4. asliye ticaret mahkemesinde görülen, ticari beton boru satım sözleşmesinden kaynaklı olarak teslim edilmeyen ürünler nedeniyle ödenen çek bedellerinin tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davası.

4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, ticari beton boru satım sözleşmesinden kaynaklı olarak teslim edilmeyen ürünler nedeniyle ödenen çek bedellerinin tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davası.

Özet: Bu hukuki uyuşmazlık, davacının ticari bir satış sözleşmesi kapsamında davalıya verdiği ve toplam 7.000.000 TL tutarındaki çek bedellerinin tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmesi üzerine ortaya çıkmıştır; davacı, beton boruların teslim edilmemesine rağmen çekleri ödemek zorunda kaldığını iddia ederken, davalı ise sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacının sözleşmeyi haksız yere sonlandırdığını, ürünleri teslim almayı reddettiğini ve davacının daha önce bir protokolle benzer alacaklardan feragat ettiğini savunmaktadır.

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/403 Esas - 2026/191

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C.

...

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/403 Esas

KARAR NO : 2026/191

DAVA :İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/05/2025

KARAR TARİHİ : 25/03/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 30/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;

Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

İDDİA VE İSTEK :

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalı borçlu aleyhine .... .... .... .... .... .... Esas sayılı dosyasına 12/12/2024 tarihi itibariyle 3.164.243,20-TL ana alacak, işleyecek faiz, icra

harç ve masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte tahsili için icra takibi başlatıldığı, borçlu itirazı üzerine takibin

durdurduğu, itirazın kötü niyetli ve uzatmaya yönelik olduğu, davalı ile müvekkili arasında beton boru satışı hakkında sözlü bir sözleşme yapılmış olup işbu işleme

istinaden davacı müvekkili tarafından davalı şirkete 4 adet her biri 1.750.000-TL olan ve dava dilekçesi ekinde örneklerini sunduğu toplam 7.000.000-TL değerinde çeklerin verildiğini, söz konusu işlemin tahsilat makbuzunun taraflarınca dosyaya sunulduğu, bu husus

tarafların arasında yapılan teklif formu olarak adlandırılan görüşmede de mevcut olduğunu, müvekkilinin davalı taraftan satın alacağı beton borular ile ... Büyükşehir Belediyesine

hizmet vermek amacı ile bu sözlü sözleşmeyi yaptığını, bahse konu beton boruların müvekkiline teslim

edilmediğini, buna rağmen davalı şirketin müvekkilinin çeklerini işleme koyduğunu, davacı müvekkilinin çek sicilinin bozulmaması

amacıyla bu çekleri mecburen ödediğini, bu ödemelerin dekontlarını sunduklarını beyanla davalının anılan icra takibine vâki haksız itirazının iptali ile % 20'den aşağı olmamak üzere icra-inkâr tazminatının yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA:

Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın haksız ve kötüniyetli olduğunu, dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, Müvekkili davacıya borcu bulunmadığı, müvekkili ile davacı şirket arasında mal alım satımından

kaynaklı ticari ilişki bulunduğunu, müvekkilinin davacı ile yapılan anlaşma gereği tarafına ait tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, davacı tarafından anlaşma karşılığı teslim edilen ürünler için müvekkili şirkete çekler verildiğini, işin devamı

sırasında davacı tarafından tamamen basiretli tacir ve sözleşmeye güven ilkelerine aykırı olarak taraflar

arasındaki ticari işin tek taraflı olarak haklı bir neden olmaksızın sonlandırılmış olduğunu, her ne kadar müvekkilinin anlaşma kapsamındaki ürünlerin eksiksiz ve ayıpsız bir şekilde süresinde

teslime hazır olduğunu bildirmiş ise de; davacının ürünlerin teslimini kabul etmediğini, dava dışı Muhammed Aslankan tarafından yine keşidecisi davacı olduğunu ancak ciranta ve ciro

edilenlerin farklı olduğu çek yönünden ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/322. E. sayılı dosyasında

