278/1 maddesinde ivazlar arası fahiş farkın yapılan tasarrufların bağışlama hükmünde sayıldığının ve iptale tabi olduğunun öngörülmesine, buna ilaveten davalılar arasındaki akrabalığın alacaklılarından mal kaçırmak ya da alacaklılarını ızrar kastı ile hareket ettiğini bilebilecek kişilerden olması nedeniyle de tasarrufun iptali gerekeceğine (İİK. 280/1-2 ) göre davalı ...'ın istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

Davalı ... vekilinin itirazının incelenmesinde : Dairemiz kaldırma kararından önce İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararda;" Davacının 4324 Ada, 9 Parseldeki 11 Bağımsız Bölüm nolu taşınmaz için davalı ... aleyhine açmış olduğu davanın reddine," karar verildiği kararın davalılar ... ve ... tarafından istinafa getirildiği davacının bu parsele yönelik bir itirazının olmadığı bu davalı yönünden kazanılmış hak oluşturduğu dikkate alındığında bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu" belirtilerek istinaf talebi kabul edilmiştir.

Karar ilamı davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345 inci maddesi "İstinaf yoluna başvuru süresi iki haftadır. Bu süre, ilamın usulen taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlar. İstinaf yoluna başvuru süresine ilişkin özel kanun hükümleri saklıdır." hükmüne haizdir.

İlk Derece Mahkemesinin 18.11.2021 gün, 2019/192 E- 2021/325 k sayılı ilamı, davalı ... vekili tarafından süresi içerisinde istinaf edilmediğinden ve zorunlu dava arkadaşı olan davalı borçlu ... vekili tarafından da istinaf yoluna başvurulmadığından davalı ... yönünden davanın esası hakkında kararın kesinleşmiş olduğunun anlaşılmış olmasına göre, davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, alacağın dayanağının 12.10.2011 tarihli business kart sözleşmesine dayalı olmasına, davalı ...'in davalı borçlunun kardeşi olmasına, ...'in davalı borçlunun durumunu bilen veya bilmesi gereken kişi olduğunun anlaşılmış olmasına göre davalı ... vekilinin aşağıdaki bent haricindeki sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

3- Dava İİK madde 277 ve devamına göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

İİK'nın 282.maddesi gereğince borçlu ile hukuki işlemde bulunan üçüncü kişi mecburi dava arkadaşı olup davada haksız çıkmaları halinde yargılama giderinden birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olmaları gerekmektedir.

Tasarrufun iptali davalarında vekalet ücreti takip konusu alacak miktarı ile iptali istenen tasarrufun tasarruf tarihindeki değeri karşılaştırılarak düşük olan değer üzerinden nispi olarak hesaplanması gerekir.

Temyiz eden ... yönünden yapılan incelemeye göre; somut olayda; takip konusunun 12.10.2011 tarihli business kart sözleşmesi, ... A.Ş. ile dava dışı ... ... Orm.Ürün.Et Mam.Elek.İnş.Tem.San ve Tic.Ltd.Şti. arasında imzalanan 06.09.2013 tarihli KGS ve bu sözlemeye istinaden alınan 06.09.2013 keşideli, 29.05.2014 vadeli senede dayalı olduğu, Konya 3. İcra Müdürlüğünün 2014/4530 E sayılı dosya ile 288.000,00 TL üzerinden takibe geçildiği, takibin kesinleştiği, davalı borçlu tarafından davalı ...'e devredilen gayrimenkullerin devir tarihlerindeki gerçek değerleri dikkate alındığında, (Gayrimenkullerin tasarruf tarihindeki gerçek değeri 271.623,20 TL'nin) takip rakamından düşük olduğu, bu rakam üzerinden davacı lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi ve bu vekalet ücretinden temyize gelen davalı ... ve borçlunun müştereken ve müteselsilen sorumlu olması gerekirken temyize gelemeyen tüm davalılar yönünden müştereken ve müteselsilen sorumluluğa karar verilmesi bozma nedeni ise de yapılan yanlışlığın giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden hükmün 6100 sayılı HMK’nın 370/2 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin reddine, (2) nolu bentte açıklanan sebeplerle, davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (3) nolu bentte açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile karar ilamının 11. Bendinde yer alan "28.610,00 TL vekalet ücretinin" ibaresinden sonra gelmek üzere "(27.463,62 TL vekalet ücretinden davalı borçlu ve davalı ... den müştereken ve müteselsilen) ifadesinin eklenmesine, ... Oflaz ifadesinden sonra gelen "..." ifadesinin ise hükümden çıkartılmasına, hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, karar düzeltilerek onandığından harç alınmasına yer olmadığına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 10.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.