çek zayi davası açılmış olduğunu, davacı tarafından söz konusu fiilin birden fazla kez farklı şahıs ve şirketlere karşı

gerçekleştirildiğini, davacının alenen müvekkilini dolandırmaya çalıştığını, davacı tarafından söz konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/352

E. Sayılı dosyası ile menfi tespit davası ikame edildiğini, taraflar arasında 26.07.2024 tarihli protokolün imzalandığını, protokol gereğince davacı tarafından 3 adet çek (7776878 seri nolu Halkbank'a ait 600.000-TL bedelli ve 31.08.2024 tarihli çek, 7776879 seri no'lu...A.Ş'ye ait 600.000-TL bedelli, 30.09.2024 tarihli çek, 7776880 seri

no'lu...A.Ş.'ye ait 600.000-TL bedelli ve 31.10.2024 tarihli çeklerin verildiğini, protokol kapsamında davacının ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 2024/352E. Sayılı dosyası ile protokolde belirtilen diğer davalardan ve soruşturma

dosyalarındaki şikayetlerinden feragat ettiğini beyanla hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle aksi takdirde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi” talep edilmiştir.

DELİLLER :

-... 7. İcra Dairesi'nin

2024/85936 E. sayılı takip dosyası örneği.

-Faturalar ve ticari defter kayıtları

-... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/352

E. sayılı dosyası örneği.

-Bilirkişi heyeti raporları .

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, ticari satım akdi kapsamında keşide edilen ve bedelsiz kalmasına rağmen davalı satıcıya ödenen çek bedellerinin tahsiline yönelik olarak başlatılan ilamsız icra takibine vâki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.

Dosyamız arasına örneği celp edilen ... 7. İcra Dairesi'nin

2024/85936 E. sayılı takip dosyasının incelenmesinde; dosyamız davacısı olan takip alacaklısı şirket tarafından dosyamız davalısı borçlu şirket aleyhine takibe konu 3.164.243,20-TL cari hesap alacağının tahsiline yönelik olarak başlatılan ilamsız icra takibi olduğu, borçlu davalının itirazı üzerine yasal 1 yıllık hak düşürücü süresinde işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Dosyamız arasına celp edilen ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/352

E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacısının dosyamız davacısı ...Emlak İnşaat Otomotiv Taahhüt Tarım Hayvancılık Gıda İmalat Sanayi İç Ve Dış Ticaret Anonim Şirketi, davalısının ise; ... İnşaat Ve Alt Yapı Elemanları Ticaret Limited Şirketi olduğu, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafından keşide edilerek davalı tarafa verildiği ileri sürülen çeklerden 3387651 seri no'lu, 22.04.2024 düzenleme tarihli... .... ... ... .... ... .... /... Şubesine ait 250.000,00-TL'şer bedelli 4 adet çeklerin davacı tarafından davalıya mal tesliminin yapılmamasına ve çeklerin bedelsiz kalmasına rağmen davalıya ödendiğinden bahisle toplam 1.364.243,20-TL alacağın istirdaden tahsilinin talepli dava olduğu, aynı davada bahse konu maddi ve hukuki olgulara dayalı olarak ayrıca davacının davalıya teslim ettiği 6404477 seri nolu, 30.05.2024 düzenleme tarihli...A.Ş. .../... Şubesine ait 1.500.000,00-TL bedelli çek, 3387653 seri no'lu, 31.05.2024 düzenleme tarihli...A.Ş. .../... Şubesine ait 1.750.000,00-TL bedelli çek, 3387654 seri no'lu, 30.06.2024 düzenleme tarihli...A.Ş. .../... Şubesine ait 1.750.000,00-TL bedelli çek, 3387655 seri no'lu, 31.07.2024 düzenleme tarihli...A.Ş. .../... Şubesine ait 1.750.000,00TL bedelli çek, 6404478 seri no'lu, 30.06.2024 düzenleme tarihli...A.Ş. .../... Şubesine ait 1.250.000,00-TL bedelli çek, 0017744 seri no'lu, 30.06.2024 düzenleme tarihli ... Bankası Etimesgut/... Şubesine ait 600.000,00-TL bedelli çek ile 0017745 seri no'lu, 30.06.2024 düzenleme tarihli ... Bankası Etimesgut/... Şubesine ait 650.000,00 TL bedelli çeklerin bedelsizliği nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesinin de talep edildiği, davacı vekilinin sunduğu feragat dilekçesine istinaden ... 13.ATM tarafından verilen 04.09.2024 tarih, 2024/352 Esas ve 2024/587K. sayılı kararı ile davanın vaki feragat nedeni ile reddine karar verildiği, tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine hükmün 08/10/2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Dosyamızda dava ve cevap dilekçelerinde ileri sürülen maddi ve hukuki olgular ile incelenen dava konusu icra takip dosyası kapsamına göre; davacı ile davalı arasında ticari nitelikte satım ilişkisi bulunduğu , davacı alıcı şirket tarafından davalı satıcı şirkete satım bedeline karşılık birden fazla ve farklı keşide tarihleri ve bedelleri olan çeklerin keşide edilerek teslim edildiği konusunda taraflar arasında çekişme mevcut değildir. Dava dilekçesi kapsamından, davacı tarafından davalıya satım ilişkisi kapsamında keşide edilerek verildiği belirtilen ve her biri ayrı ayrı 1.750.000,00-TL bedelli olmak üzere toplam 7.000.000,00-TL bedelli çeklerin bedelinin davacı şirket tarafından davalıya ödendiği ancak çek bedeline karşılık miktarda mal teslimi yapılmadığı için eksik kalan mal bedeline karşılık olarak bedelsiz kalan çek miktarı üzerinden toplam 3.164.243,20-TL ödemenin istirdadına yönelik olarak davalı satıcı aleyhine dava konusu icra takibinin başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Dosyamızda dava konusu isteme dayanak ve dava dilekçesi ekinde örnekleri sunulan 4 adet çek ile ... 13.ATM'nin yukarıda değinilen dosyasında dava konusu olan ve yukarıda unsurları belirtilen her biri ayrı ayrı 1.750.000-TL ve toplamda 7.000.000,00-TL bedelli çeklerin aynı çekler olduğu Mahkememiz'ce saptanmıştır.

Bu durumda, davalının savunması da gözetilerek işbu davada kesin hüküm ve hukuki yarara ilişkin dava şartlarının irdelenmesi zorunludur.

Bilindiği üzere; HMK 303/1.m. gereğince; "(1) Bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir..."

İşbu dava dosyamızda dava konusu talebin dayanağı olan sebepler (mal tesliminin yapılmaması nedeni ile çeklerin bedelsizliği olgusu) aynı olmakla birlikte ilk dava niteliğindeki ... 13.ATM'nin 2024/352 Esas ve 2024/587K. sayılı dosyasına ait gerekçeli karardaki hüküm fıkrası menfi tespit ve istirdat istemli davada davanın feragat nedeni ile reddini içermekte olup dosyamızda davacının talep sonucu ise; menfi tespit ve istirdat istemini içermektedir. Bu nedenle, HMK 303.m. Kapsamında kesin hüküm koşullarının oluşmadığı tartışmasızdır.

Öte yandan, hukuki yarara ilişkin dava şartı yönünden değerlendirme yapıldığında ise;

Davalı yan cevap dilekçesi ekinde 26/07/2024 tarihli protokolü sunmuştur. Söz konusu protokolün tarafları dosyamız tarafları olan şirketler olup taraflar arasındaki dava ve cezai uyuşmazlıkların çözümüne yönelik olarak düzenlendiği belirtilen protokolde keşide tarihleri ve diğer ayırıcı unsurları belirtilen ayrı ayrı 600.000,00-TL bedelli olmak üzere toplam 1.800.000,00-TL bedelli çekler ile davalı şirkete ödeme yapılacağının kararlaştırıldığı, çeklerin davalıya verilmesini müteakiben ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/352 E. Sayılı dosyasında davacı şirketin davasından en geç 29.07.2024 tarihine kadar feragat edeceğinin kararlaştırıldığı, tarafların diğer dava ve ceza soruşturma dosyalarına ilişkin yükümlülüklerinin de açıkça protokolde belirtildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda incelemeye konu dosyamız içeriği ile ... 13.ATM'nin anılan dava dosyasında dava konusu taleplerin dayanağı olan çekler aynıdır. Anılan protokol, 26/07/2024 tarihinde ve 21/05/2024 tarihinde ... 13.ATM'nin 2024/352Esasında dava açılmasından sonra taraflar arasındaki alacak-borç ilişkisi ve bu ilişkiden kaynaklı hukuki ve cezai uyuşmazlıkların tasfiyesine yönelik olarak tanzim edilmiştir. Dosyamız davacısı protokol kapsamında davalı yana olan borcunu ikrar ederek bakiye borcunu davalıya ödemek üzere kendisine protokolde ayırıcı unsurları belirtilen ayrı ayrı 600.000,00-TL bedelli olmak üzere toplam 1.800.000,00-TL bedelli 3 adet çeki keşide ederek vermeyi kabul etmiştir. Söz konusu protokoldeki imzasına atfen davacı şirket yetkilisinin ileri sürdüğü imza itirazı mevcut olmadığı gibi protokol kapsamındaki hükümlere yönelik olarak aldatma, yanılma ve korkutma gibi irade bozukluğu hallerinin varlığı da iddia edilmemiştir. Davacı yanın işbu davada ve ... 13.ATM'nin 2024/352E. sayılı dosyasına sunduğu dava dilekçelerinde davalının kendisine eksik mal teslim edildiğinden bahisle satım bedeline karşılık olarak keşide ederek verdiği 4 adet çekin bedelsiz kaldığını ileri sürmesi ve akabinde bu çeklerin davalıya ödendiğini bildiği halde davalı satıcıya bakiye borcunu ikraren kalan borcunu ödemek üzere ilave 3 adet çek de daha vermesi nedeni ile davacının söz konusu 4 adet çeke yönelik bedelsizlik iddiasının açıkça TMK 2.m. bağlamında dürüstlük kuralı ve çelişkili davranış ilkesine aykırı olduğu kanaatine varılmıştır. Bu nedenle, hukuken korunması olanaklı görülmemiştir.

Açıklanan olgular ve protokol hükümleri kapsamında taraflar arasındaki hukuki ihtilafın tarafları bağlayıcı nitelikte hüküm ve sonuç doğuran protokol kapsamında çözümlendiği sabittir. Davacı yanın, işbu davanın dayanağı olan 4 adet çek yönünden daha önce açtığı davadan önce ... 13.ATM dosyasındaki dava derdest iken taraflar arasında tanzim edilen protokole istinaden feragat ettiği halde işbu davayı aynı maddi ve hukuki olgulara dayalı olarak yeniden açmasında hukuki yararı mevcut değildir.

Bilindiği üzere; HMK 114/1-h. m. gereğince hukuki yarar dava şartı niteliğinde olup davanın her aşamasında re'sen gözetilmesi zorunludur.

Açıklanan gerekçelerle; davanın 6100 sayılı HMK 114/1-h.m. delaleti ile 115/2.m. gereğince hukuki yarara ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek ve hüküm oluşturmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın 6100 sayılı HMK 114/1-h.m. delaleti ile 115/2.m. gereğince hukuki yarara ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE,

2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 732,00-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 38.216,15-TL harçtan mahsubu ile bakiye 37.484,15-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince maktu 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-6325 sayılı Kanunun 18.m. gereğince maktu 4.600,00-TL arabuculuk ücretinin davacıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,

6-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 25/03/2026